🛣️ Poziome oznakowanie dróg — współczynnik luminancji w świetle rozproszonym Qd (załącznik A) i współczynnik odblasku RL (załącznik B), klasy wymagań, PN-EN 1436

Budownictwo PN-EN 1436

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Mieliśmy fragment tekstu — słoweńskie wydanie SIST EN 1436:2018, według strony tytułowej identyczne („istoveten") z EN 1436:2018: przedmowę, wprowadzenie, punkty 1–4.2 z tablicami 1 i 2 i początek punktu 4.3, spis treści załączników. Punkt 1: norma określa właściwości białego i żółtego oznakowania dróg ważne dla użytkowników — odbicie w świetle dziennym lub w oświetleniu drogowym, odblask w świetle reflektorów pojazdu, barwę i szorstkość — oraz metody i warunki badań. Definicje: Qd — współczynnik luminancji w świetle rozproszonym, iloraz luminancji pola oznakowania w danym kierunku i natężenia oświetlenia (mcd·m⁻²·lx⁻¹); β — współczynnik luminancji względem idealnego rozpraszacza; RL — współczynnik odblasku, iloraz luminancji w kierunku obserwacji i natężenia oświetlenia prostopadłego do światła padającego (mcd·m⁻²·lx⁻¹); SRT — szorstkość mokrej powierzchni mierzona tarciem gumowego ślizgacza; oznakowanie typu I i typu II (to drugie ze specjalnymi właściwościami poprawiającymi odblask w wilgoci i deszczu).

WYMAGANIA (pkt 4). Wymagania dotyczą całego okresu funkcjonalnej trwałości oznakowania i są wyrażone klasami; norma zastrzega, że wysokich klas odblasku (RL) i szorstkości (SRT) zwykle nie da się uzyskać naraz, a wybór klas należy do krajowych specyfikacji przetargowych. Odbicie w świetle dziennym lub drogowym mierzy się jako Qd według załącznika A (w kierunku ruchu) albo jako β według załącznika C; Qd odpowiada dalszej odległości obserwacji, β — bliskiej. Tablica 1 (oznakowanie suche): białe na nawierzchni asfaltowej — Q0 (bez wymagań), Q2 ≥ 100, Q3 ≥ 130, Q4 ≥ 160, Q5 ≥ 200 mcd·m⁻²·lx⁻¹; białe na betonie cementowym — Q0, Q3, Q4, Q5; żółte — Q0, Q1 ≥ 80, Q2 ≥ 100, Q3 ≥ 130. Tablica 2 (β): białe na asfalcie — B0, B2 ≥ 0,30, B3 ≥ 0,40, B4 ≥ 0,50, B5 ≥ 0,60; białe na betonie — B0, B3, B4, B5; żółte — B0, B1 ≥ 0,20, B2 ≥ 0,30, B3 ≥ 0,40. RL mierzy się w kierunku ruchu według załącznika B; oznakowanie suche ma spełniać tablicę 3, w wilgoci — tablicę 4, w deszczu — tablicę 5 (tych tablic w przeczytanym fragmencie nie było). Załącznik A: metoda pomiaru Qd (dopasowanie widmowe, znormalizowane warunki pomiaru, zastosowanie przyrządów, wzorcowanie, niepewność); załącznik B: metoda pomiaru RL (także przyrządy przenośne i montowane na pojeździe, stan wilgoci, stan deszczu); załącznik C: β i współrzędne chromatyczności x, y.

UWAGI Z WPROWADZENIA. Normy nie można wprost używać jako specyfikacji przetargowej ani instrukcji badania — potrzebne są dodatkowe dokumenty, także z kryteriami odbioru uwzględniającymi niepewność pomiaru. Świeżo wykonane oznakowanie może nie pokazywać swoich właściwości (nadmiar posypki, oleista powierzchnia), więc mierzy się je dopiero po ich ustaleniu — od kilku dni do kilku tygodni. Wartość zmierzona jednego dnia nie musi być wartością średnią ani typową dla danego oznakowania.

