🛣️ Roboty ziemne dróg samochodowych — moduł odkształcenia i wskaźnik nośności (PN-S-02205)
Krótko: o co chodzi
Wymagania i badania robót ziemnych przy budowie dróg, ulic, placów, parkingów i lotnisk. Badanie wykonuje się według normy PN-S-02205:1998 (wersja polska); Metodyka w zakresach: MODUŁ ODKSZTAŁCENIA w 34 pozycjach, część z nich podaje zakres obciążenia: (0,00–0,35), (0,01–0,35), (0,02–0,35), (0,02–0,45) MPa i wprost „metoda obciążeń płytą VSS". Osobno wskaźnik nośności (3 + 2 pozycje). ZAKRES OBCIĄŻENIA NIE JEST WIELKOŚCIĄ Z NORMY, TYLKO DEKLARACJĄ LABORATORIUM: cztery różne przedziały przy tej samej normie i tej samej metodzie. Moduł wyznaczony na przedziale (0,00–0,35) MPa i na (0,02–0,45) MPa to nie są te same liczby, choć w sprawozdaniu nazywają się tak samo. Procedura obejmuje 5 kroków; stosuje się je m.in. do: Odbiór podłoża i warstw nasypu przy budowie drogi, ulicy, placu, parkingu i lotniska, Badanie modułu odkształcenia płytą VSS w terenie, Ocena podtorza kolejowego, gdy wymagania pochodzą z warunków technicznych PKP PLK.
W skrócie
- Norma: PN-S-02205:1998 (wersja polska)
- Kategoria: Budownictwo
- Kroków procedury: 5
- STATUS (stan karty PKN na 22-09-2026): AKTUALNA mimo wieku — karta PN-S-02205:1998 nie ma nagłówka „Wycofana", wiersza „Data wycofania" ani pola „Zastępuje". Data publikacji 02-01-1998, 25 stron, wersja polska
- Co z normy wykorzystuje laboratorium: ZAŁĄCZNIK B — metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą. Powołuje go 24 pozycje jako „Załącznik B", 11 jako „zał. B", 2 jako „Zał. B" i dalsze warianty. Załącznik A (wskaźnik gruntu Wnos) — sześć pozycji
- Metodyka w zakresach: MODUŁ ODKSZTAŁCENIA w 34 pozycjach, część z nich podaje zakres obciążenia: (0,00–0,35), (0,01–0,35), (0,02–0,35), (0,02–0,45) MPa i wprost „metoda obciążeń płytą VSS". Osobno wskaźnik nośności (3 + 2 pozycje). ZAKRES OBCIĄŻENIA NIE JEST WIELKOŚCIĄ Z NORMY, TYLKO DEKLARACJĄ LABORATORIUM: cztery różne przedziały przy tej samej normie i tej samej metodzie. Moduł wyznaczony na przedziale (0,00–0,35) MPa i na (0,02–0,45) MPa to nie są te same liczby, choć w sprawozdaniu nazywają się tak samo
Przegląd
CO NORMA OBEJMUJE — ZA KARTĄ KATALOGOWĄ. Zakres przytoczony z karty PKN (odczyt 22.09.2026): „Określono zakres stosowania normy przy projektowaniu, wykonywaniu i odbiorze robót ziemnych związanych z budową, przebudową i utrzymaniem dróg samochodowych, ulic, placów, parkingów i lotnisk. Podano 42 terminy i definicje, pogrupowane w 5 punktach (od 1.3.1 do 1.3.5). Określono wymagania obowiązujące w czasie robót ziemnych, podano zakres i opis badań oraz zasady oceny wyników badań. Zamieszczono 4 rysunki (rys. 1 i 2 przedstawiają przekrój nasypu i wykopu, rys. 3 i 4 - wymagane wartości wskaźnika zagęszczenia Is i wtórnego modułu odkształcenia E2 nasypu i wykopu) oraz 5 tablic zawierających dane dotyczące wykonania budowli, stosowanych materiałów oraz zakresu badań. W załącznikach (3) podano metodę oznaczania wskaźnika gruntu Wnos, metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą oraz bibliografię".
NORMA MA 25 STRON, A BRANŻA UŻYWA Z NIEJ JEDNEGO ZAŁĄCZNIKA. W zakresach akredytacji dominuje powołanie „PN-S-02205:1998 Załącznik B" — 24 pozycje w tym zapisie, 11 jako „zał. B", dwa jako „Zał. B", plus dalsze warianty; Załącznik A pojawia się w sześciu pozycjach („Załącznik A" 3, „zał. A" 2, „załącznik A" 1). Metodyką jest przy tym niemal zawsze MODUŁ ODKSZTAŁCENIA (34 pozycje) — badanie płytą VSS, wykonywane w terenie, na budowie. Reszta normy — wymagania, tablice, rysunki z wartościami wskaźnika zagęszczenia — służy projektantowi i inspektorowi, a nie laboratorium.
