⚡ Wyznaczanie temperatury zapalenia materiałów rozżarzonym drutem (GWIT) — temperatury o 25 K (albo 30 K) wyższej od najwyższej temperatury badania, przy której stały materiał elektroizolacyjny lub inny materiał stały nie zapala się albo żadne pojedyncze zdarzenie płomieniowe nie trwa dłużej niż 5 s i próbka nie spala się całkowicie; płytki co najmniej 60 × 60 mm w preferowanych grubościach 0,1–6,0 mm, kondycjonowanie co najmniej 48 h, temperatura początkowa z szeregu 500–960 °C, komplety po trzy próbki, obniżanie zwykle o 50 °C, aparatura i procedura ogólna według IEC 60695-2-10, PN-EN IEC 60695-2-13

Elektronika i EMC PN-EN IEC 60695-2-13

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05 (wersja angielska; zakres po polsku na karcie), w całości: „Niniejsza część normy IEC 60695 przedstawia szczegóły dotyczące próby rozżarzonym drutem, stosowanej do badania palności płomieniem próbek materiałów elektroizolacyjnych stałych lub innych materiałów stałych, w celu określenia temperatury zapalenia materiału rozżarzonym drutem (GWIT). GWIT jest temperaturą która jest o 25 K (lub 30 K) wyższa niż maksymalna temperatura podczas testu, określona za pomocą znormalizowanej procedury, przy której badany materiał nie zapala się lub palenie nie zachodzi przez czas dłuższy niż 5 s dla jakiegokolwiek pojedynczego zapalenia oraz próbka nie jest całkowicie spalona. Próba ta jest testem materiałowym przeprowadzanym na serii standardowych próbek testowych. Uzyskane dane, wraz z danymi z badania wskaźnika palności materiałów rozżarzonym drutem (GWFI) zgodnie z IEC 60695-2-12, można następnie wykorzystać w procesie wstępnego wyboru zgodnie z IEC 60695-1-30 [4] w celu oceny zdolności materiałów spełniających wymagania normy IEC 60695-2-11. UWAGA W wyniku przeprowadzenia oceny zagrożenia pożarowego odpowiednia seria testów palności i zapalenia przed selekcją materiałów może pozwolić na ograniczenie testów na produkcie końcowym. Niniejsza podstawowa publikacja dotycząca bezpieczeństwa, koncentrująca się na metodach testowania bezpieczeństwa, jest przeznaczona do wykorzystania przez komitety techniczne przy przygotowywaniu norm zgodnie z zasadami określonymi w Przewodniku IEC 104 i Przewodniku ISO/IEC 51. Jednym z obowiązków komitetu technicznego jest, w stosownych przypadkach, korzystanie z podstawowych publikacji dotyczących bezpieczeństwa w przygotowaniu publikacji.” Tekst normy czytamy w próbce IEC 60695-2-13:2021 w wersji z oznaczonymi zmianami (redline wobec wydania 2010 ze zmianą 1:2014) od okładki do punktu 8.3 (strona 10); rozdziałów 9 i 10 (obserwacje, kryteria 10.1, wyznaczenie GWIT) ani sprawozdania nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU IEC 60695-2-13:2021 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–8.3; podajemy treść po zmianach). Normę przygotował IEC TC 89; wydanie trzecie zastępuje drugie (2010) ze zmianą 1:2014 i jest rewizją techniczną: w rozdziale 3 dodano nowe terminy dotyczące czasów i okresów, co wpływa na stosowanie metody. Ma status podstawowej publikacji bezpieczeństwa (IEC Guide 104) i stosuje się ją razem z IEC 60695-2-10. Wprowadzenie: przegrzane części metalowe mogą być źródłem zapłonu — próba rozżarzonym drutem je symuluje; IEC 60695-2-10 — aparatura i procedura wspólna, 2-11 — wyroby gotowe, 2-12 — współczynnik palności materiałów (GWFI); ta część — temperatura zapalenia materiałów, do pomiaru, opisu i szeregowania ich właściwości w kontakcie z elektrycznie nagrzanym drutem; przydatna przy ocenie materiałów do wyrobów narażonych na nadmierne obciążenie cieplne (prąd zwarciowy, przeciążenie, złe połączenia); nie służy sama do oceny zagrożenia pożarowego w rzeczywistych warunkach. Zakres (rozdział 1, jak na karcie): GWIT jest o 25 K (albo 30 K) wyższa od najwyższej temperatury badania, przy której materiał nie zapala się albo podtrzymane spalanie płomieniowe nie trwa dłużej niż 5 s dla żadnego pojedynczego zdarzenia płomieniowego i próbka nie spala się całkowicie. Powołania: IEC 60695-1-30:2008, IEC 60695-2-10:2000, IEC 60695-2-12, IEC 60695-4:2021, IEC Guide 104, ISO/IEC Guide 51, ISO 291:2008, ISO 293, ISO 294, ISO 295, ISO 13943:2017. Definicje (rozdział 3, także terminy czasów według IEC 60695-2-10): spalanie, płomień, zdarzenie płomieniowe, palność, żarzenie, spalanie żarowe, zapalność (łatwość zapalenia próbki w określonych warunkach), zapalenie, preselekcja. Próbki (rozdział 4): wytwarzane właściwą metodą ISO (wtrysk według ISO 294, prasowanie według ISO 293 lub ISO 295, prasowanie przetłoczne) albo wycięte z reprezentatywnej próbki materiału; po obróbce usuwa się pył i cząstki, krawędzie wygładza drobnym papierem; część płaska co najmniej 60 mm × 60 mm (wewnątrz obszarów mocowania), we wszystkich rozważanych grubościach; preferowane grubości 0,1 ± 0,02; 0,2 ± 0,03; 0,4 ± 0,04; 0,75 ± 0,15; 1,5 ± 0,15; 3,0 ± 0,25; 6,0 ± 0,4 mm (wydanie 2021 zmieniło część tolerancji); uwaga: 30 próbek na grubość zwykle wystarcza do jednoczesnego wyznaczenia GWIT i GWFI. Zakresy receptur (4.3, gdy strony uzgodnią): kombinacje skrajnych poziomów gęstości, wskaźnika płynięcia i napełniacza reprezentują zakres, jeśli dają ten sam GWIT; jeśli nie — ocena ograniczona do zbadanych poziomów i badanie poziomów pośrednich albo przyjęcie najmniej korzystnego wyniku; kolory — bez barwnika, z największą zawartością pigmentów organicznych lub sadzy, z największą zawartością nieorganicznych i z pigmentami pogarszającymi palność; przy różnych GWIT dla całej gamy — najmniej korzystny. Aparatura (rozdział 5): według IEC 60695-2-10. Weryfikacja układu pomiaru temperatury (rozdział 6): według IEC 60695-2-10, wykonana przed badaniem. Kondycjonowanie (rozdział 7): co najmniej 48 h w (23 ± 2) °C i 40–60 % wilgotności względnej (ISO 291:2008, klasa 2), badanie w ciągu 4 h; laboratorium 15–35 °C, wilgotność względna nie większa niż 75 %. Przebieg (rozdział 8): próbki oznacza się i ogląda; procedura ogólna według IEC 60695-2-10; drut nagrzewa się do jednej z temperatur początkowych tablicy 1 — 500, 550, 600, 650, 700, 750 °C (± 10 °C) albo 800, 850, 900, 960 °C (± 15 °C) — uważanej za wystarczająco wysoką do zapalenia; gdy nie jest znana, nie wyższej niż 650 °C; w wybranej temperaturze bada się komplet trzech próbek; jeśli jedna nie spełnia kryteriów z 10.1, powtarza się badanie na trzech nowych w temperaturze zwykle o 50 °C niższej (o 60 °C od 960 °C); tu kończy się przeczytany fragment. W odróżnieniu od IEC 60695-2-12 szereg temperatur zaczyna się od 500 °C (w 2-12 od 550 °C).

