🏠 Badanie wkładów kominkowych i kominków otwartych — arkusz wyrobowy PN-EN 16510-2-2

Budownictwo PN-EN 16510-2-2

Przegląd

ZAKRES Z KARTY KATALOGOWEJ PKN, PRZYTOCZONY DOSŁOWNIE: „Niniejszy dokument ma zastosowanie do zabudowanych urządzeń na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa, z modyfikacjami funkcjonalnymi lub bez, które działają bez drzwi ogniowych lub z drzwiami ogniowymi zarówno w stanie zamkniętym jak i, zamykanymi i otwieranymi, a także obejmuje otwarte paleniska opalane paliwem stałym. Otoczenie tych urządzeń jest zintegrowane z budynkiem […]".

UWAGA O NAZWIE, KTÓRA BYWA MYLĄCA. Tytuł arkusza brzmi „Urządzenia zabudowane, w tym z otwartym ogniem" — nie „wkłady kominkowe". Laboratoria w swoich ofertach opisują ten arkusz właśnie jako dotyczący wkładów kominkowych i jest to opis trafny co do przedmiotu, ale nie jest to tytuł dokumentu. W zakresie akredytacji i w sprawozdaniu powołuje się oznaczenie normy, a nie jej potoczną nazwę.

CO ODRÓŻNIA TEN ARKUSZ OD 2-1. Trzy rzeczy, wszystkie wprost w zakresie. Po pierwsze — zabudowa: otoczenie urządzenia jest ZINTEGROWANE Z BUDYNKIEM, co zmienia warunki odprowadzania ciepła i wymagania wobec elementów sąsiadujących. Po drugie — dopuszczone są modyfikacje funkcjonalne, których arkusz 2-1 nie przewiduje. Po trzecie — arkusz obejmuje urządzenia działające BEZ DRZWI OGNIOWYCH oraz otwarte paleniska, czyli przypadki, w których komora spalania jest trwale otwarta do pomieszczenia.

DLACZEGO OTWARTE PALENISKO TO INNY PRZYPADEK POMIAROWY. Urządzenie pracujące bez drzwi ogniowych pobiera powietrze wprost z pomieszczenia i nie daje się szczelnie zamknąć, więc nie stosuje się do niego prób szczelności przewidzianych dla urządzeń z zamkniętą komorą. Według opisu laboratorium notyfikowanego dla urządzeń typu B i BE — z otwartą komorą spalania — wymagań szczelności się nie stawia, a zamiast tego określa się stratę postojową przy podciśnieniu wynoszącym 1 Pa.

CZAS TRWANIA BADANIA — TAKI SAM JAK DLA OGRZEWACZY POKOJOWYCH. To samo źródło podaje, że dla urządzeń zabudowanych, w tym z otwartym ogniem, z okresowym spalaniem drewna opałowego czas badania przy nominalnej mocy cieplnej wynosi 40 minut, a dla urządzeń stałopalnych opalanych drewnem opałowym — 1,5 godziny. Pomiar emisji pyłu trwa przez cały czas wypalania porcji paliwa, licząc od załadunku.

PRÓBA BEZPIECZEŃSTWA POŻAROWEGO MA TU SZCZEGÓLNE ZNACZENIE. Urządzenie zabudowane stoi w obudowie z materiałów budowlanych, często w sąsiedztwie elementów palnych. Według opisu laboratorium notyfikowanego próbę przeprowadza się przy ciągu kominowym ustawionym na 15±2 Pa, z zasypem drewna jodłowego o masie stanowiącej minimum 150 % masy paliwa użytego do badań bilansowych, a zarejestrowane temperatury w strefie promieniowania nie mogą przekraczać temperatury otoczenia o więcej niż 65 K. Odległości ekranów pomiarowych od urządzenia ustala producent — i to jego deklarację o ochronie elementów palnych badanie weryfikuje.

ZASTĘPUJE JEDNĄ NORMĘ I SZEŚĆ JEJ POPRAWEK. Pole „Zastępuje" karty wylicza: PN-EN 13229:2002 (wersja polska) oraz PN-EN 13229:2002/A1:2005, /A2:2006, /AC:2007, /AC:2014-09 w wersji polskiej i /A2:2005 w wersji niemieckiej oraz angielskiej. Dla laboratorium oznacza to, że powołanie starej normy z dowolną poprawką jest dziś nieaktualne w całości — nie wystarczy zaktualizować samej poprawki.

