🦠 Szczelność opakowań hermetycznie zamkniętych (blaszanych i szklanych) z przetworami owocowymi, warzywnymi i warzywno-mięsnymi — dwie metody z eksykatorem próżniowym i badanie przez zanurzenie w wodzie, z interpretacją wyników, PN-90/A-75052/02 (norma wycofana)

Mikrobiologia PN-90/A-75052/02

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Określono badanie szczelności opakowań blaszanych i opakowań szklanych. Opisano dwie metody badania z zastosowaniem eksykatora próżniowego oraz badanie przez zanurzenie w wodzie. Podano interpretacje wyników” (na karcie bez kropki na końcu). Norma należy do serii PN-A-75052 „Przetwory owocowe, warzywne i warzywno-mięsne — Metody badań mikrobiologicznych” z 1990 roku (arkusze 01–20). Tekstu normy nie mieliśmy; numery punktów znamy wyłącznie z zakresów akredytacji.

STATUS (stan karty na 30.09.2026). Karta PN-A-75052-02:1990 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana”: publikacja 13-11-1990, „Data wycofania: 23-11-2011”, 2 strony, grupa cenowa A, Sektor Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, KT 38 Przetworów Owocowych i Warzywnych, ICS 07.100.30, „Zastępuje: PN-A-75052:1980 - wersja polska”; pola „Zastąpiona przez” nie ma. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-A-75052” (30.09.2026): PN-A-75052:1980 — „Wycofana i zastąpiona przez” arkusze z 1990 roku, PN-A-75052:1966 — „Wycofana i zastąpiona przez PN-A-75052:1980”, a wszystkie widoczne arkusze serii z 1990 roku, w tym ten, mają etykietę „Wycofana” bez następcy. Czyli: wycofano ją 23.11.2011; czym zastąpiono — katalog PKN nie wskazuje; dla wyniku zmienia się status dokumentu odniesienia, nie sama metoda.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). 10 rekordów u 10 laboratoriów — tyle samo komórek w aktualnych dokumentach PCA. Zapisy numeru: „PN-90/A-75052/02” — AB 370 (pkt 2.2.2 i 2.2.3), AB 444, AB 532, AB 705, AB 1042 (z wyłączeniem pkt 2.2.3 i 2.2.4); „PN -90/A-75052/02 pkt. 2.2.2” (ze spacją) — AB 1087; „PN-90/A-75052.02 z wyłączeniem p. 2.2.4” — AB 492; „PN-A-75052-02:1990” — AB 076 i AB 079; „PN-A-75052-2:1990 z wyłączeniem pkt. 2.2.3 i pkt. 2.2.4” — AB 1033. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-90/A-75052/02” i pokaże 5 laboratoriów: AB 370, AB 444, AB 532, AB 705, AB 1042; pod „PN-A-75052-02” — 2, pod „PN-A-75052-2”, „PN -90/A-75052/02” i „PN-90/A-75052.02” — po 1; sprawdzone zapytaniami zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026 — liczby te same co w kopii. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania od 03.04.2025 do 04.08.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona.

WIELKOŚĆ I PRZEDMIOT. Nazwa wielkości: szczelność (AB 076, AB 079), szczelność opakowań (AB 370), szczelność opakowań hermetycznie zamkniętych (AB 444, AB 492, AB 705), szczelność konserw (AB 532, AB 1042, AB 1087), szczelność opakowania (AB 1033). Technika: metoda próżniowa — wszystkie 10. Przedmiot: przetwory albo konserwy owocowe, warzywne i warzywno-mięsne — 9 laboratoriów; AB 076 — tylko konserwy warzywne i warzywno-mięsne w opakowaniach metalowych; AB 1033 i AB 1042 — w opakowaniach blaszanych. Pozycje nie mają zakresów liczbowych. Które punkty normy są którą metodą, nie wiemy: laboratoria powołują pkt 2.2.2 i 2.2.3 (AB 370) albo sam 2.2.2 (AB 1087), wyłączają 2.2.4 (AB 492) albo 2.2.3 i 2.2.4 (AB 1033, AB 1042).

