🌱 Tlenek wapnia i tlenek magnezu w wapnach nawozowych i środkach wapnujących zawierających magnez — miareczkowanie kompleksometryczne (wersenian dwusodowy, EGTA, DCTA), PN-C-87006-11

Fizykochemia PN-C-87006-11

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości (pisownia jak na karcie): „Podano metodę kompleksometryczna z wersenianem dwusodowym, z kompleksonem Vi (egta) i z kompleksonem iV (dtca) dla oznaczania zawartości wapnia i magnezu w nawozach wapniowo-magnezowych. Metody te są stosowane dla wszystkich typów nawozów wapniowo-magnezowych. Określono czystość odczynników, dokładność ważenia, wynik końcowy oznaczania i przygotowywanie próbek do badań". Karta wymienia więc trzy odczynniki kompleksujące — wersenian dwusodowy, komplekson VI (EGTA) i komplekson IV (DCTA) — ale nie mówi, który służy do wapnia, a który do magnezu, ani przy jakim pH i z jakimi wskaźnikami się miareczkuje.

STATUS (stan karty na 29.09.2026). Karta PN-C-87006-11:1990 (wersja polska): nagłówek „Wycofana", publikacja 29-10-1990, „Data wycofania: 07-11-2011", 5 stron, grupa cenowa C, Sektor Chemii, KT 156 Nawozów, ICS 65.080; pól „Zastępuje" i „Zastąpiona przez" nie ma. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-C-87006-11" (29.09.2026) pokazuje tylko to jedno wydanie; następcy NIE USTALILIŚMY.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 87006-11: 18 pozycji u 12 laboratoriów. Postaci: „PN-C-87006-11:1990" — 6 laboratoriów (AB 277, AB 312, AB 333, AB 798, AB 820, AB 1186), „PN-90/C-87006/11" — 4 (AB 317, AB 759, AB 921, AB 930), „PN-C-87006/11:1990" — AB 779, „PN-90/C-87006-11" — AB 789. Punkty: tlenek wapnia „p. 4", tlenek magnezu „p. 6" (AB 317, AB 930; AB 798 — „pkt.4 z wyłączeniem pkt 4.5" i „pkt.6 z wyłączeniem pkt 6.5"), „z wyłączeniem pkt. 4.5, 6.5" (AB 333), „z wyłączeniem p. 4.5" (AB 820, przy obu wielkościach), „z wyłączeniem punktów 5 i 7" (AB 759), „pkt. 1, 2, 3, 4, 6" (AB 921). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-C-87006-11" i pokaże 6 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 6; pod „PN-90/C-87006/11" — 4, pod „PN-C-87006/11" — 1, pod „PN-90/C-87006-11" — 1. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 24.06.2025 do 05.08.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach, każda para liczb zakresu z kopii występuje w aktualnym dokumencie i żadna pozycja nie jest zawieszona.

PRZEDMIOT, TECHNIKA I ZAKRESY. Wapna nawozowe zawierające magnez — AB 312, AB 333, AB 759, AB 798, AB 820, AB 921, AB 1186; wapna nawozowe i środki wapnujące zawierające magnez — AB 317, AB 779, AB 789; nawozy wapniowo-magnezowe i środki wapnujące — AB 930; wapna nawozowe i środki wapnujące — AB 277 (tlenek wapnia w tej samej pozycji co PN-C-87007-06:1993+Az1:1997). Technika: metoda miareczkowa u wszystkich. Oznaczane: tlenek wapnia i tlenek magnezu — 11 laboratoriów; AB 1186 — tylko tlenek wapnia (magnez oznacza według PN-EN 12947:2003 metodą płomieniowej AAS). Zakresy w procentach: CaO od (0,50 – 80,0) (AB 312) i (0,50 − 60,0) (AB 921) do (15,0 - 50,0) (AB 798) i (20,0 – 90,0) (AB 930); MgO od (0,50 – 25,0) (AB 312, AB 317, AB 921) do (5,00 – 30,0) (AB 759) i (1,5 - 60,0) (AB 820).

OBOK TEJ NORMY. Tlenek wapnia w wapnach bez magnezu te same laboratoria oznaczają według PN-C-87007-06:1993 (osobny wpis Bazy Wiedzy) — 11 z 12, wszystkie poza AB 798. Według norm europejskich wapń i magnez w środkach wapnujących oznaczają AB 006, AB 180 i AB 339 (PN-EN 13475:2003 — wapń, PN-EN 12947:2003 — magnez), a AB 006 także według PN-EN 12946:2023-11; PN-EN 12947:2003 powołuje też AB 1186.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (5 stron). Nie podajemy masy próbki, sposobu jej rozpuszczenia, pH i wskaźników miareczkowania, stężeń titrantów, wzorów, dopuszczalnych różnic ani treści punktów 4.5, 5, 6.5 i 7, które laboratoria wyłączają; nie wiemy też, któremu punktowi odpowiada który z trzech kompleksonów.

Zasada metody

Według karty PKN wapń i magnez w roztworze próbki nawozu wapniowo-magnezowego oznacza się miareczkowaniem kompleksometrycznym — z wersenianem dwusodowym, kompleksonem VI (EGTA) albo kompleksonem IV (DCTA); laboratoria podają wyniki jako tlenek wapnia i tlenek magnezu. Warunków miareczkowania NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Tlenek wapnia i tlenek magnezu w wapnach nawozowych i środkach wapnujących zawierających magnez — w zakresach 12 laboratoriów
• Nawozy wapniowo-magnezowe (AB 930); wapna bez magnezu — według PN-C-87007-06, nie według tej normy

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-C-87006-11:1990 (wersja polska)

Tytuł (PL)

Nawozy sztuczne wapniowo-magnezowe — Oznaczanie wapnia i magnezu

Title (EN)

Calcium-magnesium fertilizers — Determination of calcium and magnesium

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   Karta PKN: norma wycofana 07-11-2011, bez wskazania następcy (stan karty na 29.09.2026).

2. Roztwór próbki

   Przygotowanie roztworu z próbki wapna nawozowego; masy i sposobu rozpuszczenia NIE PODAJEMY.

3. Oznaczenie wapnia i magnezu

   Miareczkowanie kompleksometryczne — według karty z wersenianem dwusodowym, kompleksonem VI (EGTA) albo kompleksonem IV (DCTA); w zakresach tlenek wapnia wskazuje się jako „p. 4", tlenek magnezu jako „p. 6"; pH, wskaźników i stężeń NIE PODAJEMY.

4. Wynik

   Zawartość tlenku wapnia i tlenku magnezu w procentach; wzorów i dopuszczalnych różnic NIE PODAJEMY.

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Wapno palone reaguje z wodą z wydzieleniem ciepła i działa żrąco — ochrona oczu i skóry przy przygotowaniu próbki
• UWAGA MERYTORYCZNA: przy wapnach bez magnezu zakresy powołują inną normę (PN-C-87007-06:1993) — pytając o badanie, podaj rodzaj wapna

Najczęstsze pytania