🔩 Ocena odporności metali i stopów, powłok metalowych i nieorganicznych oraz powłok organicznych na wilgotną atmosferę zawierającą ditlenek siarki — szczelna komora (300 ± 10) l z (2,0 ± 0,2) l wody na dnie, jednorazowa dawka 0,2, 1,0 albo 2,0 l SO2 z butli na początku cyklu, (40 ± 3) °C i wilgotność ok. 100 %; cykl 24 h w SO2 (metoda A) albo 8 h w SO2 i 16 h w atmosferze standardowej (metoda B), powierzchnia próbek (0,5 ± 0,1) m², zalecane 1–20 cykli, PN-EN ISO 22479

Materiały i NDT PN-EN ISO 22479

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN ISO 22479:2022-12 (wersja angielska; zakres po polsku na karcie), w całości: „W niniejszym dokumencie określono metodę oceny odporności materiałów lub wyrobów na wilgotną atmosferę zawierającą ditlenek siarki. Metoda ta ma zastosowanie do badania metali i stopów, powłok metalowych i nieorganicznych oraz powłok organicznych.” Tekst normy czytamy w próbce ISO 22479:2019 od okładki do punktu 7.2 (strona 5); przebiegu badania (rozdział 8), oceny, sprawozdania i załączników A–C nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU ISO 22479:2019 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–7.2). Normę przygotował ISO/TC 156 (korozja metali i stopów). Wydanie pierwsze zastępuje ISO 3231:1993 i ISO 6988:1985, które połączono i zrewidowano; główna zmiana: usunięto wytwarzanie ditlenku siarki z odczynników ze względu na ryzyko narażenia na toksyczne chemikalia. Wprowadzenie: wilgotna atmosfera z SO2 wywołuje korozję wielu metali; wyników nie należy traktować jako bezpośredniej miary odporności korozyjnej we wszystkich środowiskach użytkowania ani jako miary względnej odporności różnych materiałów w eksploatacji; w jednym badaniu należy badać jednocześnie tylko te same systemy ochrony, bo oddziaływania między próbkami nie da się wykluczyć; „metoda ustalonej objętości gazu” oznacza, że na początku badania wprowadza się stałą objętość gazu do komory o stałej objętości. Zakres (rozdział 1, jak na karcie). Powołania: ISO 1514 (płytki do badań farb), ISO 2808 (grubość powłoki), ISO 8044 (terminy korozyjne). Zasada (rozdział 4): próbki wystawia się na wilgotną atmosferę z SO2; ditlenek siarki rozpuszczony w wilgoci kondensuje na powierzchni i powoduje korozję. Aparatura (rozdział 5): elementy stykające się z SO2 z materiałów odpornych na korozję, niewydzielających gazów ani par; komora — preferowana pojemność (300 ± 10) l (inna za zgodą stron, z proporcjonalnym doborem próbek, objętości gazu i ilości wody); górna część tak ukształtowana, by krople kondensatu nie spadały na próbki (nachylenie ok. 12° lub więcej); próbki mogą stać na różnych poziomach, jeśli nie kapie z nich na niższe; temperatura regulowana ogrzewaniem dna i dolnej części ścian, mierzona co najmniej 250 mm od ścian bocznych i co najmniej 150 mm pod pokrywą; wlot gazu mniej niż 50 mm nad powierzchnią wody; komora hermetyczna, z zaworem nadciśnieniowym w górnej części i spustem; gazy odlotowe trzeba odpowiednio unieszkodliwić; rysunek 1 — typowa komora (pokrywa, próbki, podpory, woda, wlot gazu, przepływomierz, źródło SO2, zbiornik wody, grzejnik, spust, zawór, pomiar temperatury), rysunek A.1 — inny przykład; komora w pomieszczeniu bez pyłu, przeciągów, gazów korozyjnych i bezpośredniego słońca, w (23 ± 5) °C i wilgotności względnej poniżej 75 %. Źródło SO2 (5.3): butla o stężeniu objętościowym powyżej 99,9 %, z aparaturą regulującą i mierzącą, objętość mierzona wzorcowanym przepływomierzem; inny przyrząd mierzy objętość przez wypieranie lepkiej parafiny ciekłej dla 0,2, 1,0 i 2,0 l. Nowa komora (5.4): co najmniej jeden cykl według 8.2–8.5 bez próbek, według tablicy 1, z 2,0 l SO2. Próbki (rozdział 6): liczba, rodzaj, chropowatość, grubość powłok, kształt i wymiary według specyfikacji wyrobu albo uzgodnienia; typowo 150 mm × 100 mm przy grubości 0,75–1,25 mm; metale — dokładne czyszczenie bez środków atakujących powierzchnię i bez ponownego zanieczyszczenia; próbki wycięte z większego wyrobu — bez uszkodzenia powłoki, krawędzie zabezpieczone (np. woskiem lub taśmą); farby — płytki według ISO 1514, tył i krawędzie też powlekane, suszenie (utwardzanie) i kondycjonowanie co najmniej 16 h w (23 ± 2) °C i (50 ± 5) % RH, grubość powłoki nieniszcząco według ISO 2808. Rozmieszczenie (6.4): odstęp między próbkami co najmniej 20 mm, od ścian co najmniej 100 mm, dolna krawędź ponad 200 mm nad wodą; próbki nie mogą się wzajemnie osłaniać; styk z podporami jak najmniejszy; ustawienie od pionu do (15 ± 2)° od pionu, powierzchnią główną do góry (zespoły i obudowy — najlepiej jak w użytkowaniu); łączna powierzchnia próbek (0,5 ± 0,1) m² na każde (300 ± 10) l (przy innej pojemności proporcjonalnie); mniejsza — próbki zastępcze z tego samego materiału, bo pochłanianie SO2 zależy od materiału. Warunki (7.1): cykl 24 h — metoda A: 24 h w SO2; metoda B (gdy temperatura i wilgotność silnie wpływają na próbki): 8 h w SO2 i 16 h w atmosferze standardowej; powłoki metalowe i nieorganiczne — 0,2 l SO2; farby — 0,2 albo 1,0 l; zwykle 0,2 l zaleca się dla powłok do ok. 40 µm; 2,0 l — za porozumieniem albo według specyfikacji wyrobu, np. dla powłok odpornych na korozję (chrom twardy, powłoka anodowa); tablica 1 (metoda A): (40 ± 3) °C, wilgotność ok. 100 %, SO2 0,2, 1,0 albo 2,0 l, woda (2,0 ± 0,2) l na (300 ± 10) l pojemności; tablica 2 (metoda B): 8 h — warunki jak w metodzie A, 16 h — (23 ± 5) °C, wilgotność poniżej 75 %; uwaga 1: teoretyczne stężenia na początku cyklu to 0,067 %, 0,33 % i 0,67 %, ale dużo SO2 szybko rozpuszcza się w wodzie na dnie i rzeczywiste stężenie w komorze jest znacznie niższe (rysunek C.1); uwaga 2: tolerancja temperatury to dopuszczalne wahania wokół nastawy w stanie równowagi, a nie swoboda wyboru nastawy. Czas (7.2): według specyfikacji wyrobu albo uzgodnienia; badanie można zakończyć po osiągnięciu określonego stopnia korozji albo niedopuszczalnym pogorszeniu wyglądu lub funkcji; zalecane liczby cykli: 1, 2, 5, 10, 15 albo 20; tu kończy się przeczytany fragment.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN ISO 22479:2022-12 (wersja angielska, publikacja 05-12-2022, 28 stron, grupa cenowa N) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Hutnictwa, KT 106 Korozji i Ochrony przed Korozją Materiałów Metalowych, ICS 77.060, „Wprowadza: EN ISO 22479:2022 [IDT], ISO 22479:2019 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN ISO 6988:2000 – wersja polska, PN-EN ISO 3231:2000 – wersja polska”. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN ISO 22479” (02.10.2026) pokazuje tylko to wydanie.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 22479 stoi w 9 rekordach u 7 laboratoriów: AB 023, AB 044, AB 089, AB 128, AB 207, AB 1424, AB 1690. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 16.07.2025 do 08.07.2026) numer stoi u wszystkich 7: „PN-EN ISO 22479:2022-12” u AB 089, AB 207, AB 1424, a u AB 044 i AB 1690 razem z EN ISO 22479:2022 i ISO 22479:2019 (AB 1690 w dwóch pozycjach); bez roku u AB 128 i AB 023, który w drugiej pozycji pisze „PN-EN 22479” (bez „ISO”). Zastąpione normy nadal stoją obok: PN-EN ISO 3231:2000 u AB 044 (osobny wiersz, z EN ISO 3231:1997 i ISO 3231:1993) i AB 1424 (w tym samym wierszu, razem z PN-EN 13523-23:2024-03), PN-EN ISO 6988:2000 u AB 207 (osobny wiersz). Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN ISO 22479” i pokazuje wszystkie 7 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Metale i stopy, powłoki metalowe, nieorganiczne i organiczne, farby i zestawy malarskie, wyroby z tworzyw sztucznych (AB 023, AB 128), tworzywa i kompozyty (AB 089), urządzenia nawigacji i radiokomunikacji morskiej (AB 207), złącza — „test klimatyczny grupy D” według PN-EN 61984 (AB 1690); cecha — „odporność na działanie wilgotnej atmosfery zawierającej SO2/dwutlenek siarki” (AB 023, AB 1424), „próba z ditlenkiem siarki w wilgotnej atmosferze (metoda ustalonej objętości gazu)” (AB 044), „badanie w atmosferze nasyconej dwutlenkiem siarki (test Kesternicha)” (AB 1690), „odporność korozyjna w atmosferze dwutlenku siarki z kondensacją wilgoci” (AB 128).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy objętości SO2: 0,2 l, 1,0 l i 2,0 l to trzy różne narażenia — wynik bez podanej objętości (i metody A albo B) jest nieporównywalny. Przy stężeniu: teoretyczne 0,067–0,67 % na początku cyklu nie jest stężeniem rzeczywistym — SO2 szybko rozpuszcza się w wodzie na dnie. Przy obciążeniu komory: łączna powierzchnia (0,5 ± 0,1) m² na 300 l; przy mniejszej trzeba dołożyć próbki zastępcze z tego samego materiału, bo pochłanianie SO2 zależy od materiału i wynik może się zmienić. Przy mieszaniu próbek: w jednym badaniu tylko te same systemy ochrony — próbki wpływają na siebie. Przy ustawieniu: od pionu do 15° od pionu, odstępy 20 mm między próbkami i 100 mm od ścian, ponad 200 mm nad wodą; kapanie z wyższych próbek na niższe jest niedopuszczalne. Przy nowej komorze: pierwszy cykl bez próbek z 2,0 l SO2. Przy wydaniu: ISO 3231 i ISO 6988 zastąpiono, a wytwarzanie SO2 z odczynników usunięto — PN-EN ISO 3231:2000 i 6988:2000, wciąż wymieniane obok 22479 (AB 044, AB 1424, AB 207), to normy zastąpione.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziału 8 (kolejność czynności w cyklu, wymiana wody), oceny wyników, sprawozdania ani załączników A–C — nie podajemy więc sposobu wymiany wody i gazu między cyklami ani kryteriów oceny korozji.

