⚡ Zaburzenia radioelektryczne urządzeń informatycznych (ITE) klasy A i B — napięcie zaburzeń na zaciskach zasilania, zaburzenia wspólne na portach telekomunikacyjnych i zaburzenia promieniowane; norma wycofana w 2015 r., PN-EN 55022

Elektronika i EMC PN-EN 55022

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Mamy fragment próbny CISPR 22 w wydaniu czwartym (2003-04) — od okładki do tablicy 5 (strona 23): przedmowę, wstęp, rozdziały 1–5 i początek rozdziału 6. PN-EN 55022:2011 wprowadza EN 55022:2010, a ta — CISPR 22 w wydaniu szóstym (2008) ze zmianami (MOD); tekstu wydania 2008 nie mieliśmy, więc wszystkie liczby poniżej pochodzą z wydania 2003. Zakres (rozdz. 1, tak samo streszczony na karcie PKN dla wydania 2008): norma dotyczy ITE, podaje procedury pomiaru poziomu niepożądanych sygnałów wytwarzanych przez ITE i poziomy dopuszczalne w zakresie od 9 kHz do 400 GHz dla klasy A i klasy B; tam, gdzie nie ma poziomów dopuszczalnych, pomiarów się nie wykonuje; celem są jednolite wymagania, limity, metody pomiaru, warunki pracy i interpretacja wyników. Wstęp: limity ustalono tylko w wybranych pasmach, co uznano za wystarczające do ochrony radiofonii i telekomunikacji. ITE (3.1) to urządzenie, którego podstawową funkcją jest wprowadzanie, przechowywanie, wyświetlanie, wyszukiwanie, przesyłanie, przetwarzanie, komutacja lub sterowanie danymi i wiadomościami telekomunikacyjnymi, o znamionowym napięciu zasilania do 600 V — np. urządzenia przetwarzania danych, maszyny biurowe i sprzęt telekomunikacyjny; wyłączone są urządzenia, których podstawową funkcją jest nadawanie lub odbiór radiowy, oraz urządzenia, dla których wszystkie wymagania zaburzeniowe określają inne publikacje IEC lub CISPR. Port telekomunikacyjny (3.6) to przyłącze do sieci wielu użytkowników (np. PSTN, ISDN, xDSL) i sieci lokalnych (np. Ethernet); porty łączące elementy systemu, takie jak RS-232, równoległy port drukarki, USB czy IEEE 1394, nim nie są.

KLASY I POZIOMY DOPUSZCZALNE (rozdz. 4–6 wydania 2003). Klasa B — urządzenia przeznaczone głównie do środowiska mieszkalnego (w odległości 10 m mogą pracować odbiorniki radiowe i telewizyjne), np. urządzenia przenośne zasilane z baterii, terminale zasilane z sieci telekomunikacyjnej, komputery osobiste z urządzeniami dołączonymi; klasa A — pozostałe ITE, które spełniają limity klasy A, a nie klasy B; w ich instrukcji musi stać ostrzeżenie, że w środowisku mieszkalnym produkt może powodować zakłócenia radiowe. Napięcie zaburzeń na zaciskach zasilania (tablice 1 i 2): klasa A — 79 dB(µV) quasi-szczyt i 66 dB(µV) wartość średnia w paśmie 0,15–0,50 MHz oraz 73 i 60 dB(µV) w 0,50–30 MHz; klasa B — od 66 do 56 dB(µV) i od 56 do 46 dB(µV) w 0,15–0,50 MHz (liniowo malejąco z logarytmem częstotliwości), 56 i 46 dB(µV) w 0,5–5 MHz, 60 i 50 dB(µV) w 5–30 MHz. Zaburzenia wspólne (asymetryczne) na portach telekomunikacyjnych w 0,15–30 MHz (tablice 3 i 4), w obu pasmach: klasa A — napięcie od 97 do 87 i 87 dB(µV) quasi-szczyt (od 84 do 74 i 74 dB(µV) średnia), prąd od 53 do 43 i 43 dB(µA) (od 40 do 30 i 30 dB(µA)); klasa B — napięcie od 84 do 74 i 74 dB(µV) (od 74 do 64 i 64 dB(µV)), prąd od 40 do 30 i 30 dB(µA) (od 30 do 20 i 20 dB(µA)); limity wyprowadzono dla sieci stabilizacji impedancji (ISN) o impedancji wspólnej 150 Ω (współczynnik przeliczenia 44 dB). Zaburzenia promieniowane klasy A w odległości 10 m (tablica 5): 40 dB(µV/m) quasi-szczyt w 30–230 MHz i 47 dB(µV/m) w 230–1000 MHz. Na częstotliwości przejścia obowiązuje niższy limit; gdy wskazanie waha się blisko limitu, obserwuje się je co najmniej 15 s i zapisuje wyższy odczyt, pomijając krótkie pojedyncze skoki; spełnienie limitu wartości średniej przy detektorze quasi-szczytowym zwalnia z pomiaru detektorem wartości średniej.

