⚡ Przekładniki — wymagania dodatkowe dla indukcyjnych przekładników napięciowych (15 Hz do 100 Hz): klasy dokładności pomiarowe 0,1; 0,2; 0,5; 1,0; 3,0 i zabezpieczeniowe 3P, 6P, błąd napięciowy i uchyb kątowy, moce znamionowe, napięcia znamionowe i współczynnik napięciowy; PN-EN 61869-3
Krótko: o co chodzi
Wymagania dodatkowe dla nowych indukcyjnych przekładników napięciowych współpracujących z elektrycznymi przyrządami pomiarowymi i zabezpieczeniami przy częstotliwościach od 15 Hz do 100 Hz. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 61869-3:2011 (wersja angielska; wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT]); Zakres (rozdz. 1): nowe indukcyjne przekładniki napięciowe, 15 Hz do 100 Hz; czytana łącznie z IEC 61869-1. Procedura obejmuje 4 kroki; stosuje się je m.in. do: Nowe indukcyjne przekładniki napięciowe do przyrządów pomiarowych, liczników i zabezpieczeń przy częstotliwościach od 15 Hz do 100 Hz (rozdz. 1), Sprawdzanie klasy dokładności: błąd napięciowy i uchyb kątowy przekładników pomiarowych (tablica 301) i zabezpieczeniowych 3P, 6P (tablica 302), Dobór mocy znamionowej, mocy granicznej cieplnej i napięć znamionowych przekładnika (5.5, 5.301).
W skrócie
- Norma: PN-EN 61869-3:2011 (wersja angielska; wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT])
- Kategoria: Elektronika i EMC
- Kroków procedury: 4
- STATUS (odczyt 18.11.2026): Karta PKN: PN-EN 61869-3:2011 — wersja angielska, tytuł „Przekładniki -- Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych”, publikacja 27-12-2011, 32 strony, KT 81 Przekładników i Transformatorów Małej Mocy, wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT], zastępuje PN-EN 60044-2:2001 ze zmianami A1:2003 i A2:2004; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61869-3:2011 — opublikowana 13.07.2011, etap PPUB (publikacja wydana), TC 38.
- Zakres (rozdz. 1): nowe indukcyjne przekładniki napięciowe, 15 Hz do 100 Hz; czytana łącznie z IEC 61869-1
- Błąd napięciowy (3.4.3): ε = (kr × Us − Up)/Up × 100 %
Przegląd
CO TA NORMA OPISUJE. Według rozdziału 1 IEC 61869-3:2011 ta część IEC 61869 dotyczy nowych indukcyjnych przekładników napięciowych do współpracy z elektrycznymi przyrządami pomiarowymi i elektrycznymi urządzeniami zabezpieczeniowymi przy częstotliwościach od 15 Hz do 100 Hz. Wymagań właściwych przekładnikom trójfazowym norma nie zawiera, ale w zakresie, w jakim mają zastosowanie, stosuje się do nich rozdziały 4–10. Wszystkie przekładniki mają nadawać się do celów pomiarowych, a niektóre typy dodatkowo do zabezpieczeń; przekładniki o podwójnym przeznaczeniu muszą spełniać wszystkie rozdziały normy.
WEDŁUG TEKSTU IEC 61869-3:2011 (próbka wydawcy: spis treści, przedmowa, rozdziały 1–3 i rozdział 5 do 5.301.3) i EN 61869-3:2011 (próbka SIST: przedmowa europejska). Normę przygotował komitet IEC TC 38 (Przekładniki); zastępuje IEC 60044-2 (indukcyjne przekładniki napięciowe). Część 3 czyta się łącznie z IEC 61869-1 (wymagania ogólne, wydanie pierwsze z 2007 r.) i ma jego układ: punktu części 1 niewymienionego w części 3 używa się w rozsądnym zakresie, a punkty, rysunki i tablice dodatkowe numeruje się od 301. Definicje (rozdz. 3): przekładnik napięciowy — przekładnik, w którym napięcie wtórne w normalnych warunkach jest w zasadzie proporcjonalne do pierwotnego i różni się od niego w fazie o kąt bliski zeru; przekładnik nieuziemiony i uziemiony; przekładnik pomiarowy i zabezpieczeniowy; uzwojenie napięcia szczątkowego (w zestawie trzech przekładników jednofazowych łączone w otwarty trójkąt — do wytwarzania napięcia szczątkowego przy zwarciach doziemnych i tłumienia drgań ferrorezonansowych); znamionowy współczynnik napięciowy; moc graniczna cieplna. Błąd napięciowy (przekładni) w procentach: ε = (kr × Us − Up)/Up × 100 %, gdzie kr — przekładnia znamionowa, Up — rzeczywiste napięcie pierwotne, Us — rzeczywiste napięcie wtórne przy Up.
