🔥 Wilgoć całkowita biopaliw stałych — metoda uproszczona, suszenie w 105 °C — PN-EN ISO 18134-2

Petrochemia PN-EN ISO 18134-2

Przegląd

ZAKRES (karta PKN i rozdz. 1 ISO 18134-2:2024): metoda oznaczania zawartości wilgoci w próbce do badań z biopaliwa stałego przez suszenie w suszarce, stosowana, gdy nie jest wymagana najwyższa precyzja — np. do rutynowej kontroli w miejscu produkcji. Dotyczy wszystkich biopaliw stałych. Zawartość wilgoci w stanie roboczym podaje się ZAWSZE w odniesieniu do całkowitej masy próbki, czyli w stanie wilgotnym. Uwaga normy: biomasa może zawierać niewielkie ilości lotnych związków organicznych, które odparowują podczas suszenia; w stosunku do całej wilgoci jest to mało i norma to pomija.

CZYM RÓŻNI SIĘ OD METODY REFERENCYJNEJ (rozdz. 4). Próbkę suszy się w 105 °C w atmosferze powietrza do stałej masy, a wilgoć oblicza z ubytku masy. Różnice względem PN-EN ISO 18134-1 (metoda referencyjna, osobny wpis w tej bazie) są dwie: POMIJA SIĘ efekt wyporu i wystarczy JEDNO oznaczenie. Norma tłumaczy wypór: gorąca taca waży mniej niż zimna, a wielkość efektu zależy od rozmiaru i masy tacy. Metodą referencyjną — o najwyższej precyzji — jest część 1.

WYMAGANIA (rozdz. 5–7, tekst normy): • suszarka regulowana w zakresie (105 ± 2) °C z wentylacją odprowadzającą wilgoć; tolerancja dotyczy wszystkich miejsc w komorze; przepływ powietrza nie może zdmuchiwać cząstek z tacy; • tace i naczynia z materiału niekorodującego i żaroodpornego, o gładkiej, czystej powierzchni, mieszczące całą próbkę w cienkiej, równej warstwie; • waga z odczytem do 0,1 g; • próbki pobiera się wg ISO 18135 albo ISO 21945 i dostarcza do laboratorium w szczelnych pojemnikach lub workach; próbkę do badań przygotowuje się wg ISO 14780 tak, by każda cząstka miała co najmniej jeden wymiar mniejszy niż 31,5 mm; • masa próbki co najmniej 300 g; dla drobnych paliw (trociny, pył paliwowy) co najmniej 100 g; • przy drobnych cząstkach (trociny, pelety, pestki oliwek, drobne zrębki) warstwa nie powinna przekraczać 1 g materiału na 1 cm² powierzchni tacy; • jeżeli na wewnętrznych ściankach opakowania widać skropliny, opakowaniem potrząsa się, aby materiał z powrotem wchłonął wodę, i dopiero wtedy przesypuje próbkę. OSTRZEŻENIE DODANE W WYDANIU 2024 (pkt 6.1): biopaliwa łatwo oddają lub pobierają wilgoć z otoczenia, gdy nie są z nim w równowadze, a rozdrabnianie wytwarza ciepło i ruch powietrza, które powodują ubytek wilgoci. Przygotowanie próbki trzeba prowadzić tak, by wilgoć zachować w możliwie największym stopniu; próbki bardzo wilgotne należy przed rozdrabnianiem wstępnie podsuszyć wg ISO 14780 — i wtedy wilgoć próbki pierwotnej liczy się ze wzoru (2) z pkt 8.3. MIEJSCE BŁĘDU Z POZORNIE POPRAWNYM WYNIKIEM: rozdrabnianie wilgotnej próbki przed oznaczeniem. Część wody odparowuje w młynie, a wynik z suszarki wygląda poprawnie, tylko jest zaniżony.

WYDANIA (stan kart PKN i strony ISO na 25.09.2026). PN-EN ISO 18134-2:2024-10 — wersja angielska, publikacja 02-10-2024, 16 stron, KT 144 Koksu i Przetworzonych Paliw Stałych; wprowadza EN ISO 18134-2:2024 i ISO 18134-2:2024 [IDT]; zastępuje PN-EN ISO 18134-2:2017-03 w wersji polskiej i angielskiej. Karta bez nagłówka „Wycofana". Wydanie 2017-03 (wersja polska z tytułem „…Metoda suszarkowa — Część 2: Wilgoć całkowita — Metoda uproszczona") wycofano 02-10-2024. Strona ISO: ISO 18134-2:2024 — wydanie 3, opublikowane 2024-03, etap 60.60. Zmiany według przedmowy: nowy tytuł, ostrzeżenie o zyskach i stratach wilgoci w pkt 6.1, zaktualizowane powołania, dokładniejsze informacje o przygotowaniu próbki, poprawki redakcyjne. Część 1 tej serii, PN-EN ISO 18134-1:2023-02 (wersja angielska), jest według karty aktualna.

