♻️ Zawartość biomasy (frakcji biodegradowalnej) w stałych paliwach wtórnych — metoda 14C, selektywne rozpuszczanie i sortowanie ręczne, PN-EN ISO 21644

Petrochemia PN-EN ISO 21644

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „Niniejszy dokument określa trzy metody oznaczania zawartości biomasy w stałych paliwach wtórnych: metodę zawartości 14C, selektywne rozpuszczanie i ręczne metody sortowania." Estoński EVS (odczyt 29.09.2026) podaje dla EVS-EN ISO 21644:2021 opis, w którym wymienia dwie metody — selektywne rozpuszczanie i metodę zawartości 14C — oraz „kryteria wyboru właściwszej metody i przykłady zastosowania"; tekstu normy nie mieliśmy, więc różnicy między tymi opisami NIE ROZSTRZYGAMY. W zakresach akredytacji „załącznik B" (u kilku laboratoriów z punktem B7, u AB 687 z B.7 i B.9) stoi zawsze przy selektywnym rozpuszczaniu metodą wagową; czego dotyczą te punkty w normie, nie wiemy.

STATUS (stan karty na 29.09.2026). Karta PN-EN ISO 21644:2021-07 (wersja angielska) nie ma adnotacji o wycofaniu — norma AKTUALNA. Publikacja 01-07-2021, 58 stron, KT 144 Koksu i Przetworzonych Paliw Stałych, ICS 75.160.10; „Wprowadza: EN ISO 21644:2021 [IDT], ISO 21644:2021 [IDT]"; „Zastępuje: PN-EN 15440:2011/AC:2011 - wersja angielska, PN-EN 15440:2011 - wersja angielska". EVS: „Valid from 01.02.2021", tytuł z dopiskiem „ISO 21644:2021, Corrected version 2021-03"; w historii EVS-EN 15440:2011 z poprawką AC:2011.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 21644: 30 pozycji u 14 laboratoriów. Postaci: „PN-EN ISO 21644:2021-07" bez dopisku — AB 054, AB 325 i AB 829; z dopiskiem załącznika — „wg zał. B" (AB 300, AB 743), „annex B" (AB 213), „Aneks B, pkt 7" (AB 418), „Aneks B, p. B.7 i B.9" (AB 687), „pkt B7" lub „pkt. B7" (AB 081, AB 981), „aneks B pkt. B7" (AB 949, AB 688); „PN-EN ISO 21644" bez roku — AB 054 i AB 550 (u AB 550 z „zał. B" i razem z wycofaną PN-EN 15440:2011 „wg zał. A"); „PN-EN 21644:2021-07" bez „ISO" — AB 005 (tak też w jego zakresie PCA). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN ISO 21644" i pokaże 13 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 13; AB 005 zostaje poza nią (pod „PN-EN 21644" — 1).

AKTUALNE ZAKRESY PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 29.11.2024 do 22.09.2026). Wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach, każda para liczb zakresu z kopii występuje w aktualnym dokumencie i żadna pozycja nie jest zawieszona; AB 054 i AB 949 mają w zakresach przypisy o zawieszeniu innych pozycji, nie tych. Pełne zapisy dokumentów odniesienia zgodne z kopią.

TECHNIKA I MATRYCE. Selektywne rozpuszczanie („roztwarzanie"), metoda wagowa — 13 laboratoriów; metoda zawartości izotopu węgla 14C metodą ciekłej scyntylacji (LSC) — AB 054 i AB 829; u AB 550 także węgiel całkowity frakcji niebiodegradowalnej metodą wysokotemperaturowego spalania z detekcją IR (z PN-EN ISO 21663) i wartość opałowa frakcji biodegradowalnej „z obliczeń". Sortowania ręcznego nie zapisuje nikt. Przedmiot: stałe paliwa wtórne (SRF) i odpady — większość; biomasa stała i biopaliwa stałe — siedem laboratoriów (AB 054, AB 081, AB 687, AB 688, AB 743, AB 949, AB 981; u AB 688, AB 949 i AB 981 tylko biomasa); tworzywa sztuczne i materiały opakowaniowe — AB 054 (14C, razem z PN-EN 16640:2017+AC:2017-08). Tytuł i karta mówią o stałych paliwach wtórnych; czy biomasa stała i tworzywa się w tym mieszczą — NIE ROZSTRZYGAMY.

