🦠 Serotypowanie czystych kultur Salmonella spp. — wytyczne raportu technicznego ISO/TR 6579-3

Mikrobiologia ISO/TR 6579-3

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. To raport techniczny ISO (strona ISO nazywa go „Technical Report"), nie norma międzynarodowa. Opis ze strony ISO, w całości: „ISO/TR 6579-3:2014 gives guidance on the procedure for serotyping Salmonella serovars and is applicable to the serotyping of pure cultures of Salmonella spp., independent of the source from which they are isolated." — raport daje wytyczne procedury serotypowania serowarów Salmonella i stosuje się go do serotypowania czystych kultur Salmonella spp., niezależnie od źródła, z którego je wyizolowano. Tytuł wiąże go z serią ISO 6579 „Mikrobiologia łańcucha żywnościowego — Horyzontalna metoda wykrywania, oznaczania liczby i serotypowania Salmonella"; część 1 (wykrywanie) ma w tej bazie wiedzy osobny wpis — PN-EN ISO 6579-1. Polski tytuł w nagłówku wpisu to nasze tłumaczenie tytułu angielskiego.

STATUS (stan strony ISO na 29.09.2026). Strona ISO: „Published", wydanie 1, publikacja 2014-07 (etap 60.60 z datą 8 lipca 2014), 33 strony, komitet ISO/TC 34/SC 9, ICS 07.100.30, wersje angielska i francuska. Ostatni etap to 90.93 „International Standard confirmed" z datą 12 lipca 2019 i zdanie „This publication was last reviewed and confirmed in 2019. Therefore this version remains current." Wyszukiwarka PKN (29.09.2026) pod hasłem „6579-3" odpowiada „Brak wyników wyszukiwania", a pod hasłem „ISO/TR 6579" pokazuje tylko normy serii: PN-EN ISO 6579-1:2017-04 z poprawką A1:2020-09, starsze wydania i PN-EN ISO 6579-4:2025-07 (wersja angielska; „Część 4: Identyfikacja jednofazowych Salmonella Typhimurium (1,4,[5],12:i:-) z użyciem łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR)"). Polskiego wydania ISO/TR 6579-3 nie ma — laboratoria powołują dokument ISO. Części 4 nie powołuje jeszcze żadne laboratorium w naszej kopii zakresów.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 6579-3: 69 pozycji u 35 laboratoriów, wszystkie polskie. Postaci: „ISO/TR 6579-3:2014" — 25 laboratoriów (34 pozycje); bez roku „ISO/TR 6579-3" — AB 343, AB 400, AB 437, AB 620, AB 770, AB 1029, AB 1088 i AB 1455 (22 pozycje); bez ukośnika „ISO TR 6579-3:2014" — AB 1009, AB 1908 i AB 1972; „ISO/TR 6579-3:2014-07" — AB 559; „ISO/TR 6579-3: 2014" ze spacją — AB 429; „ISO/TR 6579-3:2014 (E)" — AB 958. Jedna pozycja AB 620 ma w kopii przypis doklejony do numeru („ISO/TR 6579-32)"). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „ISO/TR 6579-3" i pokaże 9 laboratoriów (AB 400, AB 429, AB 485, AB 510, AB 517, AB 531, AB 606, AB 1088, AB 1455) — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 9; pod „ISO TR 6579-3" — 2 (AB 1908, AB 1972). Pozostałe laboratoria zapisują raport w jednym ciągu za PN-EN ISO 6579-1 i zostają poza zakładką.

AKTUALNE ZAKRESY PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 14.11.2023 do 10.09.2026). Raport stoi w obowiązujących zakresach 34 laboratoriów; żadna pozycja nie jest zawieszona. Wyjątek: AB 434 ma w naszej kopii dwie pozycje (PN-EN ISO 6579-1 z ISO/TR 6579-3, próbki z produkcji pierwotnej), a jego obowiązujący zakres (wyd. nr 26 z 03.04.2026) obejmuje już tylko wykrywanie włośni — pozycji z Salmonellą w nim nie ma. Pełne zapisy dokumentów odniesienia porównane z dokumentami PCA: u AB 598 wiersz surowego mięsa drobiowego ma w zakresie (wyd. nr 36 z 30.07.2026) trzy dokumenty — PN-EN ISO 6579, schemat White’a-Kauffmanna-Le Minora i ISO/TR 6579-3 — a w naszej kopii bez raportu; u AB 510 i AB 598 PN-EN ISO 6579-1 stoi z dopiskiem „z wyłączeniem załącznika D".

DO CZEGO GO POWOŁUJĄ. Razem z PN-EN ISO 6579-1 (zwykle z poprawką A1:2020-09) w tej samej pozycji — 31 laboratoriów w kopii (30 w obowiązujących zakresach, bez AB 434; u AB 437 i AB 606 zapis „PN-EN ISO 6579" bez numeru części), przy „Obecności i identyfikacji Salmonella spp." metodą hodowlaną z potwierdzeniem biochemicznym i serologicznym: w próbkach z etapu produkcji pierwotnej i materiale biologicznym od zwierząt (kał, wymazy, ściółka, kurz, narządy) — 25 laboratoriów, w żywności — 12, w paszach — 10. Serowary Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium nazywa w metodyce 10 laboratoriów (AB 079, AB 313, AB 343, AB 400, AB 485, AB 510, AB 562, AB 1009, AB 1029, AB 1455). Bez PN-EN ISO 6579-1 raport stoi u czterech laboratoriów: przy szczepach i izolatach — AB 485 („Identyfikacja Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium", testy biochemiczne i serologiczne), AB 531 („Identyfikacja serotypu Salmonella", metoda serologiczna, ze schematem Kauffmanna-White’a-Le Minora) i AB 601 („Identyfikacja pałeczek z rodzaju Salmonella", metoda biochemiczna i serologiczna, ze schematem); AB 770 ma „Identyfikację serologiczną Salmonella spp." metodą aglutynacji szkiełkowej w sześciu grupach matryc, z procedurą PB-06 „w oparciu o schemat Kauffmanna White’a-Le Minora oraz ISO/TR 6579-3". AB 400 ma oba rodzaje pozycji — z PN-EN ISO 6579-1 przy próbkach z produkcji pierwotnej i sam raport przy szczepach („Identyfikacja serotypu Salmonella").

