⚡ Odporność podzespołów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych na atmosferę zasoloną — próba Kb: cykle mgły solnej z obojętnego albo zakwaszonego roztworu chlorku sodu (komora według ISO 9227, 35 °C ± 2 K), stanu wilgotnego (komora według IEC 60068-2-78: 93 % ± 3 % RH w 40 °C ± 2 K albo powyżej 95 % RH w 50 °C ± 2 K), stanu suchego i atmosfery normalnej, w jednej z ośmiu metod badania, zwykle bez zasilania próbki, PN-EN IEC 60068-2-52

Elektronika i EMC PN-EN IEC 60068-2-52

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05, w całości: „W niniejszej części IEC 60068-2 opisano działanie próby cyklicznej mgły solnej na podzespoły lub urządzenia tak zaprojektowane, aby były odporne na działanie zasolonej atmosfery. Obecna w atmosferze sól może pogarszać zdolność do pracy części urządzeń wykonanych z metali i/lub niemetali”. Tekst normy czytamy we fragmencie próbnym IEC 60068-2-52:2017 (wydanie 3.0) od okładki do punktu 5.3 (komora wilgotnościowa, strona 8); punktów 5.4–5.5 (komora atmosfery normalnej i komora sucha), rozdziału 6 (roztwór soli, korekta pH, filtrowanie), rozdziałów 7–13 (pomiary początkowe, kondycjonowanie wstępne, badanie — w tym metody 1–8 i tablica 1 z cyklami — regeneracja, pomiary końcowe, wymagania specyfikacji i sprawozdanie) ani załączników A i B nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU IEC 60068-2-52:2017 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–5.3). Normę przygotował IEC/TC 104 (warunki środowiskowe, klasyfikacja i metody badań). Wydanie trzecie zastępuje drugie (1996); zmiany: treść możliwie zharmonizowano z ISO 9227, dodano wprowadzenie, uproszczono zakres, uaktualniono powołania, zmieniono ogólny opis próby, dodano komorę suchą, „ostrości” zastąpiono metodami badania, dodano metody 7 i 8, dodano wymagania dla sprawozdania, rysunek 1 zastąpiono tablicą 1, dodano przykład aparatury (załącznik A) i opis każdej metody (załącznik B). Wprowadzenie: korozja metali w atmosferze z chlorkami jest elektrochemiczna, a degradacja niemetali wynika ze złożonych reakcji soli z materiałem; szybkość korozji zależy w dużej mierze od dopływu natlenionego roztworu soli do powierzchni, temperatury próbki oraz temperatury i wilgotności otoczenia; próba może też wskazywać pogorszenie niektórych niemetali przez wchłanianie soli; zraszanie wystarcza do dokładnego zwilżenia próbki, a ponieważ powtarza się je po okresach w stanie wilgotnym i w atmosferze normalnej, częściowo odtwarza warunki naturalne; obojętna albo zakwaszona mgła, stan wilgotny i suchy łączy się w różnych kombinacjach, by przyspieszyć korozję metali; próby są przyspieszone w porównaniu z większością warunków użytkowania, więc trudno ustalić jeden współczynnik przyspieszenia dla wszystkich próbek, a wyników często nie da się używać do porównywania długotrwałego zachowania różnych systemów powłok — metoda pozwala jednak sprawdzić, czy porównawcza jakość materiału metalowego się utrzymuje; dokument może dotyczyć niebezpiecznych materiałów i czynności, a zasady bhp ustala użytkownik. Zakres (rozdział 1): zastosowanie cyklicznej próby mgły solnej do podzespołów lub urządzeń zaprojektowanych do pracy w atmosferze zasolonej, bo sól może pogarszać działanie części z metali i niemetali. Powołania: IEC 60068-1 (postanowienia ogólne), IEC 60068-2-78 (próba Cab: wilgotne gorąco stałe), ISO 9227 (badania w rozpylonej solance). Definicji brak (rozdział 3). Ogólny opis (rozdział 4): próba składa się z cyklicznych stanów — mgły solnej (zwanej też solanką rozpyloną), stanu suchego, stanu wilgotnego i atmosfery normalnej; próbka zwykle nie jest zasilana; mgła solna — korozja przez reakcję elektrochemiczną lub złożoną reakcję chemiczną z obojętnym albo zakwaszonym roztworem soli, który tworzy na powierzchni cienką warstwę elektrolitu; stan suchy — ogrzane powietrze odparowuje wodę z powierzchni, stężenie roztworu rośnie, reakcje przyspieszają, sól wytrąca się na powierzchni; szybkości parowania i nagrzewania zależą od komory i próbki; przejście ze stanu suchego w wilgotny — kryształy soli pochłaniają parę wodną aż do powstania ciekłego elektrolitu, co wznawia korozję; przejście z mgły w stan wilgotny — utrzymuje zwilżenie z końca zraszania bez nadmiernego rozcieńczenia przez kondensację; atmosfera normalna — próbka dochodzi do równowagi z warunkami laboratorium, stopniowo wysycha, a większość reakcji wygasa; taki okres zdarza się w praktyce w przerwach pracy, np. w weekend, i może prowadzić do innych mechanizmów korozji niż stałe zawilgocenie; harmonogram trzeba dobrać tak, by zachować terminy z 9.4, a dodatkowych okresów suchych (np. w weekend) należy unikać. Aparatura (5.1–5.3): każda metoda obejmuje dwa lub więcej stanów, uzyskiwanych w kilku komorach albo w jednej komorze przechodzącej automatycznie z jednego stanu w drugi — przejścia nie są natychmiastowe; trzeba ograniczyć niekorzystne skutki przenoszenia próbek między komorami; komora mgły solnej według ISO 9227, utrzymująca 35 °C ± 2 K (schemat — załącznik A); komora wilgotnościowa według IEC 60068-2-78, utrzymująca 93 % ± 3 % wilgotności względnej w 40 °C ± 2 K albo ponad 95 % w 50 °C ± 2 K — tu kończy się przeczytany fragment.