🔩 Stal do sprężania betonu (pręty, druty, sploty) — próba rozciągania z Agt i modułem sprężystości, zginanie, przeginanie drutu, relaksacja, zmęczenie, korozja naprężeniowa, rozciąganie z odchyleniem, geometria i masa na metr, PN-EN ISO 15630-3

Budownictwo PN-EN ISO 15630-3

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN ISO 15630-3:2025-12, w całości: „W niniejszym dokumencie określono metody badań stosowane dla stali do sprężania betonu (pręt, drut lub splot). W niniejszym dokumencie nie uwzględniono warunków pobierania próbek, które są określone w normach wyrobu.” Z wydania 2025 mamy tylko początek tekstu: fragment próbny ISO 15630-3:2025 (wydanie czwarte, 2025-06) od okładki do końca wstępu (strona vii) i fragment SIST EN ISO 15630-3:2025 z przedmową europejską i rozdziałami 1–3.1 (do strony 1). Treść techniczną bierzemy z trzech innych dokumentów i przy każdym akapicie podajemy, z którego: z projektu ostatecznego ISO/FDIS 15630-3 ze stycznia 2025 z naniesionymi zmianami wobec wydania 2019 (do końca ręcznego wyznaczania Agt w 5.3.1, strona 6), z wydania 2019 (trzecie, wersja poprawiona — do początku 6.3, strona 6) i z wydania 2010 (drugie — do 7.1, strona 6). Tytuły rozdziałów, których tekstu nie mamy, podajemy we własnym przekładzie z angielskiego spisu treści.

WEDŁUG WYDANIA 2025 (spis treści, przedmowy, wstęp, rozdz. 1–3.1). Normę przygotował ISO/TC 17 „Steel”, podkomitet SC 16 „Steels for the reinforcement and prestressing of concrete”, we współpracy z CEN/TC 459/SC 4 (porozumienie wiedeńskie). Wydanie czwarte zastępuje trzecie (ISO 15630-3:2019), technicznie zmienione; jako główne zmiany przedmowa wymienia dwa nowe załączniki informacyjne: B — badanie korozji naprężeniowej w roztworze tiocyjanianu z prądem galwanostatycznym i C — badanie korozji naprężeniowej w wodzie destylowanej. CEN zatwierdził EN ISO 15630-3:2025 29 maja 2025 r. bez zmian w tekście ISO; normalizacyjne jednostki krajowe miały ją wprowadzić, a sprzeczne normy krajowe wycofać najpóźniej w grudniu 2025 r.; zastępuje EN ISO 15630-3:2019. Wstęp: seria ISO 15630 ma zebrać w jednym miejscu wszystkie potrzebne metody badań stali do zbrojenia i sprężania; ta część obejmuje metody standardowe i metody specjalne, rzadko stosowane w badaniach rutynowych, po które sięga się tylko wtedy, gdy są istotne albo wymagane w normie wyrobu; norma odsyła do ogólnych norm badań metali i dodaje postanowienia uzupełniające; wykaz opcji do uzgodnienia między stronami jest w załączniku A. Powołania normatywne (rozdz. 2, dziesięć norm): ISO 4957 (stale narzędziowe — w projekcie FDIS dopisana wobec 2019), ISO 4965-1 i ISO 4965-2 (wzorcowanie dynamiczne siły w badaniach zmęczeniowych przy obciążeniu jednoosiowym), ISO 6508-1 (twardość Rockwella), ISO 6892-1 (rozciąganie w temperaturze pokojowej), ISO 7500-1 (maszyny wytrzymałościowe), ISO 7801 (drut — próba przeginania, „reverse bend test”), ISO 7802 (drut — próba nawijania), ISO 9513 (ekstensometry), ISO 16020 (terminologia — według niej rozdz. 3.1). Spis treści: rozdz. 4 — postanowienia ogólne o próbkach, 5 — próba rozciągania (5.3.2 — moduł sprężystości), 6 — próba zginania, 7 — próba przeginania, 8 — próba nawijania, 9 — próba relaksacji izotermicznej (m.in. siła początkowa, utrzymanie odkształcenia, temperatura, częstotliwość zapisu siły i odkształcenia, czas trwania), 10 — próba zmęczeniowa przy osiowym obciążeniu siłą (m.in. stałość siły i częstotliwości, liczenie cykli, ważność badania), 11 — badanie korozji naprężeniowej w roztworze tiocyjanianu (m.in. komora z roztworem, temperatura, zakończenie badania, mediana czasu do zerwania), 12 — próba rozciągania z odchyleniem („deflected tensile test”: zakotwienia, trzpień, urządzenie obciążające), 13 — analiza chemiczna, 14 — pomiar cech geometrycznych (żebra, wgłębienia, skok splotu P, prostoliniowość), 15 — względne pole powierzchni żeber fR (z wzorami uproszczonymi), 16 — odchyłka od nominalnej masy na metr, 17 — sprawozdanie z badań; załączniki A–C.