MOCE ZNAMIONOWE (5.5). Przy współczynniku mocy 1: 1,0 – 2,5 – 5,0 – 10 VA (zakres obciążeń I); przy 0,8 indukcyjnym: 25 – 50 – 100 VA (zakres obciążeń II); moc przekładnika trójfazowego podaje się na fazę. Moc graniczna cieplna: 25 – 50 – 100 VA i ich wielokrotności dziesiętne, przy napięciu wtórnym znamionowym i współczynniku mocy 1 (dla uzwojenia napięcia szczątkowego odnoszona do 8 h). Znamionowe napięcie wytrzymywane o częstotliwości sieciowej zacisku uziemionego — 3 kV (wartość skuteczna).
KLASY DOKŁADNOŚCI (5.6). Przekładniki pomiarowe: klasy 0,1 – 0,2 – 0,5 – 1,0 – 3,0; błąd napięciowy i uchyb kątowy przy częstotliwości znamionowej nie mogą przekraczać tablicy 301 przy każdym napięciu od 80 % do 120 % napięcia znamionowego i przy obciążeniach: 0 % do 100 % mocy znamionowej przy współczynniku mocy 1 (zakres I) albo 25 % do 100 % przy 0,8 indukcyjnym (zakres II). Tablica 301: klasa 0,1 — ±0,1 %, ±5 minut (±0,15 crad); 0,2 — ±0,2 %, ±10 min (±0,3 crad); 0,5 — ±0,5 %, ±20 min (±0,6 crad); 1,0 — ±1,0 %, ±40 min (±1,2 crad); 3,0 — ±3,0 %, uchyb nieokreślony. Błędy wyznacza się na zaciskach przekładnika, łącznie z bezpiecznikami lub rezystorami będącymi jego integralną częścią; przy odczepach uzwojenia wtórnego wymagania dotyczą największej przekładni. Przekładniki zabezpieczeniowe dostają klasę pomiarową oraz klasę 3P albo 6P (tablica 302: 3P — ±3,0 %, ±120 min, ±3,5 crad; 6P — ±6,0 %, ±240 min, ±7,0 crad), sprawdzaną przy 5 % napięcia znamionowego i przy napięciu znamionowym pomnożonym przez współczynnik napięciowy (1,2; 1,5 lub 1,9); przy 2 % napięcia znamionowego granice są dwukrotnie większe. Uzwojenie napięcia szczątkowego — klasa 6P lub lepsza.
NAPIĘCIA ZNAMIONOWE (5.301). Napięcie pierwotne — jedna z wartości napięcia znamionowego sieci uznanych w IEC 60038 za zwykle stosowane (dla przekładnika jednofazowego między fazą a ziemią — ta wartość podzielona przez √3). Napięcie wtórne: w praktyce grupy krajów europejskich 100 V i 110 V oraz 200 V dla rozległych obwodów wtórnych; w USA i Kanadzie 120 V (sieci rozdzielcze), 115 V (przesyłowe) i 230 V (rozległe obwody wtórne); dla przekładników fazowych o napięciu pierwotnym podzielonym przez √3 napięcie wtórne też dzieli się przez √3. Dalsze punkty według spisu treści — współczynnik napięciowy (5.302), oznaczenia zacisków i tabliczki znamionowej (6.13), wytrzymałość zwarciowa (6.301), lista prób (tablica 10), próby typu (nagrzewanie, napięcie udarowe, EMC, dokładność, zwarcie), próby wyrobu (napięcie probiercze, wyładowania niezupełne, dokładność) i próby specjalne (pojemność i współczynnik strat dielektrycznych, łuk wewnętrzny) — próbka nie zawiera ich treści.
STATUS (odczyt 18.11.2026). Karta PKN: PN-EN 61869-3:2011 — wersja angielska, tytuł „Przekładniki -- Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych”, publikacja 27-12-2011, 32 strony, KT 81 Przekładników i Transformatorów Małej Mocy, wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT], zastępuje PN-EN 60044-2:2001 ze zmianami A1:2003 i A2:2004; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61869-3:2011 — opublikowana 13.07.2011, etap PPUB (publikacja wydana), TC 38. Według przedmowy europejskiej EN 61869-3:2011 zatwierdzono w CENELEC 2011-08-17 (dop 2012-05-17, dow 2014-08-17); zastępuje EN 60044-2:1999 + A1:2000 + A2:2003 i czyta się ją łącznie z EN 61869-1:2009.
