🦠 Trwałość konserw owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych — próba termostatowa: 30 °C przez 10 lub 14 dni, dla eksportu do krajów tropikalnych 55 °C przez 5 dni, PN-A-75052-03 (wycofana)

Mikrobiologia PN-90/A-75052/03

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Metoda polega na termostatowaniu konserw w temperaturze 30 stopni Celsjusza przez 10 lub 14 dni. Dla konserw przeznaczonych na eksport do krajów tropikalnych w temperaturze 55 stopni Celsjusza przez 5 dni. Podano interpretację wyników badań". Tytuł mówi o badaniu trwałości konserw metodą próby termostatowej w ramach mikrobiologicznych metod badań przetworów owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych. Tekstu normy (2 strony) nie mieliśmy: nie znamy liczebności próby, sposobu obserwacji opakowań ani kryteriów oceny.

STATUS (stan kart na 29.09.2026). Karta PN-A-75052-03:1990 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana": publikacja 13-11-1990, „Data wycofania: 23-11-2011", 2 strony, grupa cenowa A, Sektor Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, KT 38 Przetworów Owocowych i Warzywnych, ICS 07.100.30, „Zastępuje: PN-A-75052:1980 - wersja polska"; karta nie ma pola „Zastąpiona przez". Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-A-75052" (29.09.2026) pokazuje 22 pozycje: wszystkie arkusze serii od PN-A-75052-01:1990 („Postanowienia ogólne") do PN-A-75052-20:1990 mają oznaczenie „Wycofana", PN-A-75052:1980 — „Wycofana i zastąpiona przez" arkusze z 1990 roku, a PN-A-75052:1966 — przez wydanie 1980. W zbiorze PN nie ma dziś normy na tę próbę dla przetworów owocowych i warzywnych.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 29.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 75052 z arkuszem 03: 15 pozycji u 11 laboratoriów. „PN-90/A-75052/03" — AB 079, AB 370, AB 444, AB 532, AB 1042 i AB 1087; „PN-A-75052-03:1990" — AB 452 (dwie pozycje) i AB 1095 (dwie pozycje: laboratoria w Łajskach i w Mysłowicach); „PN-A-75052-3:1990" — AB 1033; „PN-90/A-75052.03" — AB 492; „PN-90/A-75052-03" — AB 705. AB 1042 ma poza tym dwie pozycje, w których ten arkusz stoi za normami obronnymi: „NO-89-A208:2015 p.4.6 PN – 90/A – 75052 -03" (zupy sterylizowane) i „NO-89-A202:2015 p.4.6 PN - 90/A - 75052-03:1990" (konserwy warzywno-mięsne i bezmięsne sterylizowane). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-90/A-75052/03" i pokaże 6 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 6; pod „PN-A-75052-03" są 2 (AB 452, AB 1095), a AB 492, AB 705 i AB 1033 — tylko pod swoimi zapisami. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 03.04.2025 do 04.08.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona; pozycje nie mają zakresów liczbowych.

PRZEDMIOT I TECHNIKA. Przetwory i konserwy owocowe, warzywne i warzywno-mięsne — wszystkie 11 laboratoriów; także grzybowe — AB 452; w opakowaniach blaszanych — AB 1033 i AB 1042. Technika w zakresach: „metoda (próby) termostatowa" — AB 532 zapisuje „Metoda hodowlana (próba termostatowa)", a druga pozycja AB 452 — „Metoda próby termostatowej; Metoda hodowlana".