POSTANOWIENIA OGÓLNE I PRÓBA ROZCIĄGANIA (rozdz. 4–5.3.1 — według projektu FDIS 2025, porównanego zdanie po zdaniu z tekstem wydania 2019). Próbki pobiera się z gotowego wyrobu przed pakowaniem, o ile nie uzgodniono inaczej albo norma wyrobu nie stanowi inaczej; przy pobieraniu z wyrobu zapakowanego (krąg, wiązka) trzeba uważać, by nie spowodować odkształcenia plastycznego, które może zmienić właściwości. Wolna długość odcinka ma wystarczyć do wyznaczenia Agt; przy ręcznym wyznaczaniu A odcinek znakuje się według ISO 6892-1, a przy ręcznym Agt pręta lub drutu — znacznikami w odstępach 20 mm, 10 mm albo 5 mm, zależnie od średnicy. Maszyna wzorcowana i sprawdzana według ISO 7500-1, co najmniej klasy 1; ekstensometr klasy 1 według ISO 9513 do wyznaczania E, Fp0,1 i Fp0,2, do Agt wolno użyć ekstensometru klasy 2; uchwyty nie mogą powodować zerwań w uchwytach ani tuż przy nich. Próbę wykonuje się według ISO 6892-1, wyznaczając moduł sprężystości E, siły przy wydłużeniu nieproporcjonalnym 0,1 % i 0,2 % (Fp0,1, Fp0,2), siłę największą Fm, całkowite wydłużenie przy sile największej Agt i/lub wydłużenie po rozerwaniu A oraz przewężenie Z. E, Fp0,1, Fp0,2 i Agt wyznacza się ekstensometrem o bazie podanej w normie wyrobu; dokładną wartość Agt daje tylko ekstensometr. Gdy nie można go zostawić do zerwania albo do przekroczenia siły największej, obciąża się do wydłużenia nieco większego niż przy Fp0,2, zdejmuje ekstensometr i notuje odległość trawersów, obciąża dalej do zerwania i notuje odległość końcową — różnicę wyrażoną w procentach pierwotnej odległości trawersów dodaje się do wyniku z ekstensometru. Dla drutów i prętów wolno wyznaczyć Agt ręcznie po zerwaniu ze wzoru (1): Agt = Ar + Rm/2000, gdzie Ar — równomierne wydłużenie po rozerwaniu (norma objaśnia w tym miejscu tylko Ar); Ar mierzy się tak jak A, na dłuższej części próbki, na bazie 100 mm, jak najbliżej przełomu, lecz nie bliżej niż 50 mm albo 2d od niego (większa z tych wartości); pomiar można uznać za nieważny, gdy odległość r1 bazy od uchwytów jest mniejsza niż 20 mm albo d (większa z tych wartości). Zaleca się obciążenie wstępne, np. ok. 10 % spodziewanej siły największej, przed założeniem ekstensometru. Jeżeli Agt nie wyznaczono w całości ekstensometrem, zaznacza się to w sprawozdaniu; przy badaniach rutynowych producenta opis badania powinien być w dokumentacji wewnętrznej. W tym zakresie projekt FDIS zmienia wobec 2019 wyłącznie brzmienie i formatowanie — żadnej liczby ani wymagania; dopisuje do powołań ISO 4957 i przenosi zdanie o załączniku A z zakresu do wstępu.

