⚡ Wyznaczanie współczynnika palności materiałów rozżarzonym drutem (GWFI) — najwyższej temperatury, przy której stały materiał elektroizolacyjny lub inny materiał stały nie zapala się albo gaśnie w ciągu 30 s po odsunięciu drutu, nie spala się całkowicie, a stopione krople nie zapalają bibułki; płytki co najmniej 60 × 60 mm w preferowanych grubościach 0,1–6,0 mm, kondycjonowanie co najmniej 48 h w 23 °C i 40–60 % RH, temperatura początkowa z szeregu 550–960 °C, komplety po trzy próbki, obniżanie zwykle o 50 °C, aparatura i procedura ogólna według IEC 60695-2-10, PN-EN IEC 60695-2-12

Elektronika i EMC PN-EN IEC 60695-2-12

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06 (wersja angielska; zakres po polsku na karcie), w całości: „W niniejszej części normy IEC 60695 określono szczegóły badań dotyczące próby rozżarzonym drutem, stosowanej do badania palności próbek materiałów elektroizolacyjnych stałych lub innych materiałów stałych, w celu określenia współczynnika palności materiału rozżarzonym drutem (GWFI). GWFI jest najwyższą temperaturą, określoną podczas znormalizowanej procedury, przy kórej testowany materiał nie zapalił się, lub, jeśli się zapalił, zgasł w ciągu 30s po odsunięciu rozżarzonego druta i nie został całkowicie spalony oraz kapiące krople stopionego materiału, jeśli wystąpiły, nie zapaliły bibuły. Ta metoda testowa jest badaniem materiałowym przeprowadzanym na serii próbek standardowych. Zgromadzone dane, razem z danymi z badania temperatury zapłonu rozżarzonym drutem (GWIT) - IEC 60695-2-13 - mogą zostać użyte w procesie wstępnego wyboru materiałów zgodnie z IEC 60695-1-30 [4] do oceny przydatności materiałów w celu spełnienia wymagań normy IEC 60695-2-11. UWAGA W wyniku przeprowadzenia oceny zagrożenia pożarowego odpowiednia seria testów palności i zapłonu w ramach preselekcji może pozwolić na ograniczenie testów na produkcie końcowym. Niniejsza podstawowa publikacja dotycząca bezpieczeństwa, skupiająca się na metodach prób bezpieczeństwa, jest przeznaczona głównie do użytku przez komitety techniczne podczas przygotowania norm w zgodności z zasadami zdefiniowanymi w Przewodniku IEC 104 oraz Przewodniku ISO/IEC 51. Komitety techniczne są odpowiedzialne między innymi za stosowanie przy opracowywaniu swoich publikacji, tam gdzie jest to uzasadnione, podstawowych publikacji bezpieczeństwa”. Tekst normy czytamy w próbce IEC 60695-2-12:2021 od okładki do punktu 8.3 (strona 10); rozdziałów 9 i 10 (obserwacje i kryteria oceny 10.1) ani sprawozdania nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU IEC 60695-2-12:2021 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–8.3). Normę przygotował IEC TC 89 (badania zagrożenia ogniowego); wydanie trzecie zastępuje drugie (2010) ze zmianą 1:2014 i jest rewizją techniczną: dodano w rozdziale 3 nowe terminy dotyczące czasów i okresów, co wpływa na stosowanie metody. Ma status podstawowej publikacji bezpieczeństwa (IEC Guide 104) i stosuje się ją razem z IEC 60695-2-10. Wprowadzenie: w urządzeniach elektrotechnicznych źródłem zapłonu mogą być przegrzane części metalowe — w próbach rozżarzonym drutem symuluje je drut; IEC 60695-2-10 opisuje aparaturę i procedurę wspólną, 2-11 — badanie wyrobów gotowych, 2-13 — temperaturę zapalenia (GWIT) materiałów; ta część — współczynnik palności materiałów, do pomiaru, opisu i szeregowania właściwości materiałów w kontakcie z elektrycznie nagrzanym drutem w kontrolowanych warunkach; przydatna przy ocenie materiałów do wyrobów narażonych na nadmierne obciążenie cieplne (prąd zwarciowy w przewodzie, przeciążenie elementów, złe połączenia); nie służy sama do oceny zagrożenia pożarowego w rzeczywistych warunkach, ale może być elementem takiej oceny. Powołania: IEC 60695-2-10, IEC 60695-2-13, IEC 60695-4:2021, ISO 291:2008, ISO 293, ISO 294, ISO 295, ISO 13943:2017. Definicje (rozdział 3, także terminy czasów według IEC 60695-2-10): spalanie, płomień, zdarzenie płomieniowe (podtrzymane spalanie płomieniowe lub żarowe), palność, żarzenie, spalanie żarowe, zapalenie, stopiona kropla (płonąca albo nie), preselekcja. Próbki (rozdział 4): wytwarzane właściwą metodą ISO (wtrysk według ISO 294, prasowanie według ISO 293 lub ISO 295, prasowanie przetłoczne), a gdy to niemożliwe — wycięte z reprezentatywnej próbki materiału; po obróbce usuwa się pył i cząstki, krawędzie cięte wygładza drobnym papierem; część płaska co najmniej 60 mm × 60 mm (wewnątrz obszarów mocowania), we wszystkich rozważanych grubościach; preferowane grubości 0,1 ± 0,02; 0,2 ± 0,03; 0,4 ± 0,04; 0,75 ± 0,15; 1,5 ± 0,15; 3,0 ± 0,25; 6,0 ± 0,4 mm; uwaga: komplet 30 próbek na grubość zwykle wystarcza do jednoczesnego wyznaczenia GWFI i GWIT. Zakresy receptur (4.3, gdy strony uzgodnią): gęstość, wskaźnik płynięcia i napełniacz — wszystkie kombinacje poziomów minimalnych i maksymalnych reprezentują zakres, jeśli dają ten sam GWFI; jeśli nie — ocena ograniczona do zbadanych poziomów i badania poziomów pośrednich, albo najmniej korzystny wynik przyjmuje się dla poziomów pośrednich; kolory — próbki bez barwnika, z największą zawartością pigmentów organicznych lub