Zasada metody

Próbki w szczelnej komorze z wodą na dnie wystawia się na wilgotną atmosferę (ok. 100 % RH, 40 °C) z jednorazowo wprowadzoną stałą objętością SO2; ditlenek siarki rozpuszczony w kondensującej wilgoci powoduje korozję, a próbę powtarza się w cyklach 24-godzinnych (metoda A albo B).

Zastosowania

• Metale i stopy, powłoki metalowe, nieorganiczne i organiczne (farby, zestawy malarskie) — 7 laboratoriów w zakresach PCA
• Wyroby z tworzyw sztucznych, złącza i urządzenia elektroniczne (np. test klimatyczny grupy D według PN-EN 61984, AB 1690)
• Powłoki odporne na korozję — chrom twardy, anodowanie (2,0 l SO2 za porozumieniem)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 22479:2022-12 (wersja angielska; EN ISO 22479:2022 IDT, ISO 22479:2019 IDT)

Tytuł (PL)

Korozja metali i stopów — Próba z ditlenkiem siarki w wilgotnej atmosferze (metoda ustalonej objętości gazu)

Title (EN)

Corrosion of metals and alloys — Sulfur dioxide test in a humid atmosphere (fixed gas method)

Procedura krok po kroku

1. Próbki

   Wymiary według specyfikacji (typowo 150 × 100 mm); metale oczyszczone, farby na płytkach według ISO 1514, kondycjonowane ≥ 16 h. PN-EN ISO 22479:2022-12 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Rozmieszczenie

   Od pionu do (15 ± 2)° od pionu, odstępy ≥ 20 mm, ≥ 100 mm od ścian, > 200 mm nad wodą; łączna powierzchnia (0,5 ± 0,1) m² (próbki zastępcze z tego samego materiału).

3. Napełnienie i dawka

   (2,0 ± 0,2) l wody, zamknięcie komory, wprowadzenie 0,2, 1,0 albo 2,0 l SO2 z butli przez przepływomierz.

4. Cykl

   Metoda A — 24 h w (40 ± 3) °C przy RH ok. 100 %; metoda B — 8 h w SO2 i 16 h w atmosferze standardowej; kolejność czynności według rozdziału 8.

5. Czas i zakończenie

   Liczba cykli według specyfikacji (zalecane 1, 2, 5, 10, 15, 20) albo do osiągnięcia określonego stopnia korozji lub pogorszenia wyglądu albo funkcji.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma (5.3) ostrzega: ditlenek siarki (CAS 7446-09-5) jest toksyczny, żrący i drażniący; obsługa tylko przez wykwalifikowany personel lub pod jego nadzorem; gazy odlotowe i z zaworu nadciśnieniowego trzeba unieszkodliwić
• UWAGA MERYTORYCZNA: wynik zależy od dawki SO2 (0,2 / 1,0 / 2,0 l), metody (A albo B) i obciążenia komory (0,5 m² na 300 l); teoretyczne stężenie SO2 nie jest stężeniem rzeczywistym

Najczęstsze pytania