DALEJ WEDŁUG WYDANIA 2019 (koniec 5.3.1 — początek 6.3). Właściwości wytrzymałościowe (Fp0,1, Fp0,2, Fm) zapisuje się w jednostkach siły. Wydłużenie A wyznacza się na długości pierwotnej równej ośmiu średnicom nominalnym (8d), jeżeli norma wyrobu nie stanowi inaczej; w sporze A wyznacza się ręcznie. Zerwanie w odległości do 3 mm od uchwytów czyni próbę w zasadzie nieważną i pozwala ją powtórzyć — wyniki wolno jednak uwzględnić, jeżeli wszystkie spełniają wartości wymagane. Moduł sprężystości (5.3.2) to nachylenie prostoliniowej części wykresu siła–wydłużenie podzielone przez nominalne pole przekroju próbki Sn; dla wyrobów ciągnionych na zimno (np. splotów i drutów gładkich) nachylenie można wyznaczyć między 0,2Fm a 0,7Fm (wzór 2) — regresją liniową zapisanych danych albo dopasowaniem wizualnym; w przypadkach szczególnych, np. przy prętach walcowanych na gorąco i rozciąganych, gdzie tak się nie da, wyznacza się moduł sieczny między 0,05Fm a 0,7Fm (wzór 3); w przedziale siły, w którym wyznacza się moduł, nie wolno zmieniać prędkości przyrostu naprężenia. Próba zginania (rozdz. 6): urządzenie z trzpieniem, podporą i nośnikiem (rysunek 2 — obracać się mogą trzpień z podporą albo nośnik) albo podpory z trzpieniem (np. według ISO 7438); temperatura od 10 °C do 35 °C; próbkę zgina się na trzpieniu, a kąt zgięcia i średnicę trzpienia podaje norma wyrobu.

OCENA PRÓBY ZGINANIA — TYLKO WEDŁUG WYDANIA 2010 (6.4). Ocenia się według wymagań normy wyrobu; gdy ich nie ma, dowodem, że próbka wytrzymała zginanie, jest brak pęknięć widocznych dla osoby o normalnym lub skorygowanym wzroku; płytkie rozerwanie ciągliwe u podstawy żeber lub wgłębień nie jest uszkodzeniem — uznaje się je za płytkie, gdy jego głębokość nie przekracza szerokości. Wydania 2019 i 2025 mają punkt 6.4 o tym samym tytule (spisy treści), ale jego tekstu z tych wydań nie mamy.

STATUS (stan kart na 30.09.2026). Karta PN-EN ISO 15630-3:2025-12 (wersja angielska) nie ma nagłówka „Wycofana” — to wydanie jest AKTUALNE: publikacja 04-12-2025, 56 stron, grupa cenowa U, Sektor Hutnictwa, KT 123 Badań Własności Metali, ICS 77.140.15, „Wprowadza: EN ISO 15630-3:2025 [IDT], ISO 15630-3:2025 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN ISO 15630-3:2019-04 - wersja angielska, PN-EN ISO 15630-3:2019-04 - wersja polska”; bez elementów dodatkowych. Wersji polskiej wydania 2025 w katalogu nie ma: wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN ISO 15630-3” (30.09.2026) pokazuje wydania 2002 (angielskie), 2004 (polskie), 2011 i 2019-04 (oba w dwóch wersjach) oraz 2025-12 (tylko angielskie). Karty PN-EN ISO 15630-3:2019-04 w obu wersjach: „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN ISO 15630-3:2025-12 - wersja angielska”, data wycofania 04-12-2025 (wersja angielska — publikacja 19-04-2019, 42 strony; polska — 03-08-2020, 38 stron; obie bez elementów dodatkowych). Karta PN-EN ISO 15630-3:2011 (wersja polska): wycofana 19-04-2019, zastąpiona przez PN-EN ISO 15630-3:2019-04. Co przejście z 2019 na 2025 zmienia dla wyniku: w rozdziałach 4–5.3.1 (porównanie z projektem FDIS) — żadnej liczby ani wymagania, w rozdziale 2 doszła ISO 4957; jako zmiany techniczne przedmowa ISO wymienia tylko nowe załączniki informacyjne B i C (dwie dodatkowe odmiany badania korozji naprężeniowej); dalszych rozdziałów obu wydań nie porównywaliśmy. Statusu ISO 15630-3:2025 na stronie ISO nie sprawdzaliśmy.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). Numer 15630-3 stoi w 26 rekordach u 9 laboratoriów (wszystkie zapisy numeru, w tym jeden „PN-EN-ISO 15630-3” — AB 023). Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania zakresów od 16.07.2025 do 22.09.2026): 35 zapisów numeru w 29 pozycjach — AB 1413 podaje w każdej z dwóch pozycji wydania 2011 i 2019-04, AB 1869 w każdej z czterech — 2019-04 i 2025-12, a u AB 024 pomiary geometrii mają w PCA cztery wiersze z numerem, które kopia łączy w jeden rekord. Wydania w PCA: 2011 — AB 005 i AB 1413; 2019 albo 2019-04 — AB 024, AB 372, AB 1251, AB 1413, AB 1562, AB 1869; 2025-12 — AB 193 (w wydaniu zakresu nr 26 z 22.09.2026, we wszystkich pięciu pozycjach; kopia bazy, wsad do 17.09.2026, ma tam jeszcze 2019-04) i AB 1869; bez daty — AB 023. Żadna z tych pozycji nie jest zawieszona. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN ISO 15630-3” i pokazuje wszystkie 9 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 9 (pod „PN-EN-ISO 15630-3” — 1, to samo AB 023; pod „EN ISO 15630-3” — 0).

