🏗️ Obliczanie współczynnika przenikania ciepła okien i drzwi dla pieszych (UW, UD, UWS) — z udziałów oszklenia (Ug), płycin nieprzezroczystych (Up), ramy (Uf) i liniowego współczynnika przenikania ciepła styku ramy z szybą lub płyciną (Ψg, Ψp), także z zamkniętymi żaluzjami lub roletami zewnętrznymi, PN-EN ISO 10077-1

Budownictwo PN-EN ISO 10077-1

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN ISO 10077-1:2017-10 (wersja polska) — tekst na karcie jest obcięty po słowach „obliczenia kondens”; jego treść do tego miejsca zgadza się z zakresem ISO 10077-1:2017, który czytamy w próbce: dokument określa metody obliczania współczynnika przenikania ciepła okien i drzwi dla pieszych, złożonych z płyt przeszklonych lub nieprzezroczystych w ramie, z żaluzjami lub bez; dotyczy różnych typów oszklenia (szkło lub tworzywo, jedno- lub wieloszybowe, z powłokami niskoemisyjnymi lub bez, przestrzenie z powietrzem lub innymi gazami), płycin nieprzezroczystych, różnych ram (drewno, tworzywo, metal z przekładką termiczną lub bez, metal z punktowymi połączeniami metalowymi, kombinacje) oraz — gdzie stosowne — dodatkowego oporu cieplnego zamkniętych żaluzji lub rolet zewnętrznych zależnie od ich przepuszczalności powietrza. Okna dachowe i inne wystające można liczyć tą metodą, jeżeli Uf ich ram wyznaczono pomiarem lub obliczeniem numerycznym. Wartości domyślne dla oszklenia, ram i żaluzji są w załącznikach; mostki cieplne na styku ościeżnicy z resztą obudowy budynku są wyłączone. Obliczenie nie obejmuje: promieniowania słonecznego, przepływu ciepła z przecieków powietrza, kondensacji, wentylacji przestrzeni w oknach podwójnych i zespolonych ani otoczenia wykuszu; norma nie dotyczy ścian osłonowych i innych przeszkleń strukturalnych ani drzwi przemysłowych, handlowych i garażowych. Tekst czytamy w próbce ISO 10077-1:2017 od okładki do punktu 6.3.1.1 (dane wejściowe — charakterystyki geometryczne); wzorów na UW, UD i UWS (dalsza część rozdziału 6) ani załączników A–G nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU ISO 10077-1:2017 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–6.3.1.1). Normę przygotował CEN/TC 89 „Właściwości cieplne budynków i ich elementów” wspólnie z ISO/TC 163/SC 2 „Metody obliczeniowe” (porozumienie wiedeńskie); wydanie trzecie zastępuje ISO 10077-1:2006 jako mała rewizja na potrzeby zestawu norm EPB (charakterystyka energetyczna budynków) i obejmuje poprawkę ISO 10077-1:2006/Cor.1:2009. Zmiany: usunięto z rozdziału 6 warunek brzegowy z szybą zastąpioną materiałem o przewodności nie większej niż 0,04 (zasady są w EN 12412-2), usunięto wyznaczanie Ψg i Ψp pomiarem według EN 12412-2 (poza zakresem tej normy), usunięto wzór na Ug (Ug według ISO 10292), wzory (1) i (2) rozszerzono o szprosy, dodano tabelaryczne Ψ szprosów, załącznik C stał się normatywny (część wartości z dwiema cyframi znaczącymi), tablicę C.2 i załączniki G i H przeniesiono do ISO/TR 52022-2, dawny załącznik E przeniesiono do treści. Wprowadzenie: norma należy do zestawu EPB (szablon wyborów w załączniku A, domyślne wybory w załączniku B, możliwe krajowe arkusze danych); główni odbiorcy — producenci okien; alternatywą dla obliczenia jest badanie całego okna lub drzwi metodą skrzynki grzejnej według ISO 12567-1 (okna dachowe — ISO 12567-2). Cztery składniki obliczenia: Ug oszklenia (EN 673 albo pomiar EN 674 lub EN 675), Up płycin (ISO 6946 lub ISO 10211, albo pomiar ISO 8301 lub ISO 8302), Uf ramy (ISO 10077-2, pomiar EN 12412-2 albo załącznik D) i Ψ styku rama–oszklenie (ISO 10077-2 albo załącznik E); ściany osłonowe — ISO 12631; bramy dla towarów i pojazdów — EN 13241-1. Symbole (4): A pole (m²), R opór cieplny (m²·K/W), U współczynnik przenikania ciepła (W/(m²·K)), Ψ liniowy współczynnik przenikania ciepła (W/(m·K)), λ przewodność cieplna (W/(m·K)); indeksy m.in. D drzwi, W okno, WS okno z zamkniętą żaluzją, f rama, g oszklenie, gb szpros, p płycina, sh żaluzja. Wyniki (5.1): UW pojedynczego okna, UW układu dwóch okien oraz jednej ramy z dwoma skrzydłami, UWS okna z zamkniętą żaluzją lub roletą zewnętrzną, UD drzwi (w pełni przeszklonych, z ramą, oszkleniem i płycinami albo bez oszklenia). Opis metody (5.2): U wyrobu liczy się z U składników i ich geometrii oraz z oddziaływań cieplnych między nimi (boczny przepływ ciepła — liniowy mostek — oraz opory powierzchni i przestrzeni). Inne (5.3): wartości deklarowane do porównywania wyrobów liczy się lub mierzy dla poziomego przepływu ciepła; wartości projektowe dla rzeczywistego nachylenia uwzględniają je w Ug, a Uf i Ψ z położenia pionowego stosuje się dla wszystkich nachyleń; wartość projektową liczy się tylko, gdy jest potrzebna do obliczenia zapotrzebowania budynku na energię. Dane wyjściowe (6.1): UW, UD, UWS w W/(m²·K), przedział ważności 0 do ∞; obliczenia w stanie ustalonym, niezależne od temperatur, wiatru i promieniowania (6.2).

