🔥 Wilgoć całkowita koksu — ogrzewanie w powietrzu w 120–200 °C do stałej masy, metoda wagowa; PN-ISO 579:2002 (ISO 579:1999), aktualne ISO 579:2013

Petrochemia PN-ISO 579

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-ISO 579:2002 (odczyt 08.10.2026), w całości: „Podano metodę oznaczania wilgoci całkowitej w koksie z węgla kamiennego. Określona masa koksu jest ogrzewana w atmosferze powietrza w temperaturze od 120 stopni C do 200 stopni C i przetrzymywana w tej temperaturze do stałej masy. Procentowa zawartość wilgoci jest obliczana jako ubytek masy koksu” (na karcie bez kropki). Zakres aktualnego wydania ISO 579:2013 — ten sam tekst na stronie normy w katalogu ISO i w katalogu evs.ee: „ISO 579:2013 specifies a method for determining the total moisture of coke. It can be used for the determination of moisture of blast-furnace coke, foundry coke and other high-temperature carbonization products.” (nasz przekład: norma określa metodę oznaczania wilgoci całkowitej koksu; można ją stosować do koksu wielkopiecowego, koksu odlewniczego i innych produktów karbonizacji wysokotemperaturowej). Tekstu żadnego z wydań nie mieliśmy.

STATUS (stan na 08.10.2026). Karta PKN: PN-ISO 579:2002 — wersja polska, bez etykiety „Wycofana” i bez pola „Zastąpiona przez”; tytuł „Koks z węgla kamiennego -- Oznaczanie zawartości wilgoci całkowitej”, publikacja 17-05-2002, 5 stron, grupa cenowa C, Sektor Górnictwa, KT 144 Koksu i Przetworzonych Paliw Stałych, „Wprowadza: ISO 579:1999 [IDT]”, ICS 75.160.10. Wyszukiwarka PKN, hasło „ISO 579” (08.10.2026): 48 pozycji, z numerem 579 tylko ta jedna. Strona normy w katalogu ISO (08.10.2026): ISO 579:2013 — wydanie czwarte, opublikowane 06.05.2013, 3 strony, ISO/TC 27/SC 5, ICS 75.160.10; w cyklu życia poprzednie wydanie ISO 579:1999 oznaczone jako wycofane; przeglądy okresowe zakończone potwierdzeniem normy 11.10.2018 i 30.09.2025. Katalog evs.ee: ISO 579:2013 obowiązuje od 06.05.2013, w historii ISO 579:1999. Czyli: polska norma jest w zbiorze PKN aktualna, ale wprowadza wydanie, które ISO zastąpiło w 2013 r.; wydania 2013 PKN nie wprowadził. Co zmieniło się między wydaniami 1999 i 2013, NIE WIEMY — tekstów nie mieliśmy.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji i aktualne dokumenty PCA, odczyt 08.10.2026). Numer ISO 579 stoi w 13 rekordach u 10 laboratoriów (poza nimi numer 579 ma w kopii bazy tylko PN-EN 579:2001 — stopień sieciowania tworzyw termoplastycznych, AB 414 — czyli inna norma); w aktualnych dokumentach PCA (wydania od 02.09.2025 do 22.09.2026) — w 13 pozycjach u tych samych laboratoriów; żadna z nich nie jest zawieszona (bez pogrubionej kursywy; zawieszenie części zakresu AB 103 od 18.02.2026 nie obejmuje tej pozycji). Wszystkie pozycje mają zapis „PN-ISO 579:2002”; AB 103 i AB 313 (w obu swoich pozycjach) podają obok „ISO 579:2013”. W tej samej komórce dokumentów odniesienia stoją też normy krajowe: PN-80/G-04511 (AB 103, AB 300) i PN-G-04611:2020-06 (AB 300, AB 313, AB 1913 — u tego ostatniego „z wyłączeniem pkt. 4.4.2; 4.4.4”). Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-ISO 579”, dopasowanie po początku zapisu) pokazuje 10 laboratoriów i 13 pozycji, czyli wszystkie; hasło nie wciąga norm o innym numerze.