OBOK TEJ NORMY. Schemat White’a-Kauffmanna-Le Minora (w zakresach zwykle z rokiem 2007; AB 1415: „wyd. 9 z 2007") powołuje przy Salmonelli 39 laboratoriów: w tej samej pozycji co ISO/TR 6579-3 — AB 531, AB 598, AB 601, AB 620, AB 770 i AB 1951; w pozycjach bez raportu — AB 379, AB 462, AB 465, AB 483, AB 486, AB 487, AB 526, AB 530, AB 537, AB 539, AB 540, AB 545, AB 546, AB 559, AB 578, AB 585, AB 598, AB 603, AB 604, AB 609, AB 614, AB 636, AB 657, AB 678, AB 819, AB 924, AB 1031, AB 1087, AB 1136, AB 1164, AB 1415, AB 1613, AB 1738 i AB 1894. Serowary Salmonelli albo identyfikację serologiczną nazywa w metodyce pozycji bez tego raportu 56 laboratoriów (53 z nich nie powołuje go nigdzie; badania przeciwciał we krwi nie liczymy): przy żywności, paszach, próbkach środowiskowych i szczepach — 33, z PN-EN ISO 6579-1, schematem albo procedurami własnymi; przy kale i wymazach od ludzi — 24, z procedurami własnymi, opartymi m.in. na wydawnictwach metodycznych NIZP-PZH i KIDL (AB 1274 ma oba rodzaje pozycji). Dla skali: Salmonellę ma w zakresach 192 polskich laboratoriów (593 pozycje), a numer serii 6579 — 121.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu raportu nie mieliśmy — ISO sprzedaje go (33 strony). Nie podajemy przebiegu serotypowania, zestawu surowic, sposobu zapisu wyniku ani wymagań wobec kultury poza tym, co mówi opis ISO: czysta kultura Salmonella spp., niezależnie od źródła izolacji.

Zasada metody

Według opisu ISO raport daje wytyczne procedury serotypowania serowarów Salmonella i dotyczy czystych kultur Salmonella spp., niezależnie od źródła izolacji. W zakresach akredytacji laboratoria stosują go razem z PN-EN ISO 6579-1 przy identyfikacji Salmonelli wyhodowanej metodą hodowlaną z potwierdzeniem biochemicznym i serologicznym, a przy szczepach i izolatach — samodzielnie (metoda serologiczna, aglutynacja szkiełkowa). Przebiegu serotypowania NIE PODAJEMY — tekstu raportu nie mieliśmy.

Zastosowania

• Serotypowanie izolatów Salmonella spp. z próbek z produkcji pierwotnej, żywności i pasz — w zakresach 31 laboratoriów razem z PN-EN ISO 6579-1
• Identyfikacja serowarów Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium — w metodyce 10 laboratoriów powołujących ten raport
• Serotypowanie szczepów i izolatów przysłanych do badania — AB 400, AB 485, AB 531, AB 601; identyfikacja serologiczna aglutynacją szkiełkową — AB 770

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

ISO/TR 6579-3:2014 (wydanie 1)

Tytuł (PL)

Mikrobiologia łańcucha żywnościowego — Horyzontalna metoda wykrywania, oznaczania liczby i serotypowania Salmonella — Część 3: Wytyczne dotyczące serotypowania Salmonella spp.

Title (EN)

Microbiology of the food chain — Horizontal method for the detection, enumeration and serotyping of Salmonella — Part 3: Guidelines for serotyping of Salmonella spp.

Procedura krok po kroku

1. Status dokumentu

   Strona ISO: wydanie 1 z 2014 r., potwierdzone w 2019 r., „this version remains current" (odczyt 29.09.2026); w katalogu PKN raportu nie ma.

2. Czysta kultura

   Serotypowaniu podlega czysta kultura Salmonella spp., niezależnie od źródła izolacji (opis ISO). W zakresach: izolat z wykrywania według PN-EN ISO 6579-1 albo szczep przysłany do badania.

3. Serotypowanie

   Według wytycznych raportu; w zakresach — metoda serologiczna, u AB 770 aglutynacja szkiełkowa. Przebiegu NIE PODAJEMY.

4. Wynik

   Serowar Salmonelli; zakresy nazywają m.in. Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Salmonella spp. to bakterie chorobotwórcze — z czystymi kulturami pracuje się w laboratorium mikrobiologicznym, według jego oceny ryzyka
• UWAGA MERYTORYCZNA: zakładka „Laboratoria" pokaże 9 z 35 laboratoriów powołujących raport — pozostałe zapisują go w jednym ciągu za PN-EN ISO 6579-1; pełna lista jest w tym opisie

Najczęstsze pytania