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN ISO 10077-1:2017-10 (wersja polska, publikacja 17-07-2019, 52 strony, grupa cenowa U) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 179 Ochrony Cieplnej Budynków, ICS 91.120.10 i 91.060.50, „Wprowadza: EN ISO 10077-1:2017 [IDT], ISO 10077-1:2017 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN ISO 10077-1:2007 i PN-EN ISO 10077-1:2007/AC:2010 – wersja polska”. Karta PN-EN ISO 10077-1:2007 (wersja polska, 40 stron) ma nagłówek „Wycofana”: data wycofania 04-10-2017, „Zastąpiona przez: PN-EN ISO 10077-1:2017-10” (wersje angielska i polska). Wyszukiwarka PKN (hasło „PN-EN ISO 10077-1”, 02.10.2026) pokazuje wydania 2002, 2006 (d, e), 2007, 2017-10 (e, p). Co zmieniło się dla wyniku: według przedmowy — wzory (1) i (2) obejmują teraz szprosy (ich Ψ tabelaryczne), Ug liczy się według ISO 10292, a Ψ nie wyznacza się pomiarem według EN 12412-2; we wzorach wydania 2007 szprosów nie było.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 10077-1 stoi w 7 rekordach u 6 laboratoriów: AB 014, AB 035, AB 661, AB 1054, AB 1596, AB 1632. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 19.11.2025 do 02.09.2026) AB 035 i AB 661 podają wydanie 2017-10, AB 1632 — „2017”, AB 1596 — wycofane wydanie 2007, a AB 014 i AB 1054 — samo oznaczenie bez daty. Te same 6 laboratoriów ma w zakresie PN-EN ISO 10077-2. Zakładka „Laboratoria” („PN-EN ISO 10077-1”) pokazuje te same 6 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). „Współczynnik przenikania ciepła” okien, drzwi, okien dachowych i okiennic, drzwi i skrzydeł drzwiowych, opisany jako „metoda obliczeniowa” lub „obliczeniowa metoda badawcza” (u części laboratoriów z oznaczeniem „N”).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy składnikach: Uf ramy wzięty z tablic (załącznik D) zamiast z obliczenia według PN-EN ISO 10077-2 lub z pomiaru daje inną wartość niż rzeczywista rama — źródło Uf trzeba podać. Przy szprosach: wydanie 2017 rozszerza wzory (1) i (2) o szprosy i podaje ich tabelaryczne Ψ; wzory wydania 2007 szprosów nie obejmowały — wynik dla okna ze szprosami liczony według 2007 i 2017 nie musi być ten sam. Przy nachyleniu: wartość deklarowana jest dla poziomego przepływu ciepła; wartość dla okna dachowego w rzeczywistym nachyleniu uwzględnia nachylenie tylko w Ug (5.3). Przy zakresie: liczba UW nie obejmuje mostka na styku ościeżnicy z murem, przecieków powietrza ani zysków słonecznych — nie opisuje strat okna w budynku w całości. Przy wydaniu: AB 1596 powołuje wycofane wydanie 2007.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy dalszej części rozdziału 6 (charakterystyki geometryczne, wzory na UW, UD i UWS, opory żaluzji) ani załączników A–G (szablony EPB, wartości domyślne Ug, Uf, Ψ, opory żaluzji) — nie podajemy więc wzorów ani wartości domyślnych.

