Zarejestruj się
LabCoda / Baza Wiedzy / Badanie stali zbrojeniowej (rozciąganie, gięcie)

🔩 Badanie stali zbrojeniowej (rozciąganie, gięcie)

Budownictwo PN-EN ISO 15630-1

Badanie właściwości mechanicznych stali zbrojeniowej: próba rozciągania (Re, Rm, A), próba gięcia/gięcia zwrotnego. Kontrola zgodności z PN-EN 10080.

Przegląd

Stal zbrojeniowa musi spełniać ściśle określone wymagania mechaniczne gwarantujące bezpieczeństwo konstrukcji żelbetowych. Norma PN-EN ISO 15630-1 określa metody badań prętów, walcówki i drutu do zbrojenia betonu.

Kluczowe badania: próba rozciągania (granica plastyczności Re, wytrzymałość na rozciąganie Rm, wydłużenie Agt) oraz próba gięcia (zdolność do gięcia bez pęknięć). Stal B500SP: Re ≥500 MPa, Rm/Re ≥1,15, Agt ≥8%.

Badania te wykonuje się przy każdej dostawie stali na budowę oraz w ramach zakładowej kontroli produkcji w hutach. Wyniki są podstawą atestów hutniczych (3.1 wg EN 10204) i dokumentacji jakości konstrukcji żelbetowych.

Zasada metody

Próba rozciągania: odcinek pręta o długości Lo = 5d lub 10d mocowany w szczękach maszyny wytrzymałościowej i obciążany osiową siłą rozciągającą ze stałą prędkością odkształcenia do zerwania. Rejestrowany jest wykres siła–wydłużenie. Z wykresu odczytuje się: Re (granica plastyczności), Rm (wytrzymałość na rozciąganie), Agt (wydłużenie całkowite przy maksymalnej sile).

Próba gięcia: pręt jest ginany na trzpieniu o średnicy D (np. 4d dla ø12–16) o kąt 180°. Brak pęknięć = pozytywny wynik.

Zastosowania

Kluczowe parametry

ParametrWartość
Granica plastyczności Re≥500 MPa (B500SP)
Wytrzymałość Rm≥575 MPa (B500SP)
Stosunek Rm/Re1,15–1,35 (B500SP)
Wydłużenie Agt≥8% (B500SP, klasa C)
Próba gięciaTrzpień D=4d, kąt 180°, brak pęknięć
Prędkość rozciągania3–30 MPa/s (strefa sprężysta)

Norma

Numer normy
PN-EN ISO 15630-1:2019
Tytuł (PL)
Stal do zbrojenia i sprężania betonu — Metody badań — Część 1: Pręty, walcówka i drut do zbrojenia betonu
Title (EN)
Steel for the reinforcement and prestressing of concrete — Test methods — Part 1: Reinforcing bars, rods and wire

Procedura krok po kroku

1. Pobieranie próbek

Pobierz losowo pręty z dostawy wg PN-EN 10080. Min. 3 próbki z każdej partii. Długość próbki do rozciągania: Lo + 2×długość chwytu (min. 30 cm).

⏱ Czas: 10 min

2. Pomiar wymiarów

Zmierz średnicę nominalną, masę liniową (ważenie odcinka 500 mm). Sprawdź geometrię żeber (wysokość, rozstaw) — suwmiarka, profilometr.

⏱ Czas: 15 min

3. Montaż w maszynie

Zamocuj próbkę w szczękach maszyny wytrzymałościowej. Zainstaluj ekstensometr (baza pomiarowa Lo = 5d lub 10d).

⏱ Czas: 5 min

4. Próba rozciągania

Obciążaj ze stałą prędkością odkształcenia (0,00025 s⁻¹ w strefie sprężystej, 0,0067 s⁻¹ po Re). Rejestruj wykres F-ε do zerwania.

⏱ Czas: 3–5 min

5. Odczyt wyników

Z wykresu odczytaj: Re (0,2% lub wyraźna granica), Rm (siła max), Agt (wydłużenie przy Rm). Oblicz Rm/Re.

⏱ Czas: 5 min

6. Próba gięcia

Na osobnej próbce: zagnij pręt na trzpieniu o średnicy D=4d o kąt 180°. Oględziny: brak pęknięć widocznych gołym okiem = wynik pozytywny.

⏱ Czas: 5 min

7. Raportowanie

Sporządź protokół z wynikami Re, Rm, Rm/Re, Agt, wynik gięcia. Porównaj z wymaganiami PN-EN 10080 / PN-B-03264.

⏱ Czas: 15 min

Wymagany sprzęt i aparatura

SprzętPrzykładOrientacyjna cena
Maszyna wytrzymałościowa (rozciągarka)Zwick Roell Z600, Instron 600DX, MTS 370200 000–500 000 PLN
Ekstensometr kontaktowyZwick Roell makroXtens, MTS 634.31F15 000–40 000 PLN
Prasa do gięciaZwick Roell BZ2.5, urządzenie do gięcia prętów30 000–80 000 PLN
SuwmiarkaMitutoyo, dokładność 0,01 mm, do pomiaru średnicy200–800 PLN
Waga laboratoryjnaDo pomiaru masy liniowej prętów, dokładność 1 g2 000–4 000 PLN

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

🔍 Znajdź laboratorium wykonujące to badanie