ARKUSZ NIE DZIAŁA SAM. Stosuje się go ZAWSZE razem z częścią ogólną PN-EN 16510-1, która zawiera metody badań wspólne dla całej serii. Powołanie w zakresie akredytacji samego arkusza 2-2 nie wystarcza do opisania badania; powołanie samej części 1 nie wskazuje z kolei rodzaju urządzenia. W sprawozdaniu powinny być oba dokumenty.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu arkusza nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (44 strony, ICS 97.100.30, wersja angielska). NIE PODAJEMY: wartości granicznych emisji i sprawności, pełnych warunków badania, sposobu odnoszenia stężeń do zawartości tlenu w spalinach ani zasad obliczania wyników.

Zasada metody

Urządzenie zabudowuje się na stanowisku odtwarzającym warunki zabudowy zintegrowanej z budynkiem i wypala paliwo stałe podawane ręcznie, mierząc wielkości cieplne i skład spalin według części ogólnej serii. Arkusz 2-2 wnosi do tego rozszerzenie zakresu na urządzenia pracujące bez drzwi ogniowych i na paleniska otwarte, dopuszczenie modyfikacji funkcjonalnych oraz próbę bezpieczeństwa pożarowego prowadzoną przy ustalonym ciągu kominowym, która weryfikuje deklarację producenta o ochronie elementów palnych w otoczeniu urządzenia.

Zastosowania

• Wstępne badanie typu (ITT) wkładów kominkowych przeznaczonych do zabudowy
• Badania palenisk otwartych i urządzeń pracujących bez drzwi ogniowych
• Badania do deklaracji właściwości użytkowych wyrobu budowlanego w systemie 3
• Weryfikacja deklarowanych przez producenta odległości od elementów palnych
• Aktualizacja powołań w zakresie akredytacji po wycofaniu PN-EN 13229:2002 z poprawkami

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 16510-2-2:2023-06 (wersja angielska; wprowadza EN 16510-2-2:2022 [IDT])

Tytuł (PL)

Mieszkaniowe urządzenia spalające paliwo stałe — Część 2-2: Urządzenia zabudowane, w tym z otwartym ogniem

Title (EN)

Residential solid fuel burning appliances — Part 2-2: Inset appliances including open fires

Procedura krok po kroku

1. Sprawdzenie, czy urządzenie należy do tego arkusza

   Rozstrzyga zabudowa: otoczenie urządzenia zintegrowane z budynkiem. Urządzenie wolnostojące lub wbudowane bez takiego otoczenia idzie do arkusza 2-1, a urządzenie z mechanicznym podawaniem peletu — do 2-6.

2. Ustalenie sposobu pracy drzwi ogniowych

   Bez drzwi ogniowych, z drzwiami tylko zamkniętymi, czy z drzwiami zamykanymi i otwieranymi. Od tego zależy, czy stosuje się próbę szczelności, czy pomiar straty postojowej.

3. Odtworzenie zabudowy na stanowisku

   Urządzenie zabudowuje się zgodnie z instrukcją producenta i wymaganiami części ogólnej serii. SZCZEGÓŁÓW ZABUDOWY NIE PODAJEMY — są w tekście normy.

4. Badanie bilansowe przy nominalnej mocy cieplnej

   Przy okresowym spalaniu drewna opałowego 40 minut, przy pracy stałopalnej 1,5 godziny. Rejestracja parametrów emisyjnych i pomiar pyłu zaczynają się tuż po załadunku paliwa.

5. Pomiar szczelności albo straty postojowej

   Dla urządzeń z zamkniętą komorą — próba szczelności według części ogólnej. Dla urządzeń z otwartą komorą (typy B i BE) — strata postojowa przy podciśnieniu 1 Pa.

6. Próba bezpieczeństwa pożarowego

   Ciąg kominowy ustawiony na 15±2 Pa; zasyp drewna jodłowego o masie minimum 150 % masy paliwa z badań bilansowych. Mierzy się temperatury ekranów w strefie promieniowania — przyrost nie większy niż 65 K ponad temperaturę otoczenia.

7. Zestawienie wyników z powołaniem OBU dokumentów

   W sprawozdaniu powołać arkusz PN-EN 16510-2-2 RAZEM z częścią ogólną PN-EN 16510-1. Jeżeli dokumentacja powołuje PN-EN 13229:2002 z dowolną poprawką, powołanie jest nieaktualne w całości.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Urządzenia bez drzwi ogniowych i paleniska otwarte oddają spaliny do pomieszczenia badań — wymagana sprawna wentylacja i wykrywacz CO
• Próba bezpieczeństwa pożarowego to celowe przeciążenie cieplne — stały nadzór i zabezpieczenie przeciwpożarowe stanowiska
• Obudowa zabudowy nagrzewa się na całej powierzchni — ryzyko poparzenia poza samym urządzeniem
• Spaliny z drewna zawierają wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne — pobór przez układ zamknięty
• Popiół i niedopalone drewno usuwa się po wystygnięciu, do naczyń niepalnych

Najczęstsze pytania