STATUS (stan kart na 30.09.2026). Karta PN-EN 55022:2011 (wersja polska) — „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN 50561-1:2013-12 - wersja angielska": publikacja 28-02-2013, „Data wycofania: 26-01-2015", 86 stron, grupa cenowa X, Sektor Technik Informacyjnych i Komunikacji, KT 104 Kompatybilności Elektromagnetycznej, ICS 33.100.10 i 35.020, „Wprowadza: EN 55022:2010 [IDT], EN 55022:2010/AC:2011 [IDT], CISPR 22:2008 [MOD]", w polu „Zastępuje" — PN-EN 55022:2006 oraz jej zmiany A1:2008 i A2:2011 (wersje angielskie), w polu „Zastąpiona przez" — PN-EN 50561-1:2013-12 (wersja angielska i polska); jej poprawka PN-EN 55022:2011/Ap1:2013-07 też jest wycofana. Karta PN-EN 50561-1:2013-12 pokazuje, czym jest ten „następca": normą dla urządzeń użytku domowego komunikujących się przez sieć zasilającą niskiego napięcia w paśmie od 1,6065 MHz do 30 MHz, która w polu „Zastępuje" wymienia PN-EN 55022:2011 z poprawkami i PN-EN 55032:2012 (z adnotacją o zmianie tego pola i o informacji w przedmowie krajowej). Strona IEC (odczyt 30.09.2026): CISPR 22:2008, wydanie 6.0, publikacja 2008-09-24, 159 stron, komitet CISPR/CIS/I, data wycofania 2015-03-31, „This publication has been replaced by: CISPR 32:2015". Wyszukiwarka PKN (30.09.2026): pod hasłem „PN-EN 55022" wszystkie wydania od 1996 do 2011 z poprawkami mają etykietę wycofania; pod hasłem „PN-EN 55032" aktualne jest PN-EN 55032:2015-09 (EN 55032:2015, CISPR 32:2015 IDT) ze zmianami A11:2020-07 i A1:2021-05.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 55022: 28 rekordów u 10 laboratoriów; w aktualnych dokumentach PCA numer stoi 34 razy, bo w komórkach stoją obok siebie wydania i poprawki (np. u AB 245 „PN-EN 55022:2011" i „/AC:2011", u AB 261 wydanie 2011 z Ap1:2013-07 i wydanie 2000 z A1, A2 i AC), a kopia rozbija dwujęzyczne pozycje AB 053 na więcej rekordów, niż jest wystąpień. „PN-EN 55022:2011" zapisuje 9 laboratoriów (AB 022, AB 197, AB 207, AB 245, AB 261, AB 295, AB 666, AB 693, AB 1132); AB 053 — tylko „EN 55022:2010"; AB 693 — oba zapisy; AB 207 — „PN-EN 55022:2011 (CISPR 22:2008 EN 55022:2010+AC:2011)"; AB 261 w pozycji napięcia zaburzeń na przyłączach telekomunikacyjnych powołuje wydanie PN-EN 55022:2000 (p. 9.6) z A1:2003, A2:2004 i AC:2005. Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN 55022" i pokaże 9 z 10 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 9; nie pokaże AB 053 (pod „EN 55022" — 2: AB 053 i AB 693). Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania od 30.12.2024 do 08.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach, każda z 13 par liczb zakresu z kopii występuje w aktualnym dokumencie i żadna pozycja nie jest zawieszona.

PRZEDMIOT I POMIARY. Urządzenia informatyczne i multimedialne (AB 245, AB 261, AB 295, AB 693), szeroko opisany sprzęt elektryczny i elektroniczny (AB 022, AB 053, AB 197, AB 666), systemy sygnalizacji pożarowej, alarmowe i kontroli dostępu (AB 207) oraz wyposażenie wojskowe (AB 1132). Mierzone wielkości: napięcie zaburzeń przewodzonych na zaciskach zasilania (najczęściej 9 kHz – 30 MHz), napięcie zaburzeń na przyłączach telekomunikacyjnych (150 kHz – 30 MHz, u AB 261 od 9 kHz) i natężenie pola zaburzeń promieniowanych — 30–3000 MHz (AB 197), 1–6 GHz (AB 693), 30 MHz – 6 GHz w komorze bezodbiciowej (AB 053, AB 1132 — komora SAC 3 m), do 18 GHz (AB 261), 9 kHz – 26,5 GHz (AB 666); AB 207 bada emisję w komorze GTEM w paśmie 150 kHz – 1 GHz.