CO BADAJĄ LABORATORIA (dokumenty PCA). Wielkość: zawartość wilgoci całkowitej, metoda wagowa — wszystkie pozycje. Przedmiot: koks; AB 079 i AB 313 piszą „koks z węgla kamiennego”, AB 103 — „koks i półkoks”; AB 313 ma drugą pozycję dla koksu naftowego; AB 550 opisuje metodykę jako wilgoć całkowitą „w koksie” przy przedmiocie obejmującym także węgiel kamienny, węgiel brunatny i przetworzone paliwa stałe. Zakresy w %: 0,1–18,5 (AB 313, koks z węgla kamiennego) i 0,1–12,8 (AB 313, koks naftowy), 0,1–21,0 (AB 081), 0,1–30,0 (AB 1913), 0,5–12,5 (AB 687), 0,10–20,00 (AB 914), 1,0–20,0 (AB 550), 1,0–40,0 (AB 103), 1,0–60,0 (AB 079); AB 300 ma trzy pozycje: 0,5–15,0, 0,1–18,0 i 0,1–25,0; u AB 1449 jedna komórka metodyki z zakresem 0,1–40,0 % obejmuje węgiel kamienny, antracyt i nawęglacz (PN-ISO 589:2006, metoda B2) oraz koks (PN-ISO 579:2002). U ośmiu z dziesięciu laboratoriów w sąsiedniej pozycji stoi wilgoć w próbce analitycznej koksu — inna wielkość według innych norm: PN-ISO 687:2005 (AB 079, AB 081, AB 300, AB 313, AB 687, AB 1913), PN-80/G-04511 pkt 2.4.2 (AB 914) albo PN-G-04611:2020-06 (AB 550).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — dwie różne wilgoci: wilgoć całkowita (ta norma) i wilgoć w próbce analitycznej (np. PN-ISO 687:2005) to różne wielkości oznaczane według różnych dokumentów; w zakresach stoją obok siebie i jedna nie zastępuje drugiej. Drugie — koks naftowy: tytuł polskiej normy mówi o koksie z węgla kamiennego, a zakres ISO 579:2013 o koksie, w tym wielkopiecowym, odlewniczym i innych produktach karbonizacji wysokotemperaturowej; AB 313 stosuje PN-ISO 579:2002 razem z ISO 579:2013 także do koksu naftowego. Czy koks naftowy mieści się w zakresie ISO 579:2013, NIE ROZSTRZYGAMY — tekstu nie mieliśmy; w tytule polskiej normy się nie mieści. Trzecie — wydanie: PN-ISO 579:2002 to ISO 579:1999, a ISO 579:2013 to wydanie następne; zapis obu w jednej komórce (AB 103, AB 313) nie mówi, według którego wydania oznaczono wilgoć. Czwarte — kilka norm w jednej komórce: PN-80/G-04511 i PN-G-04611:2020-06 (opisane w osobnych wpisach tej bazy) to inne dokumenty niż PN-ISO 579, więc sprawozdanie powinno wskazać, według którego dokumentu wykonano oznaczenie.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mieliśmy tekstu PN-ISO 579:2002 ani ISO 579:2013. Nie podajemy masy i uziarnienia próbki, naczyń, rodzaju urządzenia grzejnego, temperatury roboczej w przedziale 120–200 °C, kryterium stałej masy, wzoru, precyzji ani zawartości sprawozdania; nie wiemy też, co zmieniło się między wydaniami 1999 i 2013.

Zasada metody

Według zakresu z karty PKN: określoną masę koksu ogrzewa się w atmosferze powietrza w temperaturze od 120 °C do 200 °C i przetrzymuje w tej temperaturze do stałej masy; zawartość wilgoci całkowitej w procentach oblicza się jako ubytek masy koksu. To metoda wagowa — tak deklarują wszystkie pozycje w zakresach akredytacji. Masy i uziarnienia próbki, temperatury roboczej ani kryterium stałej masy NIE PODAJEMY: tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Koks z węgla kamiennego — wilgoć całkowita, metoda wagowa; w aktualnych zakresach akredytacji 10 laboratoriów, 13 pozycji
• Według zakresu ISO 579:2013: koks wielkopiecowy, koks odlewniczy i inne produkty karbonizacji wysokotemperaturowej
• U AB 313 także koks naftowy (0,1–12,8 %), razem z ISO 579:2013 — czy to mieści się w zakresie normy, nie rozstrzygamy

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-ISO 579:2002 (wersja polska; wprowadza ISO 579:1999 [IDT])

Tytuł (PL)

Koks z węgla kamiennego — Oznaczanie zawartości wilgoci całkowitej

Title (EN)

Coke — Determination of total moisture

Procedura krok po kroku

1. Naważka

   Odważyć określoną masę koksu (karta PKN: „określona masa koksu”); wielkości naważki, uziarnienia i sposobu przygotowania próbki NIE PODAJEMY.

2. Ogrzewanie

   Ogrzewać w atmosferze powietrza w temperaturze od 120 °C do 200 °C i przetrzymać w tej temperaturze do stałej masy (karta PKN); temperatury roboczej i kryterium stałej masy NIE PODAJEMY.

3. Wynik

   Wilgoć całkowita = ubytek masy koksu w procentach (karta PKN); wzoru i zasad zaokrąglania NIE PODAJEMY.

4. Sprawozdanie

   Wskazać wydanie normy (PN-ISO 579:2002 albo ISO 579:2013), a gdy w komórce zakresu stoi kilka dokumentów — ten, według którego wykonano oznaczenie.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca przy urządzeniu grzejnym do 200 °C i z gorącymi naczyniami — ochrona rąk przed oparzeniem
• UWAGA MERYTORYCZNA: wilgoć całkowita (ta norma) i wilgoć w próbce analitycznej (np. PN-ISO 687:2005) to różne wielkości; PN-ISO 579:2002 wprowadza ISO 579:1999, zastąpione przez ISO 579:2013 bez wydania polskiego

Najczęstsze pytania