WIELKOŚĆ I PRZEDMIOT (pozycje w PCA). Próba rozciągania — wszystkie 9 laboratoriów (u AB 005 osobno siła zrywająca, wydłużenie i moduł sprężystości „z obliczeń”); górna granica siły od 250 kN (AB 193 w jednej z dwóch pozycji, AB 1869) do 5000 kN (AB 005, zakres (0–5000) kN). Zginanie — AB 193, AB 1413, AB 1869. Punkt 7 (przeginanie) — AB 024 („przeginanie dwukierunkowe drutu”, drut o średnicy poniżej 6,0 mm, razem z PN-ISO 7801:1996), AB 193 i AB 1869 (w pozycji nazwanej „odginanie”). Geometria, względne pole powierzchni żeber i masa na metr — AB 023, AB 024, AB 193, AB 1869. Tylko AB 023: relaksacja (do 200 kN, średnice do 18 mm), odporność na korozję naprężeniową („metoda roztworu A” i „metoda roztworu B”, do 200 kN, średnice do 18 mm) i „Próba rozciągania z odginaniem” ((50–1000) kN, średnice do 18 mm) — to ostatnie odpowiada rozdziałowi 12 („deflected tensile test”). Tylko AB 372: próba zmęczeniowa (siła do ±1000 kN, przemieszczenie do ±200 mm). Przedmiot: stal do sprężania (AB 005, AB 1413, AB 1562), sploty i druty do konstrukcji sprężanych (AB 023), pozycje wspólne stali do zbrojenia i sprężania betonu, niekiedy także zgrzewanych siatek (AB 024, AB 193, AB 372, AB 1869), pręty, druty i sploty stalowe (AB 1251); u AB 023 pozycja geometrii i względnego pola żeber ma przedmiot „Stal zbrojeniowa”, a statycznej próby rozciągania — „Stal, stopy metali, elementy stalowe”.