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05 w wersji angielskiej (publikacja 18-05-2018, 26 stron, grupa cenowa M) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Elektrotechniki, KT 65 Prób Środowiskowych Wyrobów Elektrycznych, ICS 19.040, „Wprowadza: EN IEC 60068-2-52:2018 [IDT], IEC 60068-2-52:2017 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 60068-2-52:2001 – wersja polska”. PN-EN 60068-2-52:2001 (wersja polska, publikacja 16-07-2001, wprowadzała IEC 60068-2-52:1996, zastąpiła PN-E-04610-02:1986) — wycofana 18-05-2018.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 60068-2-52 stoi w 6 rekordach u 6 laboratoriów w Polsce: AB 044, AB 074, AB 089, AB 128, AB 1552, AB 1776. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 07.01.2026 do 01.09.2026) postaci są różne: „PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05” (AB 1552), „PN-EN IEC 60068-2-52, Test Kb” bez roku (AB 128), „PN-EN 60068-2-52:2018-05” — wydanie 2018 bez członu „IEC” (AB 074, AB 089, ten drugi z dopiskiem „E”), „IEC 60068-2-52:2017” i „IEC 60068-2-52:1996” (AB 1776), a AB 044 wymienia jednocześnie PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05, EN IEC 60068-2-52:2018, IEC 60068-2-52:2017 oraz wycofane PN-EN 60068-2-52:2001, EN 60068-2-52:1996 i IEC 60068-2-52:1996. Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od wpisanego numeru: „PN-EN IEC 60068-2-52” — 3 laboratoria i 3 pozycje (AB 044, AB 128, AB 1552), „PN-EN 60068-2-52” — 3 i 3 (AB 044, AB 074, AB 089), „IEC 60068-2-52” — 5 i 5 (AB 044, AB 1776 i trzy laboratoria czeskie), „EN 60068-2-52” — 2 i 2 (AB 044 i jedno laboratorium czeskie) — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Wyroby elektrotechniczne — „próba Kb — mgła solna cykliczna” obok próby Ka (PN-EN IEC 60068-2-11), w komorze solnej o wymiarach (0,6 × 0,8 × 1,8) m (AB 044); obudowy i urządzenia elektryczne — „odporność na korozję w atmosferze mgły solnej” obok wilgotnego gorąca i stopnia ochrony IP (AB 074); metale i stopy, tworzywa, kompozyty, powłoki malarskie — „odporność na działanie mgły solnej” obok PN-EN ISO 9227 i norm koncernowych (AB 089); powłoki organiczne i nieorganiczne, wyroby metalowe — „odporność korozyjna na działanie zmiennych warunków środowiskowych, solno-wilgotnościowych” obok VDA 621-415, VDA 233-102, PV 1210 i PN-EN ISO 11997-1 (AB 128); „odporność na cykliczne działanie mgły solnej, próba Kb” (AB 1552); elementy i zespoły wyposażenia elektrycznego i elektronicznego samochodów — „odporność na cykliczne zmiany środowiska: obojętna mgła solna i warunki klimatyczne”, (16–70) °C (AB 1776).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy metodzie: od 2017 r. zamiast „ostrości” są metody badania 1–8 z różnymi cyklami — sam numer normy bez numeru metody nie określa próby; ostrości z wydania 1996 nie przekładają się wprost na metody z 2017 r. Przy harmonogramie: dodatkowe okresy suche (np. weekend) zmieniają mechanizm korozji — trzeba ich unikać i trzymać terminy z 9.4. Przy przenoszeniu: przejścia między komorami nie są natychmiastowe, a obsługa próbek przy przenoszeniu może zetrzeć sól lub uszkodzić powłokę. Przy komorach: komora mgły musi spełniać ISO 9227 (35 °C ± 2 K), wilgotnościowa — IEC 60068-2-78 (40 °C / 93 % ± 3 % albo 50 °C / > 95 %). Przy roztworze: obojętny i zakwaszony roztwór to różne próby (6.2, NIE PODAJEMY pH). Przy wnioskach: próba jest przyspieszona — nie daje współczynnika przyspieszenia ani nie przewiduje trwałości systemów powłok w użytkowaniu. Przy powołaniu: zapis „PN-EN 60068-2-52:2018-05” (bez „IEC”) nie odpowiada żadnej karcie PKN — wydanie z 2018 r. ma oznaczenie PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05; wydanie PN-EN 60068-2-52:2001 jest wycofane.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy punktów 5.4–5.5, rozdziału 6 (stężenie roztworu chlorku sodu, pH roztworu obojętnego i zakwaszonego, filtrowanie), punktów 9.1–9.6 (rozmieszczenie próbek, warunki zraszania, metody 1–8 i tablica 1 z cyklami, wyjmowanie próbek), rozdziałów 10–13 ani załączników A i B — nie podajemy więc składu roztworu, czasów cykli ani liczby cykli w poszczególnych metodach.

