⛏️ Stopień zagęszczenia ID gruntów niespoistych i podłoża lekką sondą dynamiczną (DPL, SD) — punkt 6 normy badań polowych PN-B-04452
Krótko: o co chodzi
Norma badań polowych w geotechnice: sondowania statyczne i dynamiczne, presjometr, dylatometr, sonda obrotowa, próbne obciążenie płytą, wiercenia i pobieranie próbek. Badanie wykonuje się według normy PN-B-04452:2002 (wersja polska); Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 28.09.2026): 14 laboratoriów, 23 pozycje; zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-B-04452") — 14, tak samo na serwerze produkcyjnym (29.09.2026). Procedura obejmuje 3 kroki; stosuje się je m.in. do: Kontrola zagęszczenia podłoża, nasypów i zasypek w robotach drogowych i budowlanych — stopień zagęszczenia ID lekką sondą dynamiczną (14 laboratoriów), Podtorze kolejowe — AB 1851 razem z warunkami technicznymi PKP PLK Id-3.
W skrócie
- Norma: PN-B-04452:2002 (wersja polska)
- Kategoria: Budownictwo
- Kroków procedury: 3
- STATUS (stan karty na 29.09.2026): wycofana 31-03-2010; „Zastąpiona przez: PN-EN 1997-2:2009" — a ta wycofana 14-10-2025 (w ocenie zgodności aktualna do 31-03-2028) i zastąpiona przez PN-EN 1997-2:2025-10 (karty PKN, 29.09.2026)
- Wydanie (z karty PKN): PN-B-04452:2002, wersja polska; publikacja 14-05-2002, 78 stron, KT 254 Geotechniki, ICS 93.020; zastępuje PN-B-04452:1974
- Badania w normie (z karty): CPTU, PMT, SPT, SD, WST, FVT, DMT, PLT, wiercenia, pobieranie próbek, pomiary na otworze
Przegląd
CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „Podano wymagania dotyczące badań polowych, istotne dane techniczne sprzętu oraz procedury badawcze, obejmujące następujące badania: za pomocą sondy statycznej CPTU, presjometryczne PMT, sondą z końcówką cylindryczną SPT, sondą dynamiczną SD, sondą wkręcaną WST, sondą obrotową FVT, dylatometryczne DMT, próbne obciążenie płytą PLT oraz wiercenia, pobieranie próbek, pomiary na otworze. W załączniku informacyjnym przedstawiono polskie doświadczenia przeprowadzone z wykorzystaniem sprzętu i procedur podanych w normie". Laboratoria powołują z niej wyłącznie sondowanie lekką sondą dynamiczną do stopnia zagęszczenia; co zawiera punkt 6, który zapisuje większość z nich, karta nie mówi.
STATUS (stan karty na 29.09.2026). Karta PN-B-04452:2002 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana", wiersz „Data wycofania: 31-03-2010" i pole „Zastąpiona przez: PN-EN 1997-2:2009 - wersja polska". Wydanie: publikacja 14-05-2002, 78 stron, KT 254 Geotechniki, ICS 93.020; „Zastępuje: PN-B-04452:1974 - wersja polska". Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-B-04452" (29.09.2026) pokazuje trzy wydania — 2002 („Geotechnika -- Badania polowe"), 1974 („Grunty budowlane -- Badania polowe") i 1964 („Grunty budowlane -- Wiercenia badawcze") — wszystkie z etykietą „Wycofana". Następczyni też jest już wycofana. Karta PN-EN 1997-2:2009 (wersja polska, „Eurokod 7 -- Projektowanie geotechniczne -- Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego", 165 stron) ma jako pierwszy wiersz informacji dodatkowych „Aktualna w ocenie zgodności: 31-03-2028 - Patrz Komunikat Prezesa PKN", dalej „Data wycofania: 14-10-2025" i „Zastąpiona przez: PN-EN 1997-2:2025-10 - wersja angielska"; wśród dokumentów, które zastępuje, wymienia PN-B-04452:2002. Karta PN-EN 1997-2:2025-10 („Eurokod 7 -- Projektowanie geotechniczne -- Część 2: Właściwości podłoża gruntowego", publikacja 14-10-2025, 146 stron, wprowadza EN 1997-2:2024 [IDT]) nie ma daty wycofania. Komunikatu Prezesa PKN nie czytaliśmy. PN-EN 1997-2 w żadnym wydaniu ani sondowania dynamicznego według PN-EN ISO 22476-2 nie powołuje w naszej kopii żadne laboratorium.
ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 04452: 23 pozycje u 14 laboratoriów. Postaci: „PN-B-04452:2002 p.6" / „p. 6" / „pkt 6" — 10 laboratoriów; „PN-B-04452:2002" bez punktu — AB 421, AB 1750, AB 1789 i AB 1851 (u AB 1851 razem z „Warunkami technicznymi utrzymania podtorza kolejowego Id-3", załącznik 2 do zarządzenia nr 9/2009 Zarządu PKP PLK S.A. z 04.05.2009). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-B-04452" i pokaże wszystkie 14 — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 14. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 30.12.2024 do 18.08.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach, każda para liczb zakresu z kopii występuje w aktualnym dokumencie i żadna pozycja nie jest zawieszona; pełne zapisy dokumentów odniesienia zgodne z kopią (PN-S-02205:1998, widoczna w tych zakresach obok, należy do sąsiednich wierszy — modułu odkształcenia).
CO OZNACZAJĄ I CZYM. Stopień zagęszczenia ID (zapisywany też „Id", „lD", „ld") — wszystkie 14 laboratoriów; AB 804 dodaje „wskaźnik zagęszczenia (Is)" liczony z wyników sondowania („z obliczeń"). Technika: lekka sonda dynamiczna z końcówką stożkową — w zakresach „sonda lekka", „DPL", u AB 1893 „SD". Zakresy liczbowe podają dwa laboratoria: AB 421 — ID (0,1 – 1,0), AB 1851 — ID (0,33 – 1,03). Przedmiot: grunty i podłoże — większość; warstwy konstrukcyjne nawierzchni, podłoże konstrukcji, nasypy i zasypki obiektów inżynieryjnych — AB 442 i AB 1893; kruszywa — AB 1110; podłoże gruntowe torowiska z warunkami technicznymi PKP PLK — AB 1851.
OBOK TEJ NORMY. Stopnia zagęszczenia sondą zakresy nie łączą z żadną inną normą. Wskaźnik zagęszczenia IS gruntów — inną wielkość — laboratoria oznaczają według BN-77/8931-12 (zwykle „p. 4") i PN-88/B-04481 (zwykle „p. 5.2.6"), a AB 442, AB 1511 i AB 1789 według procedur własnych. Wskaźnika zagęszczenia warstw asfaltowych (w zakresach według PN-EN 13108-20, zwykle załącznik C.4 — 21 pozycji u 21 laboratoriów) tu nie liczymy. PN-88/B-04481 (badania próbek gruntu) i PN-S-02205 (roboty ziemne dróg, moduł odkształcenia płytą VSS) mają w tej bazie wiedzy osobne wpisy.
CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia ją odpłatnie (78 stron). Nie podajemy parametrów sondy (masy bijaka, wysokości spadania, średnicy stożka), sposobu liczenia uderzeń, zależności między liczbą uderzeń a stopniem zagęszczenia, treści punktu 6 ani wymagań dla pozostałych badań polowych.