OBOK TEJ NORMY (te same rekordy kopii bazy, wszystkie zapisy numerów; sprawdzone z PCA). PN-EN ISO 6892-1 — 7 laboratoriów (AB 023, AB 024, AB 193, AB 1251, AB 1413, AB 1562, AB 1869), u sześciu z literą metody B (u AB 193 w jednej z dwóch pozycji; u AB 023 dopisek „metoda B” stoi w PCA, a kopia go gubi); PN-EN ISO 15630-1 — 6 (AB 023, AB 024, AB 193, AB 372, AB 1251, AB 1869); PN-EN ISO 15630-2 — 5 (AB 023, AB 024, AB 193, AB 372, AB 1869); PN-H-93220:2018-02 — AB 372 i AB 1251 (u AB 1251 zapis „PN-H 93220”); PN-ISO 6935-2:1998 z poprawką Ak — AB 193; PN-EN ISO 7438 (wydania 2006 i 2021-04) — AB 1413; PN-ISO 7801:1996 — AB 024; procedury własne — AB 024 (Instrukcja Badań QLiB-0301) i AB 193 (Procedura badawcza 07.06.00). Bez żadnego innego dokumentu normę podają tylko AB 005 (trzy pozycje) i AB 023 (korozja naprężeniowa, relaksacja, rozciąganie z odchyleniem). Próba rozciągania metali według PN-EN ISO 6892-1, próba zginania według PN-EN ISO 7438 oraz części 1 (pręty, walcówka i drut do zbrojenia betonu) i 2 (zgrzewane siatki i dźwigary kratowe) tej serii mają osobne wpisy w Bazie Wiedzy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy pobieraniu: odcinek wyjęty z kręgu lub wiązki z odkształceniem plastycznym ma inne właściwości niż wyrób — norma zaleca szczególną ostrożność, by tego uniknąć; warunki pobierania są w normie wyrobu, nie w tej. Przy pomiarze: ekstensometr klasy 2 wystarcza tylko do Agt — użyty do E, Fp0,1 albo Fp0,2 daje liczbę wyglądającą poprawnie, choć niezgodną z normą; Agt z metody ręcznej (tylko pręty i druty) albo z doliczenia przesunięcia trawersów nie jest pomiarem ekstensometrem — trzeba to zaznaczyć w sprawozdaniu; baza Ar bliżej niż 50 mm (lub 2d) od przełomu albo bliżej niż 20 mm (lub d) od uchwytów daje pomiar, który można uznać za nieważny; po zerwaniu do 3 mm od uchwytów wynik wolno uwzględnić tylko wtedy, gdy wszystkie wartości spełniają wymagania; A na innej długości pierwotnej niż 8d bez podstawy w normie wyrobu jest nieporównywalne. Przy obliczeniu: w module sprężystości Fm i wydłużenia są pomiarem tej samej próby (ekstensometr), a Sn — wartością nominalną, nie pomiarem; inny przedział siły niż przewidziany dla danego wyrobu (0,2Fm–0,7Fm albo sieczny 0,05Fm–0,7Fm) albo zmiana prędkości obciążania w tym przedziale daje inną wartość E. We wzorze na Agt metodą ręczną Ar jest pomiarem na zerwanej próbce, a Rm — wynikiem tej samej próby rozciągania (norma rozciągania — PN-EN ISO 6892-1, osobny wpis). Według normy (wydanie 2019) właściwości wytrzymałościowe (Fp0,1, Fp0,2, Fm) zapisuje się w jednostkach siły, a sześć z dziewięciu zakresów wymienia przy tym numerze naprężenia Re, Rp i Rm (AB 1413 obok nich także siłę największą Fm; AB 005 — siłę zrywającą) — to różne wielkości, nie różne jednostki tej samej. W zakresach: u AB 024 przy wydaniu 2019 stoją punkty 13, 14, 15 (i 13, 15) — to numeracja wydania 2010 (geometria, fR, masa na metr); w wydaniach 2019 i 2025 punkt 13 to analiza chemiczna, a geometria, fR i masa na metr to punkty 14, 15, 16 (tak podaje AB 193). U AB 193 i AB 1869 punkt 7 tej części stoi w pozycji „odginanie” razem z punktem 7 części 1 — w części 3 punkt 7 to próba przeginania drutu według ISO 7801, a nie odginanie.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu wydania 2025 od rozdziału 4 nie mamy: rozdziały 4–5.3.1 czytamy z projektu FDIS, dalsze — z wydań 2019 (do początku 6.3) i 2010 (6.4). Nie podajemy przebiegu ani warunków prób przeginania, nawijania, relaksacji, zmęczenia, korozji naprężeniowej (także składu roztworów A i B, o których mówi zakres AB 023, ani treści nowych załączników B i C), rozciągania z odchyleniem, analizy chemicznej, pomiarów geometrii, fR i masy na metr, opcji z załącznika A ani wymagań dla sprawozdania; nie wiemy, w którym miejscu norma powołuje ISO 4957 i ISO 6508-1. Nie sprawdzaliśmy, czy normę powołuje przepis prawa.

Zasada metody

Stal do sprężania betonu (pręty, druty, sploty) bada się metodami zebranymi w jednej normie: próbą rozciągania według ISO 6892-1 z postanowieniami uzupełniającymi (ekstensometr do E, Fp0,1, Fp0,2 i Agt, właściwości wytrzymałościowe w jednostkach siły, moduł sprężystości z nachylenia wykresu siła–wydłużenie na nominalnym polu przekroju), próbami technologicznymi (zginanie, przeginanie drutu według ISO 7801, nawijanie według ISO 7802) oraz metodami specjalnymi, po które sięga się, gdy są istotne albo wymagane w normie wyrobu — spis treści wymienia relaksację izotermiczną, zmęczenie przy obciążeniu osiowym, korozję naprężeniową w roztworze tiocyjanianu i rozciąganie z odchyleniem, a także analizę chemiczną, pomiar cech geometrycznych, względne pole powierzchni żeber i odchyłkę masy na metr.