Zasada metody
Indukcyjny przekładnik napięciowy obniża napięcie pierwotne w przekładni znamionowej kr tak, że napięcie wtórne jest w zasadzie proporcjonalne do pierwotnego i niemal z nim zgodne w fazie. Dokładność ocenia się błędem napięciowym ε = (kr·Us − Up)/Up × 100 % i uchybem kątowym Δφ, porównywanymi z granicami klasy przy określonych napięciach (80–120 % dla klas pomiarowych; 5 % i współczynnik napięciowy dla 3P i 6P) i obciążeniach.
Zastosowania
- Nowe indukcyjne przekładniki napięciowe do przyrządów pomiarowych, liczników i zabezpieczeń przy częstotliwościach od 15 Hz do 100 Hz (rozdz. 1)
- Sprawdzanie klasy dokładności: błąd napięciowy i uchyb kątowy przekładników pomiarowych (tablica 301) i zabezpieczeniowych 3P, 6P (tablica 302)
- Dobór mocy znamionowej, mocy granicznej cieplnej i napięć znamionowych przekładnika (5.5, 5.301)
- Uzwojenia napięcia szczątkowego w otwartym trójkącie — wykrywanie zwarć doziemnych i tłumienie ferrorezonansu (3.1.308, 5.6.302.4)
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (odczyt 18.11.2026) | Karta PKN: PN-EN 61869-3:2011 — wersja angielska, tytuł „Przekładniki -- Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych”, publikacja 27-12-2011, 32 strony, KT 81 Przekładników i Transformatorów Małej Mocy, wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT], zastępuje PN-EN 60044-2:2001 ze zmianami A1:2003 i A2:2004; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61869-3:2011 — opublikowana 13.07.2011, etap PPUB (publikacja wydana), TC 38. |
| Zakres (rozdz. 1) | nowe indukcyjne przekładniki napięciowe, 15 Hz do 100 Hz; czytana łącznie z IEC 61869-1 |
| Błąd napięciowy (3.4.3) | ε = (kr × Us − Up)/Up × 100 % |
| Klasy pomiarowe (tablica 301) | 0,1: ±0,1 %, ±5 min; 0,2: ±0,2 %, ±10 min; 0,5: ±0,5 %, ±20 min; 1,0: ±1,0 %, ±40 min; 3,0: ±3,0 %, uchyb nieokreślony |
| Warunki klas pomiarowych (5.6.301.3) | 80 % do 120 % napięcia znamionowego; zakres I: 0–100 % mocy, cos φ = 1; zakres II: 25–100 % mocy, cos φ = 0,8 ind. |
| Klasy zabezpieczeniowe (tablica 302) | 3P: ±3,0 %, ±120 min (±3,5 crad); 6P: ±6,0 %, ±240 min (±7,0 crad); przy 5 % Un i Un × współczynnik napięciowy (1,2; 1,5; 1,9); przy 2 % Un granice ×2 |
| Moce znamionowe (5.5.301) | zakres I: 1,0 – 2,5 – 5,0 – 10 VA (cos φ = 1); zakres II: 25 – 50 – 100 VA (cos φ = 0,8 ind.) |
| Napięcia wtórne (5.301.2) | Europa: 100 V, 110 V, 200 V; USA i Kanada: 120 V, 115 V, 230 V; przekładniki fazowe — wartość / √3 |
| Zacisk uziemiony (5.3.3.301) | napięcie wytrzymywane o częstotliwości sieciowej 3 kV (wartość skuteczna) |
Norma
- Numer normy
- PN-EN 61869-3:2011 (wersja angielska; wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT])
- Tytuł (PL)
- Przekładniki — Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych
- Title (EN)
- Instrument transformers — Part 3: Additional requirements for inductive voltage transformers
Procedura krok po kroku
-
Dane znamionowe
Odczyt z tabliczki: przekładnia znamionowa, napięcia pierwotne i wtórne, moc znamionowa i zakres obciążeń, klasa dokładności (pomiarowa i ewentualnie 3P/6P), współczynnik napięciowy (5.5, 5.6, 5.301, 6.13).