Zasada metody
Według karty norma podaje wymagania, dane techniczne sprzętu i procedury badań polowych, w tym sondowania sondą dynamiczną SD. W zakresach akredytacji laboratoria stosują ją wyłącznie do oznaczania stopnia zagęszczenia ID gruntów i podłoża lekką sondą dynamiczną z końcówką stożkową (DPL), zwykle z punktem 6. Parametrów sondy i zależności przeliczeniowych NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
Zastosowania
- Kontrola zagęszczenia podłoża, nasypów i zasypek w robotach drogowych i budowlanych — stopień zagęszczenia ID lekką sondą dynamiczną (14 laboratoriów)
- Podtorze kolejowe — AB 1851 razem z warunkami technicznymi PKP PLK Id-3
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (stan karty na 29.09.2026) | wycofana 31-03-2010; „Zastąpiona przez: PN-EN 1997-2:2009" — a ta wycofana 14-10-2025 (w ocenie zgodności aktualna do 31-03-2028) i zastąpiona przez PN-EN 1997-2:2025-10 (karty PKN, 29.09.2026) |
| Wydanie (z karty PKN) | PN-B-04452:2002, wersja polska; publikacja 14-05-2002, 78 stron, KT 254 Geotechniki, ICS 93.020; zastępuje PN-B-04452:1974 |
| Badania w normie (z karty) | CPTU, PMT, SPT, SD, WST, FVT, DMT, PLT, wiercenia, pobieranie próbek, pomiary na otworze |
| Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 28.09.2026) | 14 laboratoriów, 23 pozycje; zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-B-04452") — 14, tak samo na serwerze produkcyjnym (29.09.2026) |
| Oznaczenie w zakresach | stopień zagęszczenia ID lekką sondą dynamiczną (DPL, SD), zwykle „p. 6"; AB 804 także wskaźnik zagęszczenia IS „z obliczeń" |
| Zakresy ID (dwa laboratoria) | AB 421 — (0,1 – 1,0); AB 1851 — (0,33 – 1,03) |
Norma
- Numer normy
- PN-B-04452:2002 (wersja polska)
- Tytuł (PL)
- Geotechnika — Badania polowe
- Title (EN)
- Geotechnics — Field tests
Procedura krok po kroku
-
Status dokumentu
Karta PKN: norma wycofana 31-03-2010, zastąpiona przez PN-EN 1997-2:2009; ta wycofana 14-10-2025 (w ocenie zgodności aktualna do 31-03-2028) i zastąpiona przez PN-EN 1997-2:2025-10 (stan kart na 29.09.2026).
-
Sondowanie
Sondowanie gruntu lub podłoża lekką sondą dynamiczną z końcówką stożkową; przebiegu NIE PODAJEMY.
-
Wynik
Stopień zagęszczenia ID (u AB 804 także wskaźnik zagęszczenia IS „z obliczeń"); zależności przeliczeniowych NIE PODAJEMY.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Lekka sonda dynamiczna z końcówką stożkową (DPL) | Sprzęt zapisany w zakresach; danych technicznych z normy NIE PODAJEMY | — |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Sondowanie w wykopach i na nasypach — zasady BHP robót ziemnych; ręczne podnoszenie bijaka
- UWAGA MERYTORYCZNA: norma jest wycofana od 2010 r., a jej następcy nie powołuje żadne laboratorium — przy odbiorze robót zapytaj, jakiej normy wymaga specyfikacja
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-B-04452:2002 (wersja polska) — „Geotechnika — Badania polowe”. Tytuł angielski: „Geotechnics — Field tests”.
Na czym polega ta metoda?
Według karty norma podaje wymagania, dane techniczne sprzętu i procedury badań polowych, w tym sondowania sondą dynamiczną SD. W zakresach akredytacji laboratoria stosują ją wyłącznie do oznaczania stopnia zagęszczenia ID gruntów i podłoża lekką sondą dynamiczną z końcówką stożkową (DPL), zwykle z punktem 6.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (stan karty na 29.09.2026): wycofana 31-03-2010; „Zastąpiona przez: PN-EN 1997-2:2009" — a ta wycofana 14-10-2025 (w ocenie zgodności aktualna do 31-03-2028) i zastąpiona przez PN-EN 1997-2:2025-10 (karty PKN, 29.09.2026); Wydanie (z karty PKN): PN-B-04452:2002, wersja polska; publikacja 14-05-2002, 78 stron, KT 254 Geotechniki, ICS 93.020; zastępuje PN-B-04452:1974; Badania w normie (z karty): CPTU, PMT, SPT, SD, WST, FVT, DMT, PLT, wiercenia, pobieranie próbek, pomiary na otworze; Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 28.09.2026): 14 laboratoriów, 23 pozycje; zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-B-04452") — 14, tak samo na serwerze produkcyjnym (29.09.2026).
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 3 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Lekka sonda dynamiczna z końcówką stożkową (DPL).
Gdzie stosuje się to badanie?
Kontrola zagęszczenia podłoża, nasypów i zasypek w robotach drogowych i budowlanych — stopień zagęszczenia ID lekką sondą dynamiczną (14 laboratoriów); Podtorze kolejowe — AB 1851 razem z warunkami technicznymi PKP PLK Id-3.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Sondowanie w wykopach i na nasypach — zasady BHP robót ziemnych; ręczne podnoszenie bijaka; UWAGA MERYTORYCZNA: norma jest wycofana od 2010 r., a jej następcy nie powołuje żadne laboratorium — przy odbiorze robót zapytaj, jakiej normy wymaga specyfikacja.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-B-04452.