sadzy, z największą zawartością pigmentów nieorganicznych i z pigmentami znanymi z pogarszania palności; przy różnych GWFI dla całej gamy przyjmuje się najmniej korzystny. Aparatura (rozdział 5): według IEC 60695-2-10. Weryfikacja układu pomiaru temperatury (rozdział 6): według IEC 60695-2-10, wykonana przed badaniem. Kondycjonowanie (rozdział 7): próbki co najmniej 48 h w (23 ± 2) °C i 40–60 % wilgotności względnej (ISO 291:2008, rozdział 6, tablica 2, klasa 2), badanie w ciągu 4 h od wyjęcia; bibułka i deska drewniana pod próbką według IEC 60695-2-10, użyte w ciągu 4 h; badanie w temperaturze otoczenia 15–35 °C i wilgotności względnej nie większej niż 75 %. Przebieg (rozdział 8): próbki oznacza się; procedura ogólna według IEC 60695-2-10; drut nagrzewa się do jednej z temperatur początkowych tablicy 1 — 550, 600, 650, 700, 750 °C (tolerancja ± 10 °C) albo 800, 850, 900, 960 °C (± 15 °C) — uważanej za wystarczająco wysoką do zapalenia; gdy nie jest znana, nie wyższej niż 650 °C; uwaga: przy wyznaczaniu GWIT i GWFI warto najpierw wykonać procedurę IEC 60695-2-13 i z GWIT ustalić temperaturę początkową dla GWFI; w wybranej temperaturze bada się komplet trzech próbek; jeśli jedna z nich nie spełnia kryteriów z 10.1, powtarza się badanie na trzech nowych w temperaturze zwykle o 50 °C niższej (o 60 °C od 960 °C); tu kończy się przeczytany fragment.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06 (wersja angielska, publikacja 17-06-2022, 22 strony, grupa cenowa L) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Elektrotechniki, KT 65 Prób Środowiskowych Wyrobów Elektrycznych, ICS 29.020, 13.220.40, „Wprowadza: EN IEC 60695-2-12:2021 [IDT], IEC 60695-2-12:2021 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 60695-2-12:2011 – wersja angielska, PN-EN 60695-2-12:2011/A1:2014-10 – wersja angielska”. PN-EN 60695-2-12:2011 (wersja angielska, publikacja 21-02-2011; wprowadzała EN 60695-2-12:2010 i IEC 60695-2-12:2010) — „Data wycofania: 17-06-2022”, zastąpiona przez PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 60695-2-12” (02.10.2026) pokazuje też PN-EN 60695-2-12:2002 (angielska) i 2005 (polska).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 60695-2-12 stoi w 10 rekordach u 7 laboratoriów: AB 022, AB 024, AB 044, AB 067, AB 1280, AB 1501, AB 1552. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 21.08.2025 do 08.09.2026) numer stoi u wszystkich 7. Tylko wydanie aktualne „PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06” — AB 022; aktualne obok wycofanego 2011 z A1:2014-10 — AB 044 (z EN IEC 60695-2-12:2021, IEC 60695-2-12:2021, EN 60695-2-12:2010+A1:2014 i IEC 60695-2-12:2010+AMD1:2014, w dwóch miejscach zakresu), AB 1552 (także IEC 60695-2-12:2021) i AB 067 (wydanie 2022-06 zapisane jako „PN-EN 60695-2-12:2022-06”, bez „IEC”); tylko wycofane „PN-EN 60695-2-12:2011+A1:2014-10” — AB 024 (dwa miejsca zakresu); bez roku — AB 1280 i AB 1501 (oba z oznaczeniem „E”). Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od wpisanego numeru: „PN-EN IEC 60695-2-12” — 3 laboratoria (AB 022, AB 044, AB 1552), „PN-EN 60695-2-12” — 5 (AB 024, AB 044, AB 067, AB 1280, AB 1552); AB 1501 ma w bazie zapis zaczynający się od „PN-EN 60695-2-10”, więc żadnej z tych zakładek nie wychodzi — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Wyroby elektrotechniczne, materiały i wyroby elektrotechniczne i elektroniczne, stałe wyroby elektroizolacyjne — „badanie rozżarzonym drutem” (AB 022), „badania oparte na stosowaniu rozżarzonego/gorącego drutu” (AB 024), „odporność na zagrożenie ogniowe, metoda rozżarzonego drutu: czas zapalenia i gaśnięcia, wysokość płomienia, zapalenie bawełnianej podkładki” (AB 067), „odporność na rozżarzony drut: wystąpienie zapalenia lub żarzenia, temperatura zapalenia, zapalność, czas palenia, rozprzestrzenianie się płomienia i żarzenia” (AB 1501); zawsze w jednej pozycji z IEC/PN-EN 60695-2-10, 2-11 i 2-13.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy materiale i wyrobie: GWFI to wynik badania MATERIAŁU na płytkach standardowych; badanie wyrobu gotowego to IEC 60695-2-11 — wyniku jednego nie można podać jako drugiego. Przy grubości: wynik dotyczy grubości badanej; płytki trzeba mieć we wszystkich rozważanych grubościach. Przy kondycjonowaniu: 48 h w (23 ± 2) °C i 40–60 % RH, a badanie w ciągu 4 h; bibułka i deska też najwyżej 4 h po wyjęciu z kondycjonowania. Przy temperaturze początkowej: bez wiedzy o materiale — nie wyżej niż 650 °C; przy niezgodności jednej z trzech próbek obniża się temperaturę zwykle o 50 °C (o 60 °C od 960 °C). Przy kolorach i recepturach: inna barwa lub napełniacz może zmienić GWFI — wynik dla gamy wymaga badania próbek skrajnych albo przyjęcia najmniej korzystnego. Przy wydaniu: wydanie 2021 zmieniło terminy dotyczące czasów, wpływające na stosowanie metody; AB 024 wymienia tylko wycofane wydanie 2011 z A1:2014.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziałów 9 i 10 (obserwacje, kryteria 10.1, ustalenie GWFI) ani sprawozdania — nie podajemy więc szczegółowych kryteriów oceny poza definicją GWFI z zakresu ani treści sprawozdania.