OBOK TEJ NORMY. W tych samych 10 laboratoriach szczelność konserw mięsnych bada się według PN-A-82055-4 (12 rekordów; łącznie 13 laboratoriów), a w 7 z nich szczelność konserw rybnych — według PN-A-86732, u większości z pkt 2.3.10 (łącznie 9 laboratoriów; AB 492 i AB 532 bez punktu); obie normy mają osobne wpisy w Bazie Wiedzy, tak samo jak trwałość konserw w próbie termostatowej według PN-A-75052-03. Szczelność konserw według norm obronnych NO-89-A201, NO-89-A202, NO-89-A203 i NO-89-A208 (pkt 4.7) mają AB 076, AB 1042 i AB 1138; AB 1138 bada konserwy przetworów owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych wyłącznie według NO-89-A202:2015 pkt 4.7, bez tej normy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — status: sprawozdanie powołujące PN-A-75052-02 odwołuje się do dokumentu wycofanego 23.11.2011 bez następcy — trzeba to zaznaczyć. Drugie — która metoda: norma ma trzy sposoby badania (dwa z eksykatorem próżniowym i zanurzenie w wodzie), a laboratoria wyłączają różne punkty — wynik bez wskazania punktu nie mówi, którą metodą go uzyskano. Trzecie — przedmiot: norma dotyczy przetworów owocowych, warzywnych i warzywno-mięsnych w opakowaniach blaszanych i szklanych; dla konserw mięsnych i rybnych laboratoria powołują inne normy (PN-A-82055-4, PN-A-86732). Czwarte — zapis numeru: pięć postaci zapisu sprawia, że wyszukiwanie po jednej z nich pomija część laboratoriów.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy przebiegu żadnej z trzech metod (podciśnienia, czasu, liczby opakowań), treści punktów 2.2.2–2.2.4, kryteriów oceny ani interpretacji wyników. Karta podaje wyłącznie tytuł polski — angielski tytuł w nagłówku wpisu to nasze tłumaczenie.

Zasada metody

Według karty PKN szczelność opakowania hermetycznie zamkniętego (blaszanego albo szklanego) sprawdza się jedną z dwóch metod z eksykatorem próżniowym albo przez zanurzenie opakowania w wodzie, a wynik interpretuje według normy. Laboratoria mają w zakresie metodę próżniową. Szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Konserwy i przetwory owocowe, warzywne i warzywno-mięsne w opakowaniach hermetycznie zamkniętych — w zakresach 10 laboratoriów, zawsze metodą próżniową
• Kontrola szczelności opakowań blaszanych i szklanych — według zakresu z karty PKN

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-A-75052-02:1990 (wersja polska)

Tytuł (PL)

Przetwory owocowe, warzywne i warzywno-mięsne — Metody badań mikrobiologicznych — Badanie szczelności opakowań hermetycznie zamkniętych

Title (EN)

Fruit, vegetable and vegetable-meat products — Microbiological test methods — Testing the tightness of hermetically sealed containers

Procedura krok po kroku

1. Status

   PN-A-75052-02:1990 wycofana 23-11-2011, bez następcy w katalogu PKN (stan karty na 30.09.2026) — zaznaczyć w sprawozdaniu.

2. Wybór metody

   Metoda próżniowa w eksykatorze (dwa warianty) albo zanurzenie w wodzie — w sprawozdaniu wskazać punkt normy; przebiegu NIE PODAJEMY.

3. Ocena

   Interpretacja wyniku według normy — kryteriów NIE PODAJEMY.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Badanie bez szczególnych zagrożeń chemicznych — ostrożność przy pracy z próżnią (eksykator) i z opakowaniami szklanymi
• UWAGA MERYTORYCZNA: norma wycofana 23.11.2011 bez następcy; laboratoria wyłączają różne punkty normy — sprawozdanie musi wskazać zastosowaną metodę

Najczęstsze pytania