ZAKRESY. Udział masowy biomasy w procentach: dolne od 5 (AB 054, AB 213, AB 325) przez 10,0 (AB 081 przy paliwach wtórnych, AB 300, AB 418), 20,0 (AB 054 przy odpadach selektywnym roztwarzaniem, AB 687, AB 829), 25 (AB 054 przy odpadach metodą 14C) i 40,0 (AB 743 przy paliwach wtórnych) do 70,0 (AB 081 przy biomasie, AB 688, AB 949, AB 981) i 87,0 (AB 743 przy biomasie); górne od 70,0 (AB 300, AB 418), 90,0 (AB 213) i 95,0 (AB 743 przy paliwach wtórnych) do 99,0–100. AB 005 zapisuje (1,80 – 89,50) % wspólnie dla frakcji biodegradowalnej i niebiodegradowalnej; AB 081 podaje obok zakresu biomasy zakres „nie-biomasy" (0,1 – 20,0) % i (0,1 – 90,0) %; AB 054 przy odpadach selektywnym roztwarzaniem — (20,0 – 100) % i (0,1 – 65,0) %; AB 550 — bez zakresu.

OBOK TEJ NORMY. Przy zawartości biomasy (frakcji biodegradowalnej) zakresy powołują obok niej: wycofaną PN-EN 15440:2011 — AB 550 (w tych samych pozycjach, „wg zał. A"); PN-EN 16640:2017+AC:2017-08 — AB 054 (tworzywa sztuczne i opakowania); PN-EN ISO 21663 — AB 550 (węgiel całkowity). Bez tej normy: zapis ogólny „Normy" przy zawartości biomasy paliw wtórnych — AB 1095; procedurę SW/ZLGIG/PB-14 przy frakcji biodegradowalnej biopaliw stałych — AB 005; procedurę PB-LL-29 z metodą izotopu węgla przy paliwach ciekłych i biopaliwach ciekłych — AB 054. W tej bazie wiedzy osobne wpisy mają inne normy stałych paliw wtórnych, m.in. PN-EN ISO 21660-3 (wilgoć), PN-EN ISO 21656 (popiół) i PN-EN ISO 21654 (ciepło spalania).

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia ją odpłatnie (58 stron). Nie podajemy odczynników i warunków selektywnego rozpuszczania, przebiegu sortowania ręcznego, pomiaru 14C, kryteriów wyboru metody, wzorów ani precyzji.

Zasada metody

Według karty normy zawartość biomasy w stałych paliwach wtórnych oznacza się jedną z trzech metod: z zawartości izotopu węgla 14C, przez selektywne rozpuszczanie albo przez sortowanie ręczne. W zakresach akredytacji przeważa selektywne rozpuszczanie z oznaczeniem wagowym (załącznik B); dwa laboratoria mierzą 14C metodą ciekłej scyntylacji. Warunków metod NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Udział biomasy w stałych paliwach wtórnych (SRF) i odpadach — w zakresach 14 laboratoriów
• Biomasa stała i biopaliwa stałe — siedem laboratoriów stosuje normę poza tytułem
• Tworzywa sztuczne i materiały opakowaniowe — AB 054, metoda 14C razem z PN-EN 16640

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 21644:2021-07 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 21644:2021 [IDT] i ISO 21644:2021 [IDT])

Tytuł (PL)

Stałe paliwa wtórne — Metody oznaczania zawartości biomasy

Title (EN)

Solid recovered fuels — Methods for the determination of biomass content

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   Karta PKN: PN-EN ISO 21644:2021-07 aktualna, zastąpiła PN-EN 15440:2011 (stan karty na 29.09.2026).

2. Wybór metody

   Jedna z trzech metod z karty: 14C, selektywne rozpuszczanie, sortowanie ręczne; kryteriów wyboru NIE PODAJEMY.

3. Oznaczenie

   W zakresach: selektywne rozpuszczanie z wagowym oznaczeniem (załącznik B) albo pomiar 14C metodą ciekłej scyntylacji; warunków NIE PODAJEMY.

4. Wynik

   Udział masowy biomasy (frakcji biodegradowalnej), u części laboratoriów także niebiomasy „z obliczeń".

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• UWAGA MERYTORYCZNA: wyniki selektywnego rozpuszczania i metody 14C nie muszą być zgodne — pytając o badanie, zapytaj o metodę i sposób wyrażenia wyniku
• UWAGA MERYTORYCZNA: AB 550 powołuje obok tej normy wycofaną PN-EN 15440:2011 („wg zał. A")

Najczęstsze pytania