POSTAĆ ZE SPACJĄ ZAMIAST MYŚLNIKA — CZTERNAŚCIE POZYCJI, KTÓRYCH ZAKŁADKA NIE POKAŻE. Pomiar (22-09-2026): ciąg „02205" występuje w 72 pozycjach u 35 laboratoriów. Z myślnikiem („PN-S-02205") — 58 pozycji u 31 laboratoriów, i tylko tyle pokaże zakładka „Laboratoria" przy tym wpisie, bo szuka prefiksem. Pozostałe 14 pozycji u SIEDMIU laboratoriów zapisano „PN-S 02205:1998" — ze spacją. RÓŻNICA JEDNEGO ZNAKU UKRYWA SIÓDMĄ CZĘŚĆ LABORATORIÓW, a żaden z tych zapisów nie jest błędny w sposób, który dałoby się komukolwiek zarzucić.
NORMA DROGOWA STOSOWANA DO PODTORZA KOLEJOWEGO. Dziewięć pozycji u sześciu laboratoriów powołuje ją razem z dokumentami kolejowymi — „Warunki techniczne utrzymania podtorza kolejowego Id-3" z zarządzenia Zarządu PKP PLK S.A., a pięć pozycji u trzech laboratoriów razem z dokumentami GDDKiA (m.in. „WWiORB D-04.04.02"). Sama metoda badawcza jest ta sama, ale WYMAGANIA, wobec których ocenia się wynik, pochodzą wtedy z innego dokumentu niż norma. Czytelnik porównujący dwa wyniki modułu odkształcenia porównuje liczby uzyskane tak samo, lecz oceniane według różnych progów.
NORMA Z 1998 ROKU — I NADAL AKTUALNA. Karta PKN nie ma nagłówka „Wycofana" ani wiersza „Data wycofania" (odczyt 22.09.2026); nie ma też pola „Zastępuje". Osobne wpisy Bazy Wiedzy dotyczą PN-88/B-04481, wycofanej w 2015 roku i mimo to powoływanej, oraz PN-EN 71-1, zmienionej trzy miesiące temu. Wiek dokumentu nie mówi zatem nic o jego statusie — rozstrzyga wyłącznie karta.
CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy (25 stron, wersja polska, Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 212 Budowy i Utrzymania Dróg, ICS 93.080.10). NIE PODAJEMY: treści Załącznika A ani B, przebiegu badania płytą, średnicy płyty, stopni obciążenia, sposobu obliczania modułu pierwotnego i wtórnego, wartości wymaganych z rysunków 3 i 4 ani zawartości tablic. Nie ustalaliśmy też, czy i które przepisy albo warunki techniczne zamawiających wskazują tę normę z nazwy — wiemy tylko z zakresów, że bywa powoływana razem z dokumentami PKP PLK i GDDKiA.
Zasada metody
Według karty: norma podaje w załącznikach metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą oraz metodę oznaczania wskaźnika gruntu Wnos, a na rysunkach 3 i 4 — wymagane wartości wskaźnika zagęszczenia Is i wtórnego modułu odkształcenia E2 nasypu i wykopu. W zakresach akredytacji przy tej normie stoją „Moduł odkształcenia" (z zakresem obciążenia i „metodą obciążeń płytą VSS") oraz wskaźnik nośności gruntu. Przebiegu badania, sposobu obciążania i obliczania NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
Zastosowania
- Odbiór podłoża i warstw nasypu przy budowie drogi, ulicy, placu, parkingu i lotniska
- Badanie modułu odkształcenia płytą VSS w terenie
- Ocena podtorza kolejowego, gdy wymagania pochodzą z warunków technicznych PKP PLK
- Odczytanie zakresu akredytacji powołującego „Załącznik B" tej normy
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (stan karty PKN na 22-09-2026) | AKTUALNA mimo wieku — karta PN-S-02205:1998 nie ma nagłówka „Wycofana", wiersza „Data wycofania" ani pola „Zastępuje". Data publikacji 02-01-1998, 25 stron, wersja polska |
| Co z normy wykorzystuje laboratorium | ZAŁĄCZNIK B — metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą. Powołuje go 24 pozycje jako „Załącznik B", 11 jako „zał. B", 2 jako „Zał. B" i dalsze warianty. Załącznik A (wskaźnik gruntu Wnos) — sześć pozycji |