Zasada metody

Współczynnik przenikania ciepła okna lub drzwi oblicza się z współczynników przenikania ciepła składników — oszklenia (Ug), płycin (Up) i ramy (Uf) — i ich charakterystyk geometrycznych, uwzględniając oddziaływania cieplne między składnikami: boczny przepływ ciepła na styku ramy z oszkleniem, płycinami i szprosami (liniowe współczynniki Ψ) oraz opory powierzchni i przestrzeni (5.2); dla okna z zamkniętą żaluzją uwzględnia się jej dodatkowy opór cieplny. Obliczenie w stanie ustalonym, dla poziomego przepływu ciepła.

Zastosowania

• Okna, drzwi dla pieszych, okna dachowe i okiennice — współczynnik UW, UD, UWS do deklaracji właściwości użytkowych; 6 laboratoriów w zakresach PCA
• Obliczenia charakterystyki energetycznej budynków (zestaw norm EPB, ISO 52000-1)
• Porównywanie wariantów oszklenia, ram i żaluzji na etapie projektowania wyrobu

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 10077-1:2017-10 (wersja polska; EN ISO 10077-1:2017 IDT, ISO 10077-1:2017 IDT)

Tytuł (PL)

Cieplne właściwości użytkowe okien, drzwi i żaluzji — Obliczanie współczynnika przenikania ciepła — Część 1: Postanowienia ogólne

Title (EN)

Thermal performance of windows, doors and shutters — Calculation of thermal transmittance — Part 1: General

Procedura krok po kroku

1. Dane wejściowe

   Zebrać geometrię wyrobu (pola, długości styków) i U składników z podaniem źródła (obliczenie, pomiar, tablica). PN-EN ISO 10077-1:2017-10 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Oszklenie i płyciny

   Ug według EN 673 / ISO 10292 lub z pomiaru; Up według ISO 6946 lub ISO 10211.

3. Rama i styki

   Uf i Ψ według PN-EN ISO 10077-2 (obliczenie numeryczne) albo z pomiaru (Uf) lub z załączników D i E; uwzględnić szprosy.

4. Obliczenie

   UW, UD lub UWS według wzorów rozdziału 6 (ich treści nie mamy), dla poziomego przepływu ciepła; dla żaluzji — dodatkowy opór zależny od przepuszczalności powietrza.

5. Wynik

   Podać wynik z opisem źródeł składników i zastrzeżeniem, że nie obejmuje mostków ościeżnica–mur, przecieków i promieniowania słonecznego.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Metoda obliczeniowa — bez zagrożeń laboratoryjnych; norma nie zawiera ostrzeżeń bhp
• UWAGA MERYTORYCZNA: UW nie opisuje strat ciepła okna wbudowanego w ścianę (bez mostka ościeżnica–mur, infiltracji i zysków słonecznych)

Najczęstsze pytania