Zastosowania

• Stal do sprężania betonu — pręty, druty i sploty: próba rozciągania (Fm, Fp0,1, Fp0,2, Agt, A, Z, moduł sprężystości) w zakresach 9 laboratoriów, u siedmiu razem z PN-EN ISO 6892-1
• Pozycje wspólne stali do zbrojenia i sprężania betonu — razem z częściami 1 i 2 tej serii (pręty, walcówka i drut; zgrzewane siatki i dźwigary kratowe)
• Badania specjalne wymagane w normie wyrobu: relaksacja izotermiczna, korozja naprężeniowa i rozciąganie z odchyleniem (w zakresach — AB 023), próba zmęczeniowa (AB 372)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 15630-3:2025-12 (wersja angielska; EN ISO 15630-3:2025, ISO 15630-3:2025 IDT)

Tytuł (PL)

Stal do zbrojenia i sprężania betonu — Metody badań — Część 3: Stal do sprężania

Title (EN)

Steel for the reinforcement and prestressing of concrete — Test methods — Part 3: Prestressing steel

Procedura krok po kroku

1. Pobranie próbek

   Z gotowego wyrobu przed pakowaniem, o ile nie uzgodniono inaczej albo norma wyrobu nie stanowi inaczej; przy pobieraniu z kręgu lub wiązki nie dopuścić do odkształcenia plastycznego; warunki pobierania — w normie wyrobu. PN-EN ISO 15630-3:2025-12 aktualna (stan karty na 30.09.2026).

2. Przygotowanie odcinka do rozciągania

   Wolna długość wystarczająca do wyznaczenia Agt; znakowanie według ISO 6892-1 przy ręcznym A, a przy ręcznym Agt pręta lub drutu — znaczniki co 20 mm, 10 mm albo 5 mm zależnie od średnicy.

3. Rozciąganie

   Według ISO 6892-1: E, Fp0,1, Fp0,2, Fm, Agt i/lub A oraz Z; ekstensometr do E, Fp0,1, Fp0,2 i Agt, zalecane obciążenie wstępne ok. 10 % spodziewanej Fm przed jego założeniem; gdy trzeba go zdjąć — po przekroczeniu wydłużenia przy Fp0,2 dalszy przyrost z odległości trawersów doliczony w procentach.

4. Obliczenia

   Agt metodą ręczną (pręty, druty): Agt = Ar + Rm/2000, Ar na bazie 100 mm; A na długości pierwotnej 8d (wydanie 2019); E z nachylenia między 0,2Fm a 0,7Fm albo sieczny 0,05Fm–0,7Fm, na nominalnym polu przekroju Sn (5.3.2, wydanie 2019); Fp0,1, Fp0,2 i Fm w jednostkach siły.

5. Zginanie

   Od 10 °C do 35 °C, na trzpieniu; kąt i średnica trzpienia według normy wyrobu (wydanie 2019). Ocena według normy wyrobu, a bez jej wymagań — brak pęknięć widocznych dla osoby o normalnym lub skorygowanym wzroku; płytkie rozerwanie ciągliwe u podstawy żeber (głębokość nie większa niż szerokość) nie jest uszkodzeniem (6.4 według wydania 2010).

6. Badania specjalne i sprawozdanie

   Przeginanie drutu (ISO 7801), nawijanie (ISO 7802), relaksacja, zmęczenie, korozja naprężeniowa, rozciąganie z odchyleniem, analiza chemiczna, geometria, fR i masa na metr — przebiegu NIE PODAJEMY. Gdy Agt nie wyznaczono w całości ekstensometrem, zaznacza się to w sprawozdaniu.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Zerwanie drutu, pręta albo splotu pod dużą siłą (w zakresach do 5000 kN) — osłony maszyny i strefa bezpieczeństwa przy próbie rozciągania; przeczytany tekst normy nie zawiera ostrzeżeń bhp
• UWAGA MERYTORYCZNA: sposób wyznaczenia Agt (ekstensometr, dołączenie przesunięcia trawersów, metoda ręczna) zmienia wynik — informacja musi być w sprawozdaniu; numery punktów przy wydaniu 2019 i 2025 różnią się od wydania 2010 od rozdziału 8 wzwyż

Najczęstsze pytania