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05 (wersja angielska, publikacja 06-05-2022, 22 strony, grupa cenowa L) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Elektrotechniki, KT 65 Prób Środowiskowych Wyrobów Elektrycznych, ICS 29.020, 13.220.40, „Wprowadza: EN IEC 60695-2-13:2021 [IDT], IEC 60695-2-13:2021 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 60695-2-13:2011/A1:2014-10 – wersja angielska, PN-EN 60695-2-13:2011 – wersja angielska”. PN-EN 60695-2-13:2011 (wersja angielska, publikacja 21-02-2011; wprowadzała EN 60695-2-13:2010, IEC 60695-2-13:2010 i IEC 60695-2-13:2010/COR1:2012) — „Data wycofania: 06-05-2022”, zastąpiona przez PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 60695-2-13” (02.10.2026) pokazuje też PN-EN 60695-2-13:2002 (angielska) i 2005 (polska).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 60695-2-13 stoi w 10 rekordach u 7 laboratoriów: AB 022, AB 024, AB 044, AB 067, AB 1280, AB 1501, AB 1552. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 21.08.2025 do 08.09.2026) numer stoi u wszystkich 7. Tylko wydanie aktualne „PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05” — AB 022; aktualne obok wycofanego 2011 z A1:2014-10 — AB 044 (z EN IEC 60695-2-13:2021, IEC 60695-2-13:2021 i wydaniami 2010 ze zmianą 1:2014, w dwóch miejscach zakresu), AB 1552 (także IEC 60695-2-13:2021), AB 067 (wydanie 2022-05 zapisane jako „PN-EN 60695-2-13:2022-05”, bez „IEC”) i AB 024 w pierwszym miejscu zakresu (w drugim — tylko „PN-EN 60695-2-13:2011+A1:2014-10”); bez roku — AB 1280 i AB 1501 (oba z oznaczeniem „E”). Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od wpisanego numeru: „PN-EN IEC 60695-2-13” — 3 laboratoria (AB 022, AB 044, AB 1552), „PN-EN 60695-2-13” — 5 (AB 024, AB 044, AB 067, AB 1280, AB 1552); AB 1501 ma w bazie zapis zaczynający się od „PN-EN 60695-2-10”, więc żadnej z tych zakładek nie wychodzi — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Wyroby elektrotechniczne, materiały i wyroby elektrotechniczne i elektroniczne, stałe wyroby elektroizolacyjne — „badanie rozżarzonym drutem” (AB 022), „badanie odporności cieplnej — metoda oparta na stosowaniu rozżarzonego/gorącego drutu — materiałów” (AB 024), „metoda rozżarzonego drutu: czas zapalenia i gaśnięcia, wysokość płomienia, zapalenie bawełnianej podkładki” (AB 067), „odporność na rozżarzony drut: wystąpienie zapalenia lub żarzenia, temperatura zapalenia, zapalność” (AB 1501); zawsze w jednej pozycji z IEC/PN-EN 60695-2-10, 2-11 i 2-12.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy definicji: GWIT NIE jest najwyższą temperaturą „bez zapalenia” — jest od niej o 25 K (albo 30 K) WYŻSZA; podanie samej temperatury badania zaniża wynik o 25 K. Przy kryterium: zapalenie liczy się, gdy pojedyncze zdarzenie płomieniowe trwa dłużej niż 5 s (w GWFI granicą jest zgaśnięcie w 30 s) — to inne kryterium niż w 2-12. Przy szeregu temperatur: w 2-13 zaczyna się od 500 °C, w 2-12 od 550 °C; bez wiedzy o materiale — start nie wyżej niż 650 °C. Przy materiale i wyrobie: GWIT to wynik dla materiału w badanej grubości; badanie wyrobu gotowego to IEC 60695-2-11. Przy kondycjonowaniu: 48 h i badanie w ciągu 4 h. Przy wydaniu: wydanie 2021 zmieniło terminy dotyczące czasów i część tolerancji grubości.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziałów 9 i 10 (obserwacje, kryteria 10.1, ustalenie GWIT z wyników) ani sprawozdania — nie podajemy więc szczegółowych kryteriów oceny poza definicją GWIT z zakresu ani treści sprawozdania.