| Metodyka w zakresach | MODUŁ ODKSZTAŁCENIA w 34 pozycjach, część z nich podaje zakres obciążenia: (0,00–0,35), (0,01–0,35), (0,02–0,35), (0,02–0,45) MPa i wprost „metoda obciążeń płytą VSS". Osobno wskaźnik nośności (3 + 2 pozycje). ZAKRES OBCIĄŻENIA NIE JEST WIELKOŚCIĄ Z NORMY, TYLKO DEKLARACJĄ LABORATORIUM: cztery różne przedziały przy tej samej normie i tej samej metodzie. Moduł wyznaczony na przedziale (0,00–0,35) MPa i na (0,02–0,45) MPa to nie są te same liczby, choć w sprawozdaniu nazywają się tak samo |
| Skala powołań — jedna liczba i jeden błąd zapisu | 72 pozycje u 35 laboratoriów licząc każdy zapis numeru. Zakładka „Laboratoria” pokaże 58 pozycji u 31 laboratoriów, bo szuka postaci z MYŚLNIKIEM — a CZTERNAŚCIE POZYCJI U SIEDMIU LABORATORIÓW ma w tym miejscu SPACJĘ („PN-S 02205:1998”) i dlatego do listy nie trafia. Liczba policzona w polu dokumentu odniesienia bazy zakresów — w tym samym polu szuka zakładka „Laboratoria” |
| Postać ze spacją zamiast myślnika | „PN-S 02205:1998" — 14 pozycji u SIEDMIU laboratoriów. Różnica jednego znaku sprawia, że wyszukiwanie po postaci z myślnikiem tych laboratoriów nie znajduje |
| Powołania razem z dokumentami kolejowymi | 9 pozycji u 6 laboratoriów powołuje normę wraz z „Warunkami technicznymi utrzymania podtorza kolejowego Id-3" (załącznik do zarządzenia Zarządu PKP PLK S.A. z 04.05.2009). Metoda ta sama, wymagania z innego dokumentu |
| Powołania razem z dokumentami GDDKiA | 5 pozycji u 3 laboratoriów — m.in. „WWiORB D-04.04.02" z 2021 r. i „KPRNPP-2013". Wynik oceniany jest wtedy według progów spoza normy |
| Co poza metodą zawiera norma | 42 terminy i definicje, wymagania obowiązujące w czasie robót, zakres i opis badań, zasady oceny wyników, 4 rysunki (w tym wymagane wartości wskaźnika zagęszczenia Is i wtórnego modułu odkształcenia E2) oraz 5 tablic — to część dla projektanta i inspektora, nie dla laboratorium |
| Podstawa prawna i warunki techniczne | NIE USTALILIŚMY, czy przepis albo warunki techniczne zamawiających wskazują tę normę z nazwy. Z zakresów wiemy jedynie, że bywa powoływana razem z dokumentami PKP PLK i GDDKiA |
| Treść normy | NIE PODAJEMY — tekstu nie mieliśmy. Dotyczy treści obu załączników, przebiegu badania płytą, średnicy płyty, stopni obciążenia, obliczania modułu pierwotnego i wtórnego oraz wartości wymaganych |
Norma
- Numer normy
- PN-S-02205:1998 (wersja polska)
- Tytuł (PL)
- Drogi samochodowe — Roboty ziemne — Wymagania i badania
- Title (EN)
- Motor roads — Earthworks — Requirements and tests
Procedura krok po kroku
-
Ustalenie, według jakich wymagań wynik będzie oceniany
Sama norma podaje wartości wymagane dla dróg (rysunki 3 i 4). Przy podtorzu kolejowym albo robotach na zlecenie zarządcy drogi wymagania mogą pochodzić z warunków technicznych — wtedy metoda jest ta sama, a próg inny.
-
Przygotowanie miejsca badania
Badanie dotyczy podłoża robót ziemnych na miejscu budowy (karta). Przygotowania miejsca badania NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
-
Obciążenie płytą
Metodę podaje załącznik normy (karta). Przebiegu obciążania, stopni obciążenia i czasów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
-
Moduł wtórny E2 i wskaźnik zagęszczenia Is
Karta wymienia wymagane wartości wtórnego modułu odkształcenia E2 i wskaźnika zagęszczenia Is (rysunki 3 i 4). Jak norma wyznacza moduł wtórny i jak zestawia wyniki z wymaganiami, NIE PODAJEMY — tekstu nie mieliśmy.
