🛣️ Uziarnienie mieszanki mineralno-asfaltowej — przesiewanie kruszywa odzyskanego po ekstrakcji, PN-EN 12697-2

Budownictwo PN-EN 12697-2

Przegląd

ZAKRES Z KARTY KATALOGOWEJ PKN, W CAŁOŚCI: „W niniejszym dokumencie określono procedurę oznaczania rozkładu wielkości cząstek kruszyw mieszanek mineralno-asfaltowych metodą przesiewania. Badanie ma zastosowanie do kruszywa odzyskanego po ekstrakcji spoiwa zgodnie z EN 12697-1 lub EN 12697-39. UWAGA Włókna, dodatki stałe (nierozpuszczalne podczas ekstrakcji) i (niektóre) modyfikatory spoiwa wpływają na wynik badania."

BADANIE ZACZYNA SIĘ OD INNEJ CZĘŚCI SERII. Część 2 bada kruszywo, które zostaje PO usunięciu lepiszcza, a karta wskazuje dwie drogi dojścia do niego: ekstrakcję według EN 12697-1 (w tej bazie osobny wpis — zawartość lepiszcza rozpuszczalnego) albo według EN 12697-39 (tej części w bazie nie ma). Na wynik wpływa też to, co podczas ekstrakcji się nie rozpuściło — karta wymienia wprost włókna, dodatki stałe i niektóre modyfikatory spoiwa. Inne części serii opisane w tej bazie: 12697-5 (gęstość), 12697-6 (gęstość objętościowa próbek), 12697-8 (wolna przestrzeń), 12697-27 (pobieranie próbek), 12697-36 (grubość nawierzchni) i 12697-22 (koleinowanie).

DWA WYDANIA W ZAKRESACH. Obowiązujące wydanie (stan karty na 23.09.2026) to PN-EN 12697-2:2025-06 w wersji angielskiej (11 stron, KT 212 Budowy i Utrzymania Dróg), wprowadzające EN 12697-2:2024 [IDT]; według karty zastępuje ono PN-EN 12697-2+A1:2019-12 — wersję angielską. Wydanie +A1:2019-12 (wersja angielska, publikacja 10-12-2019) wycofano 04-06-2025 — jego karta ma nagłówek „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN 12697-2:2025-06"; samo zastąpiło PN-EN 12697-2:2015-06, również w wersji angielskiej. Wersji polskiej wydania +A1:2019-12 w katalogu nie ma: adres jej karty zwraca stronę błędu (odczyt 23.09.2026). W zakresach akredytacji (pomiar 23.09.2026) wydanie 2025-06 pada w 26 zapisach, wydanie +A1:2019-12 — w 20, starsze 2015-06 — w 2, a sam numer bez daty — w 3.

Z CZYM LABORATORIA ŁĄCZĄ TĘ NORMĘ. W 26 z 44 pozycji (u 25 z 37 laboratoriów) w tym samym wierszu zakresu stoi też PN-EN 933-1:2012 — w 11 w tym samym zapisie co PN-EN 12697-2, w 15 jako osobny zapis. To norma o oznaczaniu składu ziarnowego kruszyw metodą przesiewania (w tej bazie osobny wpis „Analiza sitowa kruszywa"). Badanie nazywa się w zakresach „Skład ziarnowy" albo „Uziarnienie", w 11 zapisach z zakresem „(0 – 31,5) mm", w jednym „(0 – 45) mm". Przedmiotem są mieszanki mineralno-asfaltowe, w kilku zapisach także nawierzchnie asfaltowe. Technikę podają tylko 3 pozycje — wszystkie jako „Metoda przesiewania".

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mamy — PKN udostępnia ją odpłatnie. Dlatego NIE PODAJEMY szeregu sit, masy próbki, sposobu przesiewania ani wymagań co do dokładności wyniku; karta mówi tylko, że jest to przesiewanie kruszywa odzyskanego po ekstrakcji.

KLUCZ ZAKŁADKI „LABORATORIA" — DLACZEGO BEZ DWUKROPKA (pomiar 23.09.2026). Klucz „PN-EN 12697-2" dopasowuje się po początku zapisu, więc łapie też części 20–29 tej serii: pokazuje 39 laboratoriów / 141 pozycji, z czego 100 pozycji to inne części — najwięcej 12697-27 (pobieranie próbek) i 12697-22 (koleinowanie). Laboratoriów widocznych WYŁĄCZNIE przez inne części jest jednak tylko dwa (AB 1211, AB 1641). Trzy kolejne (AB 1414, AB 1547, AB 1549) mają zapis części 2, ale nie na początku wartości — na listę trafiają przez inne części, a badanie wykonują. Dwukropek („PN-EN 12697-2:") odciąłby obce części, ale zabrałby piętnaście laboratoriów wykonujących to badanie: dwanaście z poprawnym zapisem bez dwukropka — dziesięć, których zapis zaczyna się od „PN-EN 12697-2+A1:2019-12", i dwa z samym numerem — oraz trzy wymienione wyżej, z częścią 2 nie na początku zapisu; lista skurczyłaby się do 22 laboratoriów / 26 pozycji. Wymiana dwóch laboratoriów obcych za piętnaście własnych byłaby stratą, więc klucz zostaje szerszy — z tego samego powodu co przy PN-EN 12697-1. Pełna skala powołań, po wszystkich postaciach zapisu: 37 laboratoriów / 44 pozycje.

Zasada metody

Kruszywo odzyskane z mieszanki mineralno-asfaltowej po usunięciu lepiszcza (według EN 12697-1 albo EN 12697-39) przesiewa się i wyznacza rozkład wielkości jego cząstek. Tak opisuje badanie karta PKN; szeregu sit, masy próbki i sposobu przesiewania NIE PODAJEMY — są w tekście normy.

Zastosowania

• Kontrola uziarnienia kruszywa w mieszance mineralno-asfaltowej — na kruszywie odzyskanym po ekstrakcji lepiszcza
• Badanie mieszanek mineralno-asfaltowych i nawierzchni asfaltowych (przedmioty z zakresów akredytacji)
• Badanie wykonywane po oznaczeniu zawartości lepiszcza według PN-EN 12697-1 — karta wskazuje tę ekstrakcję jako źródło kruszywa

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 12697-2:2025-06 (wersja angielska; wprowadza EN 12697-2:2024 [IDT])

Tytuł (PL)

Mieszanki mineralno-asfaltowe — Metody badań — Część 2: Oznaczanie uziarnienia

Title (EN)

Bituminous mixtures — Test methods — Part 2: Determination of particle size distribution

Procedura krok po kroku

1. Odzyskanie kruszywa

   Usuń lepiszcze z próbki mieszanki według EN 12697-1 albo EN 12697-39 — tak stanowi zakres z karty.

2. Przesiewanie

   Przesiej odzyskane kruszywo. Szeregu sit, masy próbki i sposobu przesiewania NIE PODAJEMY — są w tekście normy.

3. Składniki nierozpuszczalne

   Jeżeli mieszanka zawiera włókna, dodatki stałe albo modyfikatory lepiszcza, odnotuj to przy wyniku — karta mówi, że wpływają na wynik.

4. Zapis w sprawozdaniu

   Podaj wydanie: 2025-06 albo +A1:2019-12 — w zakresach akredytacji stoją oba.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Ekstrakcja lepiszcza wymaga rozpuszczalników — zasady bezpieczeństwa według PN-EN 12697-1
• Pylenie przy przesiewaniu suchego kruszywa — ochrona dróg oddechowych

Najczęstsze pytania