-
Pomiar błędu i uchybu — klasa pomiarowa
Przy napięciach od 80 % do 120 % napięcia znamionowego i obciążeniach z zakresu I albo II; porównanie z tablicą 301; przy dwóch uzwojeniach wtórnych — z uwzględnieniem ich wzajemnego wpływu.
-
Pomiar błędu i uchybu — klasa zabezpieczeniowa
Przy 5 % napięcia znamionowego i przy napięciu znamionowym razy współczynnik napięciowy, obciążenia według 5.6.302.3; porównanie z tablicą 302 (przy 2 % napięcia — granice dwukrotnie większe).
-
Ocena zgodności
Błąd napięciowy i uchyb kątowy w granicach klasy w całym wymaganym zakresie; pozostałe próby typu, wyrobu i specjalne — według rozdziału 7 normy.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Przekładnik napięciowy badany | Jednofazowy indukcyjny przekładnik pomiarowy lub zabezpieczeniowy, ewentualnie z uzwojeniem napięcia szczątkowego lub odczepami | — |
| Obciążenie przekładnika | Obciążenia z zakresu I (współczynnik mocy 1) albo II (0,8 indukcyjny) w granicach od 0 % lub 25 % do 100 % mocy znamionowej (5.6.301.3) | — |
| Układ do pomiaru błędu napięciowego i uchybu kątowego | Pomiar na zaciskach przekładnika przy częstotliwości znamionowej (5.6.301.3); warunki prób dokładności — 7.2.6 i 7.3.5 normy | — |
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-EN 61869-3:2011 (wersja angielska; wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT]) — „Przekładniki — Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych”. Tytuł angielski: „Instrument transformers — Part 3: Additional requirements for inductive voltage transformers”.
Na czym polega ta metoda?
Indukcyjny przekładnik napięciowy obniża napięcie pierwotne w przekładni znamionowej kr tak, że napięcie wtórne jest w zasadzie proporcjonalne do pierwotnego i niemal z nim zgodne w fazie. Dokładność ocenia się błędem napięciowym ε = (kr·Us − Up)/Up × 100 % i uchybem kątowym Δφ, porównywanymi z granicami klasy przy określonych napięciach (80–120 % dla klas pomiarowych; 5 % i współczynnik napięciowy dla 3P i 6P) i obciążeniach.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (odczyt 18.11.2026): Karta PKN: PN-EN 61869-3:2011 — wersja angielska, tytuł „Przekładniki -- Część 3: Wymagania szczegółowe dotyczące przekładników napięciowych indukcyjnych”, publikacja 27-12-2011, 32 strony, KT 81 Przekładników i Transformatorów Małej Mocy, wprowadza EN 61869-3:2011 i IEC 61869-3:2011 [IDT], zastępuje PN-EN 60044-2:2001 ze zmianami A1:2003 i A2:2004; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61869-3:2011 — opublikowana 13.07.2011, etap PPUB (publikacja wydana), TC 38.; Zakres (rozdz. 1): nowe indukcyjne przekładniki napięciowe, 15 Hz do 100 Hz; czytana łącznie z IEC 61869-1; Błąd napięciowy (3.4.3): ε = (kr × Us − Up)/Up × 100 %; Klasy pomiarowe (tablica 301): 0,1: ±0,1 %, ±5 min; 0,2: ±0,2 %, ±10 min; 0,5: ±0,5 %, ±20 min; 1,0: ±1,0 %, ±40 min; 3,0: ±3,0 %, uchyb nieokreślony.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 4 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Przekładnik napięciowy badany, Obciążenie przekładnika, Układ do pomiaru błędu napięciowego i uchybu kątowego.
Gdzie stosuje się to badanie?
Nowe indukcyjne przekładniki napięciowe do przyrządów pomiarowych, liczników i zabezpieczeń przy częstotliwościach od 15 Hz do 100 Hz (rozdz. 1); Sprawdzanie klasy dokładności: błąd napięciowy i uchyb kątowy przekładników pomiarowych (tablica 301) i zabezpieczeniowych 3P, 6P (tablica 302); Dobór mocy znamionowej, mocy granicznej cieplnej i napięć znamionowych przekładnika (5.5, 5.301); Uzwojenia napięcia szczątkowego w otwartym trójkącie — wykrywanie zwarć doziemnych i tłumienie ferrorezonansu (3.1.308, 5.6.302.4).
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 61869-3.