-
Obliczenie modułów i zapis wyniku
Sposobu obliczania nie przytaczamy. W sprawozdaniu podać zakres obciążenia, przy którym moduł wyznaczono — zakresy widoczne w zakresach akredytacji różnią się między laboratoriami, a moduł wyznaczony na innym przedziale nie jest tą samą liczbą.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Zestaw do badania płytą (VSS) | W zakresach przy tej normie: „metoda obciążeń płytą VSS". Elementów zestawu, jego wymiarów i wymagań wobec niego NIE USTALONO — są w załączniku normy, którego tekstu nie mieliśmy | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Brak | — | Badanie modułu odkształcenia nie wymaga odczynników |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Roboty ziemne w czynnym pasie drogowym — oznakowanie stanowiska i odzież ostrzegawcza
- Wykopy i skarpy nasypu grożą osunięciem; nie prowadzić badań u podnóża niezabezpieczonej skarpy
- Układ hydrauliczny pod wysokim ciśnieniem — kontrola przewodów przed badaniem
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-S-02205:1998 (wersja polska) — „Drogi samochodowe — Roboty ziemne — Wymagania i badania”. Tytuł angielski: „Motor roads — Earthworks — Requirements and tests”.
Na czym polega ta metoda?
Według karty: norma podaje w załącznikach metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą oraz metodę oznaczania wskaźnika gruntu Wnos, a na rysunkach 3 i 4 — wymagane wartości wskaźnika zagęszczenia Is i wtórnego modułu odkształcenia E2 nasypu i wykopu. W zakresach akredytacji przy tej normie stoją „Moduł odkształcenia" (z zakresem obciążenia i „metodą obciążeń płytą VSS") oraz wskaźnik nośności gruntu.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (stan karty PKN na 22-09-2026): AKTUALNA mimo wieku — karta PN-S-02205:1998 nie ma nagłówka „Wycofana", wiersza „Data wycofania" ani pola „Zastępuje". Data publikacji 02-01-1998, 25 stron, wersja polska; Co z normy wykorzystuje laboratorium: ZAŁĄCZNIK B — metodę wyznaczania modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą. Powołuje go 24 pozycje jako „Załącznik B", 11 jako „zał. B", 2 jako „Zał. B" i dalsze warianty. Załącznik A (wskaźnik gruntu Wnos) — sześć pozycji; Metodyka w zakresach: MODUŁ ODKSZTAŁCENIA w 34 pozycjach, część z nich podaje zakres obciążenia: (0,00–0,35), (0,01–0,35), (0,02–0,35), (0,02–0,45) MPa i wprost „metoda obciążeń płytą VSS". Osobno wskaźnik nośności (3 + 2 pozycje). ZAKRES OBCIĄŻENIA NIE JEST WIELKOŚCIĄ Z NORMY, TYLKO DEKLARACJĄ LABORATORIUM: cztery różne przedziały przy tej samej normie i tej samej metodzie. Moduł wyznaczony na przedziale (0,00–0,35) MPa i na (0,02–0,45) MPa to nie są te same liczby, choć w sprawozdaniu nazywają się tak samo; Skala powołań — jedna liczba i jeden błąd zapisu: 72 pozycje u 35 laboratoriów licząc każdy zapis numeru. Zakładka „Laboratoria” pokaże 58 pozycji u 31 laboratoriów, bo szuka postaci z MYŚLNIKIEM — a CZTERNAŚCIE POZYCJI U SIEDMIU LABORATORIÓW ma w tym miejscu SPACJĘ („PN-S 02205:1998”) i dlatego do listy nie trafia. Liczba policzona w polu dokumentu odniesienia bazy zakresów — w tym samym polu szuka zakładka „Laboratoria”.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 5 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Zestaw do badania płytą (VSS).
Gdzie stosuje się to badanie?
Odbiór podłoża i warstw nasypu przy budowie drogi, ulicy, placu, parkingu i lotniska; Badanie modułu odkształcenia płytą VSS w terenie; Ocena podtorza kolejowego, gdy wymagania pochodzą z warunków technicznych PKP PLK; Odczytanie zakresu akredytacji powołującego „Załącznik B" tej normy.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Roboty ziemne w czynnym pasie drogowym — oznakowanie stanowiska i odzież ostrzegawcza; Wykopy i skarpy nasypu grożą osunięciem; nie prowadzić badań u podnóża niezabezpieczonej skarpy; Układ hydrauliczny pod wysokim ciśnieniem — kontrola przewodów przed badaniem.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-S-02205.