Zasada metody

Rozżarzony drut o ustalonej temperaturze przykłada się według IEC 60695-2-10 do płytek badanego materiału; GWIT jest o 25 K (albo 30 K) wyższa od najwyższej temperatury, przy której materiał się nie zapala albo żadne zdarzenie płomieniowe nie trwa dłużej niż 5 s i próbka nie spala się całkowicie — wyznaczana na kompletach po trzy próbki.

Zastosowania

• Materiały elektroizolacyjne stałe i tworzywa do wyrobów elektrotechnicznych — 7 laboratoriów w zakresach PCA
• Preselekcja materiałów według IEC 60695-1-30 (razem z GWFI) przed badaniem wyrobu gotowego według IEC 60695-2-11
• Porównanie zapalności materiałów, barw i receptur w danej grubości

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05 (wersja angielska; EN IEC 60695-2-13:2021 IDT, IEC 60695-2-13:2021 IDT)

Tytuł (PL)

Badanie zagrożenia ogniowego — Część 2-13: Metody badań oparte na stosowaniu rozżarzonego/gorącego drutu — Metoda badania temperatury zapalenia materiałów rozżarzonym drutem (GWIT)

Title (EN)

Fire hazard testing — Part 2-13: Glowing/hot-wire based test methods — Glow-wire ignition temperature (GWIT) test method for materials

Procedura krok po kroku

1. Próbki

   Płytki ≥ 60 × 60 mm w każdej rozważanej grubości, odpylone, krawędzie wygładzone; dla gamy barw i receptur — próbki skrajne. PN-EN IEC 60695-2-13:2022-05 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Kondycjonowanie

   ≥ 48 h w (23 ± 2) °C i 40–60 % RH; badanie w ciągu 4 h, w laboratorium 15–35 °C i RH ≤ 75 %.

3. Temperatura początkowa

   Z tablicy 1 (500–960 °C), uważana za wystarczającą do zapalenia; nieznana — nie wyżej niż 650 °C; próbki oznaczone i obejrzane.

4. Badanie kompletów

   Procedura ogólna IEC 60695-2-10 na trzech próbkach; jeśli jedna nie spełnia kryteriów 10.1 — trzy nowe w temperaturze zwykle o 50 °C niższej.

5. Wynik

   GWIT = najwyższa temperatura bez zapalenia (zdarzenie płomieniowe ≤ 5 s, bez całkowitego spalenia) + 25 K (albo 30 K), dla danej grubości.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma (wprowadzenie) zastrzega, że może dotyczyć niebezpiecznych materiałów, operacji i sprzętu, a ustalenie zasad bhp należy do użytkownika — drut 500–960 °C, płomień, dym; wyciąg i ochrona przed oparzeniem
• UWAGA MERYTORYCZNA: GWIT jest o 25 K (30 K) wyższa od najwyższej temperatury bez zapalenia; kryterium 5 s różni się od kryterium 30 s w GWFI

Najczęstsze pytania