💧 Tekstylia: odporność na przenikanie wody — próba ciśnienia hydrostatycznego, przyrost ciśnienia 10 albo 60 cm H2O/min, powierzchnia 100 cm², woda 20 °C albo 27 °C, wynik przy przesączeniu w trzecim miejscu; PN-EN ISO 811
Krótko: o co chodzi
Metoda ciśnienia hydrostatycznego do wyznaczania odporności wyrobów włókienniczych na przenikanie wody, przeznaczona dla wszystkich tkanin, które mają być wodoodporne — z wykończeniem wodoodpornym lub hydrofobowym albo bez niego. Badanie wykonuje się według normy PN-EN ISO 811:2018-07 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT]); STATUS (odczyt 19.11.2026): Karta PKN: PN-EN ISO 811:2018-07 „Płaskie wyroby włókiennicze -- Wyznaczanie wodoszczelności -- Metoda ciśnienia hydrostatycznego” — wersja angielska (publikacja 04-07-2018, 16 stron), KT 26 Wyrobów Włókienniczych, wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT], zastępuje PN-EN 20811:1997 (wersja polska); karta nie podaje daty wycofania; wyszukiwarka PKN nie zwraca wersji polskiej. Procedura obejmuje 4 kroki; stosuje się je m.in. do: Tkaniny przeznaczone do tego, by były wodoodporne — z wykończeniem wodoodpornym lub hydrofobowym albo bez niego (rozdz. 1), Ocena zachowania wyrobów włókienniczych poddawanych ciśnieniu wody przez krótki lub umiarkowany czas (rozdz. 4), Kontrola jakości i właściwości barierowe odzieży ochronnej — z planem statystycznym, np. według ISO 2859-1 (9.4).
W skrócie
- Norma: PN-EN ISO 811:2018-07 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT])
- Kategoria: Materiały i NDT
- Kroków procedury: 4
- STATUS (odczyt 19.11.2026): Karta PKN: PN-EN ISO 811:2018-07 „Płaskie wyroby włókiennicze -- Wyznaczanie wodoszczelności -- Metoda ciśnienia hydrostatycznego” — wersja angielska (publikacja 04-07-2018, 16 stron), KT 26 Wyrobów Włókienniczych, wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT], zastępuje PN-EN 20811:1997 (wersja polska); karta nie podaje daty wycofania; wyszukiwarka PKN nie zwraca wersji polskiej.
- Powierzchnia badana (6.1): 10 000 mm² (100 cm²)
- Przyrost ciśnienia (6.2): 10 cm H2O/min ± 0,5 cm H2O/min albo 60 cm H2O/min ± 3 cm H2O/min
Przegląd
CO TA NORMA OPISUJE. Według rozdziału 1 ISO 811:2018 norma określa metodę ciśnienia hydrostatycznego do wyznaczania odporności tkanin na przenikanie wody. Metoda dotyczy wszystkich rodzajów tkanin przeznaczonych do tego, by były wodoodporne, niezależnie od tego, czy mają wykończenie wodoodporne lub hydrofobowe.
WEDŁUG TEKSTU ISO 811:2018 (próbka wydawcy: spis treści, przedmowa, rozdziały 1–9.4). Normę przygotował komitet ISO/TC 38/SC 2 (badania czyszczenia, wykończenia i wodoodporności). Wydanie drugie zastępuje ISO 811:1981; zmiany: pierwszy człon tytułu „Textile fabrics” zmieniono na „Textiles”, w zakresie doprecyzowano, że metoda jest przeznaczona do tkanin wodoodpornych, oraz wprowadzono istotne zmiany redakcyjne. Powołania: ISO 139 (atmosfery normalne) i ISO 3696 (woda do analiz laboratoryjnych).
ZASADA (rozdz. 4). Słup wody, który utrzymuje tkanina, jest miarą oporu przeciw przechodzeniu wody. Próbkę poddaje się w warunkach normalnych ciągle rosnącemu ciśnieniu wody z jednej strony aż do przesączenia w trzech miejscach; notuje się ciśnienie przy przesączeniu w trzecim miejscu. Ciśnienie można przykładać od dołu albo od góry próbki — wybór podaje się w sprawozdaniu. Wynik odnosi się bezpośrednio do zachowania wyrobów poddawanych ciśnieniu wody przez krótki lub umiarkowany czas.