OBOK TEJ NORMY. Siedem z 10 laboratoriów ma w zakresie także PN-EN 55032 (AB 022, AB 053, AB 245, AB 261, AB 295, AB 666, AB 1132) — często w tej samej pozycji; AB 197, AB 207 i AB 693 jej nie mają. W tych samych pozycjach stoją normy metod pomiaru PN-EN 55016-2-1 i 55016-2-3, normy wyrobów PN-EN 55011, PN-EN 55014-1 i PN-EN 55015 (a także PN-EN 50561-1 — u AB 022 i AB 666 wydanie 2013-12, u AB 197 „PN-EN 50561-1:2013 tylko punkt 4" i „tylko punkt 7"), a także dokumenty wojskowe NO-06-A500 (AB 666, AB 1132) i MIL-STD-461 (AB 1132); u AB 053 — ANSI C63.4-2014. W Bazie Wiedzy osobne wpisy mają PN-EN 55032, PN-EN 55011, PN-EN 55016-2-1 i PN-EN 55016-2-3.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — status: norma jest wycofana od 2015 r.; wynik według niej opisuje wymagania wycofanego dokumentu, a następca wskazany na karcie PKN (PN-EN 50561-1) dotyczy tylko urządzeń PLC użytku domowego — merytorycznym następcą według IEC jest CISPR 32 (PN-EN 55032). Drugie — klasa: limity klasy A i B różnią się o kilkanaście dB (np. 79 wobec 66 dB(µV) quasi-szczyt przy 0,15 MHz), więc „spełnia" bez nazwy klasy nic nie mówi. Trzecie — detektor: poziomy dopuszczalne quasi-szczytowe i średnie to dwa kryteria; wynik z jednym detektorem jest pełny tylko w sytuacji opisanej w normie (średni limit spełniony detektorem quasi-szczytowym). Czwarte — port telekomunikacyjny: porty łączące elementy systemu (np. USB, RS-232) nie są portami telekomunikacyjnymi, więc pomiar zaburzeń wspólnych ich nie dotyczy. Piąte — wydanie: liczby z tego wpisu pochodzą z wydania 2003; wydanie 2008 (podstawa PN-EN 55022:2011) i zmiany europejskie (MOD) mogły je zmienić, a u AB 261 jedna pozycja powołuje jeszcze wydanie 2000.

CZEGO NIE PODAJEMY. Fragment wydania 2003 kończy się na tablicy 5: nie podajemy limitów zaburzeń promieniowanych klasy B (tablica 6), wymagań powyżej 1 GHz, warunków pomiaru (rozdz. 7–10: interpretacja limitów w produkcji seryjnej, konfiguracja i praca EUT, sieć sztuczna AMN, ISN, stanowisko i anteny, pomiar przy silnych sygnałach otoczenia, badania w miejscu instalacji) ani załączników A–E; zmian wprowadzonych w wydaniu 2008 i w EN 55022:2010 nie znamy.

Zasada metody

ITE — w konfiguracji i trybie pracy określonych w normie — bada się w trzech rodzajach pomiarów: napięcie zaburzeń na zaciskach zasilania i zaburzenia wspólne na portach telekomunikacyjnych (przez sieć sztuczną i sieć stabilizacji impedancji) oraz natężenie pola zaburzeń promieniowanych w określonej odległości; wyniki detektorów quasi-szczytowego i wartości średniej porównuje się z poziomami dopuszczalnymi dla klasy A albo klasy B. Liczby w tym wpisie pochodzą z wydania CISPR 22 z 2003 r.; warunków pomiaru (rozdz. 8–10) NIE PODAJEMY.

Zastosowania

• Urządzenia informatyczne i multimedialne, sprzęt elektryczny i elektroniczny — emisja zaburzeń przewodzonych i promieniowanych — w zakresach 10 laboratoriów
• Systemy sygnalizacji pożarowej, alarmowe i kontroli dostępu (AB 207, komora GTEM); wyposażenie wojskowe (AB 1132)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 55022:2011 (wersja polska i angielska; EN 55022:2010 IDT, EN 55022:2010/AC:2011 IDT, CISPR 22:2008 MOD; norma wycofana)

Tytuł (PL)

Urządzenia informatyczne — Charakterystyki zaburzeń radioelektrycznych — Poziomy dopuszczalne i metody pomiarów

Title (EN)

Information technology equipment — Radio disturbance characteristics — Limits and methods of measurement

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   Karta PKN: PN-EN 55022:2011 wycofana 26-01-2015 (stan karty na 30.09.2026); przed badaniem ustalić, czy nie obowiązuje PN-EN 55032.

2. Klasa urządzenia

   Klasa B (środowisko mieszkalne) albo A (pozostałe; ostrzeżenie w instrukcji).

3. Zaburzenia przewodzone

   Napięcie na zaciskach zasilania i zaburzenia wspólne na portach telekomunikacyjnych w 0,15–30 MHz; układu pomiarowego NIE PODAJEMY.

4. Zaburzenia promieniowane

   Natężenie pola w określonej odległości (tablica 5 dla klasy A, 10 m); warunków stanowiska NIE PODAJEMY.

5. Wynik

   Porównanie z limitami quasi-szczytowymi i średnimi dla klasy; przy wahaniach wskazania — obserwacja co najmniej 15 s.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Badania wykonuje się na urządzeniach zasilanych z sieci — zasady bezpieczeństwa elektrycznego przy podłączaniu sieci sztucznej i badanego urządzenia
• UWAGA MERYTORYCZNA: norma jest wycofana od 2015 r. — w sprawozdaniu sprawdź wydanie, klasę urządzenia i detektor

Najczęstsze pytania