Zasada metody

Próbkę (zwykle bez zasilania) poddaje się powtarzanym cyklom: zraszaniu mgłą z obojętnego albo zakwaszonego roztworu chlorku sodu w komorze według ISO 9227 w 35 °C, przetrzymaniu w stanie wilgotnym (93 % RH w 40 °C albo > 95 % RH w 50 °C), a w części metod także w stanie suchym i w atmosferze normalnej; przemienne zwilżanie i wysychanie przyspiesza korozję podobnie jak w warunkach naturalnych, a skutki ocenia się pomiarami końcowymi według specyfikacji wyrobu.

Zastosowania

• Podzespoły i urządzenia elektryczne i elektroniczne, obudowy — odporność na atmosferę zasoloną (morską, drogową), 6 laboratoriów
• Elementy wyposażenia elektrycznego i elektronicznego samochodów — obok norm koncernowych (VDA, PV, VW)
• Powłoki i wyroby metalowe — sprawdzanie, czy porównawcza jakość materiału się utrzymuje

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05 (wersja angielska; EN IEC 60068-2-52:2018 IDT, IEC 60068-2-52:2017 IDT)

Tytuł (PL)

Badania środowiskowe — Część 2: Próby — Próba Kb: Mgła solna, cykliczna (roztwór chlorku sodu)

Title (EN)

Environmental testing — Part 2-52: Tests — Test Kb: Salt mist, cyclic (sodium chloride solution)

Procedura krok po kroku

1. Specyfikacja i pomiary początkowe

   Wybór metody badania (1–8) i pomiarów według specyfikacji wyrobu; pomiary początkowe i kondycjonowanie wstępne (rozdziały 7–8, 12). PN-EN IEC 60068-2-52:2018-05 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Przygotowanie roztworu i komór

   Roztwór chlorku sodu obojętny albo zakwaszony (rozdział 6); komora mgły 35 °C ± 2 K według ISO 9227, komora wilgotnościowa według IEC 60068-2-78.

3. Cykle

   Zraszanie, stan wilgotny, w części metod stan suchy i atmosfera normalna — według tablicy 1 dla wybranej metody (NIE PODAJEMY czasów); próbka zwykle bez zasilania; bez dodatkowych przerw suchych.

4. Wyjęcie i regeneracja

   Wyjęcie próbek i regeneracja po badaniu (9.6, rozdział 10 — NIE PODAJEMY szczegółów); ostrożne przenoszenie.

5. Pomiary końcowe i sprawozdanie

   Pomiary i oględziny według specyfikacji wyrobu; w sprawozdaniu metoda badania i odstępstwa (rozdziały 11 i 13).

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Mgła solna i roztwory zakwaszone drażnią oczy i drogi oddechowe — komorę otwierać po zakończeniu zraszania, okulary i rękawice; norma przypomina, że zasady bhp ustala użytkownik
• UWAGA MERYTORYCZNA: wynik zależy od numeru metody (1–8), który musi być podany; próba przyspieszona nie przewiduje trwałości w użytkowaniu; zapis „PN-EN 60068-2-52:2018-05” bez „IEC” nie odpowiada żadnej karcie PKN

Najczęstsze pytania