Zasada metody

Rozżarzony drut o ustalonej temperaturze przykłada się według IEC 60695-2-10 do płytek badanego materiału; GWFI to najwyższa temperatura, przy której materiał nie zapala się albo gaśnie w ciągu 30 s po odsunięciu drutu, nie spala się całkowicie, a krople nie zapalają bibułki — wyznaczana na kompletach po trzy próbki.

Zastosowania

• Materiały elektroizolacyjne stałe i tworzywa do wyrobów elektrotechnicznych — 7 laboratoriów w zakresach PCA
• Preselekcja materiałów według IEC 60695-1-30 (razem z GWIT) przed badaniem wyrobu gotowego według IEC 60695-2-11
• Ocena wpływu barwy, napełniacza i grubości na palność materiału

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06 (wersja angielska; EN IEC 60695-2-12:2021 IDT, IEC 60695-2-12:2021 IDT)

Tytuł (PL)

Badanie zagrożenia ogniowego — Część 2-12: Metody badań oparte na stosowaniu rozżarzonego/gorącego drutu — Metoda badania współczynnika palności materiałów rozżarzonym drutem (GWFI)

Title (EN)

Fire hazard testing — Part 2-12: Glowing/hot-wire based test methods — Glow-wire flammability index (GWFI) test method for materials

Procedura krok po kroku

1. Próbki

   Płytki ≥ 60 × 60 mm w każdej rozważanej grubości, odpylone, krawędzie wygładzone; dla gamy barw i receptur — próbki skrajne. PN-EN IEC 60695-2-12:2022-06 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Kondycjonowanie

   ≥ 48 h w (23 ± 2) °C i 40–60 % RH; badanie w ciągu 4 h, w laboratorium 15–35 °C i RH ≤ 75 %; bibułka i deska według IEC 60695-2-10.

3. Temperatura początkowa

   Z tablicy 1 (550–960 °C); nieznana — nie wyżej niż 650 °C; najlepiej po wyznaczeniu GWIT według IEC 60695-2-13.

4. Badanie kompletów

   Procedura ogólna IEC 60695-2-10 na trzech próbkach; jeśli jedna nie spełnia kryteriów 10.1 — trzy nowe w temperaturze zwykle o 50 °C niższej.

5. Wynik

   GWFI — najwyższa temperatura, w której próbki spełniają kryteria (zgaśnięcie ≤ 30 s, bez całkowitego spalenia, bibułka niezapalona), dla danej grubości.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma (wprowadzenie) zastrzega, że może dotyczyć niebezpiecznych materiałów, operacji i sprzętu, a ustalenie zasad bhp należy do użytkownika — drut 550–960 °C, płomień, dym; wyciąg i ochrona przed oparzeniem
• UWAGA MERYTORYCZNA: GWFI dotyczy materiału w badanej grubości, nie wyrobu gotowego (to IEC 60695-2-11); wynik zależy od barwy i receptury

Najczęstsze pytania