ODCZYNNIK I APARATURA (rozdz. 5, 6). Woda klasy 3 według ISO 3696, w kontakcie z próbką w temperaturze 20 °C ± 2 °C albo 27 °C ± 2 °C (wybór w sprawozdaniu; wyższa temperatura daje niższe wartości słupa wody). Uchwyt próbki: tkanina pozioma, bez wybrzuszenia, powierzchnia 10 000 mm² (100 cm²) pod rosnącym ciśnieniem od dołu lub od góry, bez przecieku i poślizgu w uchwycie, z ograniczeniem przesączania na krawędzi uchwytu (zaleca się okładziny gumowe, pomocny bywa wosk uszczelniający). Przyrost ciśnienia: 10 cm H2O/min ± 0,5 cm H2O/min albo 60 cm H2O/min ± 3 cm H2O/min (9,8 ± 0,5 albo 58,8 ± 2,9 mbar H2O/min); wyniki przy różnych przyrostach mogą się różnić, większy przyrost jest właściwszy dla tkanin o dużej wodoodporności. Manometr (aparaty nieelektroniczne): do 1 m H2O dla tkanin podobnych do gabardyny, do 2 m H2O dla tkanin o zwartszej budowie; przy kilku głowicach — możliwość ich osobnego odłączenia.
KONDYCJONOWANIE I PRÓBKI (rozdz. 7, 8). Kondycjonowanie i badanie według ISO 139, po uzgodnieniu — w temperaturze otoczenia; pary lotnych cieczy organicznych (np. eteru dietylowego) w laboratorium mogą wpływać na wyniki. Co najmniej pięć próbek z różnych miejsc tkaniny, tak by nie zawierały tych samych nitek; można badać bez wycinania; nie bada się miejsc z głębokimi zagnieceniami; tkaniny nie prasuje się ani nie składa ostro.
PRZEBIEG (rozdz. 9). Dla każdej próbki świeżo destylowana woda (oczyszczenie powierzchni w głowicy: wymiana wody, przelanie z omieceniem szkiełkiem pokrytym parafiną albo samo przelanie). Próbkę mocuje się licem do wody, bez wtłaczania wody przed rozpoczęciem próby, i natychmiast poddaje rosnącemu ciśnieniu, obserwując ją stale. Zapisuje się ciśnienie (cm albo mbar słupa wody), przy którym woda pojawia się w trzecim miejscu; po uzgodnieniu można podać pierwszą kroplę. Dokładność zapisu (tablica 1): poniżej 1 m H2O — 0,5 cm H2O; od 1 m do 2 m — 1 cm H2O; powyżej 2 m — 2 cm H2O. Nie uwzględnia się bardzo drobnych kropelek, które nie rosną; kolejne krople w tym samym miejscu liczy się jako jedną; próbę z przesączeniem na krawędzi uchwytu odrzuca się i bada dalsze próbki do uzyskania powtarzalnych wyników. Przy kontroli jakości lub deklaracjach właściwości barierowych odzieży ochronnej zaleca się plan statystyczny (np. ISO 2859-1). Rozdziały 10–11 (obliczenia, sprawozdanie) są poza próbką.
STATUS (odczyt 19.11.2026). Karta PKN: PN-EN ISO 811:2018-07 „Płaskie wyroby włókiennicze -- Wyznaczanie wodoszczelności -- Metoda ciśnienia hydrostatycznego” — wersja angielska (publikacja 04-07-2018, 16 stron), KT 26 Wyrobów Włókienniczych, wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT], zastępuje PN-EN 20811:1997 (wersja polska); karta nie podaje daty wycofania; wyszukiwarka PKN nie zwraca wersji polskiej.
Zasada metody
Próbkę tkaniny o powierzchni 100 cm² poddaje się ciągle rosnącemu ciśnieniu wody (10 albo 60 cm H2O/min) od dołu lub od góry i obserwuje do przesączenia wody w trzech miejscach; wynikiem jest ciśnienie słupa wody przy przesączeniu w trzecim miejscu.