JAK NORMĘ POWOŁUJĄ ZAKRESY AKREDYTACJI. Pomiar 25.09.2026 na bazie zakresów akredytacji PL (1310 laboratoriów z pozycjami): 23 pozycje u 18 laboratoriów — „PN-EN ISO 18134-2:2024-10" (19), „PN-EN ISO 18134-2:2017-03" (3, w tym jeden razem z częścią 1; wydanie wycofane), „PN-EN ISO 18134-2" bez roku (1). Przedmiot: paliwa stałe — biomasa stała, biopaliwa stałe; jedna pozycja obejmuje też stałe paliwa wtórne (SRF), które nie należą do biopaliw stałych objętych zakresem tej normy. Metodyka: „Zawartość wilgoci całkowitej" (13 i warianty), technika: metoda wagowa. W 9 zapisach obok stoi część 1 (PN-EN ISO 18134-1) — laboratoria mają akredytację na obie drogi. Deklarowane zakresy: od „(0,4 – 80,0) %" do „(1,0 – 85,0) %", najczęściej od kilku do 55–60 %.

KLUCZ ZAKŁADKI „LABORATORIA": „PN-EN ISO 18134-2" — 18 laboratoriów i 23 pozycje, bez pozycji obcych i bez pominiętych.

DOKĄD SIĘGA TEKST: fragment ISO 18134-2:2024 udostępniony przez wydawcę obejmuje rozdziały 1–6 i pkt 7.1. Nie mamy przebiegu suszenia i kryterium stałej masy (7.2 i dalej), wzorów z rozdziału 8 — w tym wzoru (2) dla próbki podsuszonej — ani danych precyzji. Tych wartości nie podajemy.

Zasada metody

Próbkę biopaliwa w stanie dostarczonym rozkłada się cienką warstwą na zważonej tacy i suszy w suszarce w 105 °C w powietrzu do stałej masy. Zawartość wilgoci to ubytek masy odniesiony do masy próbki wilgotnej. W odróżnieniu od metody referencyjnej (część 1) nie koryguje się wyporu gorącej tacy i wykonuje się jedno oznaczenie; przy próbce wstępnie podsuszonej wilgoć próbki pierwotnej liczy się ze wzoru uwzględniającego podsuszenie.

Zastosowania

• Rutynowa kontrola wilgoci biopaliw stałych w miejscu produkcji — zrębki, pelety, brykiety, trociny, pestki
• Kontrola dostaw biomasy do elektrowni i ciepłowni (wilgoć w stanie roboczym)
• Oznaczenie towarzyszące metodzie referencyjnej PN-EN ISO 18134-1 w tym samym laboratorium

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 18134-2:2024-10 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 18134-2:2024 [IDT], ISO 18134-2:2024 [IDT])

Tytuł (PL)

Biopaliwa stałe — Oznaczanie zawartości wilgoci — Część 2: Metoda uproszczona

Title (EN)

Solid biofuels — Determination of moisture content — Part 2: Simplified method

Procedura krok po kroku

1. Próbka

   Pobrana wg ISO 18135 albo ISO 21945, dostarczona w szczelnym opakowaniu; przygotowanie wg ISO 14780 (cząstki < 31,5 mm co najmniej w jednym wymiarze), bez strat wilgoci; bardzo wilgotną — podsuszyć przed rozdrabnianiem.

2. Taca

   Pustą, czystą tacę zważyć z dokładnością do 0,1 g.

3. Przeniesienie próbki

   Przy skroplinach w opakowaniu — potrząsnąć, aby materiał wchłonął wodę; próbkę (≥ 300 g, drobne paliwa ≥ 100 g) rozłożyć cienką warstwą, przy drobnych cząstkach ≤ 1 g/cm².

4. Suszenie

   W (105 ± 2) °C w powietrzu do stałej masy. Kryterium stałej masy NIE PODAJEMY.

5. Obliczenie

   Wilgoć z ubytku masy, w odniesieniu do masy próbki wilgotnej; przy próbce podsuszonej — wzór (2) z pkt 8.3.

6. Sprawozdanie

   Podać, że zastosowano metodę uproszczoną (część 2), i wydanie normy.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Gorące tace i suszarka 105 °C — rękawice termiczne
• Suszenie biomasy — lotne związki organiczne i ryzyko zapłonu drobnego pyłu; nie przeładowywać suszarki
• Pył z rozdrabniania biomasy — ochrona dróg oddechowych

Najczęstsze pytania