OBOK TEJ NORMY. Ta sama próba termostatowa dla innych konserw stoi w zakresach według innych norm: konserwy mięsne — PN-A-82055-5:1994 (13 laboratoriów, w tym 10 z tych 11), konserwy rybne — PN-A-86732:1992, zwykle pkt 2.3.11 (12 laboratoriów, w tym 9 z tych 11), mleko UHT i produkty mleczne — PN-A-86034-03:1993 (AB 370, AB 1095). Trwałość konserw owocowych i warzywnych bez tej normy: AB 1138 — według normy obronnej NO-89-A202:2015 pkt 4.6, AB 313 — według procedury PB-PAZ/M-03 wersja 01 z 01.03.2021 (także konserwy rybne i opakowania hermetycznie zamknięte pasz i mleka), AB 1334 — w zakresie elastycznym („Normy"), a żywność w opakowaniach szczelnych lub hermetycznych — AB 285 i AB 381 (zakres elastyczny) oraz AB 1264 (procedura PB-25). Sąsiedni arkusz serii, PN-A-75052-02:1990 (badanie szczelności opakowań hermetycznie zamkniętych, także wycofany), powołuje 10 laboratoriów, w tym 9 z tych 11; badanie szczelności konserw mięsnych według PN-A-82055-4 ma w Bazie Wiedzy osobny wpis.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Karta podaje dwa reżimy próby: 30 °C przez 10 lub 14 dni i 55 °C przez 5 dni dla konserw na eksport do krajów tropikalnych — ocena „trwała" bez podanej temperatury i czasu termostatowania nie mówi, który z nich zastosowano. Po drugie, norma jest wycofana od 2011 roku bez następcy: laboratorium stosuje dokument, którego nie ma w zbiorze PN; AB 1042 łączy ją z punktem 4.6 norm obronnych NO-89-A208:2015 i NO-89-A202:2015, a AB 1138 stosuje sam punkt 4.6 NO-89-A202:2015. Po trzecie, próba termostatowa dotyczy tu przetworów owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych — dla konserw mięsnych, rybnych i mleka laboratoria powołują inne normy z innymi warunkami, których nie znamy.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (2 strony). Nie podajemy liczebności próby, sposobu przygotowania i obserwacji opakowań, badań po termostatowaniu ani kryteriów interpretacji wyników.

Zasada metody

Według karty PKN próbkę konserw w nienaruszonych opakowaniach termostatuje się w 30 °C przez 10 lub 14 dni, a konserwy przeznaczone na eksport do krajów tropikalnych — w 55 °C przez 5 dni; zmiany po termostatowaniu ocenia się według interpretacji podanej w normie. Liczebności próby, obserwacji i kryteriów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Trwałość konserw owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych — w zakresach 11 laboratoriów (15 pozycji)
• Konserwy na eksport do krajów tropikalnych — wariant 55 °C przez 5 dni (karta PKN)
• Zupy i konserwy sterylizowane według norm obronnych NO-89-A208:2015 i NO-89-A202:2015 — AB 1042

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-A-75052-03:1990 (wersja polska) — wycofana 23-11-2011 bez następcy

Tytuł (PL)

Przetwory owocowe, warzywne i warzywno-mięsne — Metody badań mikrobiologicznych — Badanie trwałości konserw metodą próby termostatowej

Title (EN)

Fruit, vegetable and vegetable-meat products — Microbiological test methods — Testing the stability of canned products by the incubation test

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   PN-A-75052-03:1990 wycofana 23-11-2011 bez następcy (karta PKN, stan na 29.09.2026); laboratorium stosuje ją jako dokument wycofany.

2. Próbka

   Konserwy w nienaruszonych opakowaniach; liczebności próby NIE PODAJEMY.

3. Termostatowanie

   30 °C przez 10 lub 14 dni; konserwy na eksport do krajów tropikalnych — 55 °C przez 5 dni.

4. Ocena

   Według interpretacji wyników podanej w normie; kryteriów NIE PODAJEMY. W sprawozdaniu — temperatura i czas termostatowania.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Opakowania po termostatowaniu mogą być wzdęte i pod ciśnieniem — otwieranie z osłoną; zawartość traktuje się jak materiał mikrobiologicznie skażony
• UWAGA MERYTORYCZNA: wynik „trwała" zależy od reżimu próby (30 °C i 10 lub 14 dni albo 55 °C i 5 dni) — bez niego w sprawozdaniu wyników nie da się porównać

Najczęstsze pytania