Zastosowania
- Tkaniny przeznaczone do tego, by były wodoodporne — z wykończeniem wodoodpornym lub hydrofobowym albo bez niego (rozdz. 1)
- Ocena zachowania wyrobów włókienniczych poddawanych ciśnieniu wody przez krótki lub umiarkowany czas (rozdz. 4)
- Kontrola jakości i właściwości barierowe odzieży ochronnej — z planem statystycznym, np. według ISO 2859-1 (9.4)
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (odczyt 19.11.2026) | Karta PKN: PN-EN ISO 811:2018-07 „Płaskie wyroby włókiennicze -- Wyznaczanie wodoszczelności -- Metoda ciśnienia hydrostatycznego” — wersja angielska (publikacja 04-07-2018, 16 stron), KT 26 Wyrobów Włókienniczych, wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT], zastępuje PN-EN 20811:1997 (wersja polska); karta nie podaje daty wycofania; wyszukiwarka PKN nie zwraca wersji polskiej. |
| Powierzchnia badana (6.1) | 10 000 mm² (100 cm²) |
| Przyrost ciśnienia (6.2) | 10 cm H2O/min ± 0,5 cm H2O/min albo 60 cm H2O/min ± 3 cm H2O/min |
| Woda (5.1) | klasa 3 według ISO 3696; 20 °C ± 2 °C albo 27 °C ± 2 °C |
| Próbki (rozdz. 8) | co najmniej 5, z różnych miejsc tkaniny, bez tych samych nitek; bez głębokich zagnieceń |
| Wynik (9.3) | ciśnienie przy przesączeniu w trzecim miejscu (po uzgodnieniu — pierwsza kropla) |
| Dokładność zapisu (tablica 1) | < 1 m H2O: 0,5 cm H2O; 1 m do 2 m: 1 cm H2O; > 2 m H2O: 2 cm H2O |
Norma
- Numer normy
- PN-EN ISO 811:2018-07 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT])
- Tytuł (PL)
- Płaskie wyroby włókiennicze — Wyznaczanie wodoszczelności — Metoda ciśnienia hydrostatycznego
- Title (EN)
- Textiles — Determination of resistance to water penetration — Hydrostatic pressure test
Procedura krok po kroku
-
Kondycjonowanie i próbki
Kondycjonowanie według ISO 139; co najmniej pięć próbek z różnych miejsc tkaniny, bez ostrego składania i prasowania (rozdz. 7, 8).
-
Przygotowanie wody
Świeżo destylowana woda dla każdej próbki; oczyszczenie powierzchni wody w głowicy (9.1).
-
Mocowanie i obciążanie
Mocowanie licem do wody bez wtłaczania wody przed próbą; natychmiastowy, stały przyrost ciśnienia i ciągła obserwacja (9.2).
-
Odczyt
Zapis ciśnienia przy pojawieniu się wody w trzecim miejscu z dokładnością według tablicy 1; odrzucenie prób z przesączeniem na krawędzi uchwytu (9.3, 9.4).
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Uchwyt próbki (6.1) | Mocowanie poziome bez wybrzuszenia, przecieku i poślizgu; okładziny gumowe, ewentualnie wosk uszczelniający | — |
| Układ zwiększania i pomiaru ciśnienia wody (6.2) | Przyrost 10 albo 60 cm H2O/min | — |
| Manometr (6.3) | W aparatach nieelektronicznych: do 1 m H2O albo do 2 m H2O | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Woda klasy 3 według ISO 3696 (5.1) | — | Świeżo destylowana dla każdej próbki; 20 °C ± 2 °C albo 27 °C ± 2 °C |
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-EN ISO 811:2018-07 (wersja angielska; wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT]) — „Płaskie wyroby włókiennicze — Wyznaczanie wodoszczelności — Metoda ciśnienia hydrostatycznego”. Tytuł angielski: „Textiles — Determination of resistance to water penetration — Hydrostatic pressure test”.
Na czym polega ta metoda?
Próbkę tkaniny o powierzchni 100 cm² poddaje się ciągle rosnącemu ciśnieniu wody (10 albo 60 cm H2O/min) od dołu lub od góry i obserwuje do przesączenia wody w trzech miejscach; wynikiem jest ciśnienie słupa wody przy przesączeniu w trzecim miejscu.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (odczyt 19.11.2026): Karta PKN: PN-EN ISO 811:2018-07 „Płaskie wyroby włókiennicze -- Wyznaczanie wodoszczelności -- Metoda ciśnienia hydrostatycznego” — wersja angielska (publikacja 04-07-2018, 16 stron), KT 26 Wyrobów Włókienniczych, wprowadza EN ISO 811:2018 i ISO 811:2018 [IDT], zastępuje PN-EN 20811:1997 (wersja polska); karta nie podaje daty wycofania; wyszukiwarka PKN nie zwraca wersji polskiej.; Powierzchnia badana (6.1): 10 000 mm² (100 cm²); Przyrost ciśnienia (6.2): 10 cm H2O/min ± 0,5 cm H2O/min albo 60 cm H2O/min ± 3 cm H2O/min; Woda (5.1): klasa 3 według ISO 3696; 20 °C ± 2 °C albo 27 °C ± 2 °C.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 4 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Uchwyt próbki (6.1), Układ zwiększania i pomiaru ciśnienia wody (6.2), Manometr (6.3).
Gdzie stosuje się to badanie?
Tkaniny przeznaczone do tego, by były wodoodporne — z wykończeniem wodoodpornym lub hydrofobowym albo bez niego (rozdz. 1); Ocena zachowania wyrobów włókienniczych poddawanych ciśnieniu wody przez krótki lub umiarkowany czas (rozdz. 4); Kontrola jakości i właściwości barierowe odzieży ochronnej — z planem statystycznym, np. według ISO 2859-1 (9.4).
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN ISO 811.