STATUS (stan karty na 29.09.2026). Karta PN-EN 1436:2018-02 (wersja angielska) nie ma adnotacji o wycofaniu — norma AKTUALNA. Publikacja 09-02-2018, 31 stron, KT 212 Budowy i Utrzymania Dróg, ICS 93.080.30; „Wprowadza: EN 1436:2018 [IDT]"; „Zastępuje: PN-EN 1436+A1:2008" (wersje angielska i niemiecka). Karta PN-EN 1436:2007: wycofana 30-04-2009, zastąpiona przez PN-EN 1436+A1:2008. EN 1436:2018 przyjęto w CEN 22 października 2017 r.; przygotował ją komitet CEN/TC 226 „Road equipment". Przedmowa wylicza zmiany wobec EN 1436:2007+A1:2008, m.in.: tytuł z dopiskiem „i metody badań", klasa Q5 dla białego oznakowania na asfalcie, klasa R5 dla stałego oznakowania żółtego, nowe klasy barwy światła odbitego dla oznakowania żółtego, usunięty załącznik D (pomiar szorstkości) — zastąpiony odwołaniem do EN 13036-4 (wahadło).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 28.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 1436: 36 pozycji u 14 laboratoriów. Postaci: „PN-EN 1436:2018-02 Załącznik A" przy Qd i „… Załącznik B" przy RL — 10 laboratoriów; „PN-EN 1436:2018-02 zał. A/B" — AB 1483; „PN-EN 1436:2018 Załącznik A/B" — AB 1529; AB 1481 zapisuje w tej samej pozycji także wydanie wycofane „PN-EN 1436+A1:2008"; „PN-EN 1436" bez roku — AB 424. Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN 1436" i pokaże 15 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 29.09.2026: 15, bo łapie też AB 742 z normą PN-EN 14363 (kolejnictwo), której numer zaczyna się tymi samymi cyframi. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 29.09.2026, wydania od 11.07.2025 do 09.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach, każda para liczb zakresu z kopii występuje w aktualnym dokumencie i żadna pozycja nie jest zawieszona; pełne zapisy dokumentów odniesienia zgodne z kopią. U AB 1483 drugie pozycje Qd i RL (przyrządem zamontowanym na pojeździe) mają w kopii puste pole dokumentu; w zakresie PCA (wyd. nr 14 z 09.02.2026) komórki „PN-EN 1436:2018-02 zał. A" i „zał. B" są scalone i obejmują obie pozycje każdej pary.

CO MIERZĄ. Qd — wszystkie 14 laboratoriów, zakres (1 – 318) mcd·m⁻²·lx⁻¹ (AB 424 bez zakresu); RL — też 14, zakres (1 – 2000) mcd·m⁻²·lx⁻¹. Zwykle „na sucho"; AB 1486 i AB 424 mierzą RL w stanie suchym i wilgotnym. Przyrządem przenośnym i zamontowanym na pojeździe (osobne pozycje) — AB 1544 i AB 1545; z pojazdu — AB 1547 (obok pozycji bez wskazania przyrządu) i AB 1483 (w kopii); przyrządem przenośnym — AB 1549. AB 424 („Materiały do poziomego oznakowania dróg", „Urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego") ma dodatkowo współczynnik luminancji β i współrzędne chromatyczności x, y (razem z PN-EN 1871) oraz wskaźnik szorstkości (razem z PN-EN 13036-4). Przedmiot u pozostałych: „Oznakowanie poziome dróg".

OBOK TEJ NORMY. Qd i RL oznakowania poziomego zakresy powołują wyłącznie z PN-EN 1436. W tej bazie wiedzy osobny wpis ma inna część serii PN-EN 13036 — pomiar równości podłużnej profilografem (PN-EN 13036-6).

CZEGO NIE PODAJEMY. Tablic 3–5 (klasy RL w stanie suchym, w wilgoci i w deszczu), treści załączników A–C (geometrii pomiaru, wzorcowania, warunków wilgoci i deszczu, niepewności) ani klas barwy i szorstkości — tych stron nie mieliśmy.

Zasada metody

Qd — iloraz luminancji pola oznakowania i natężenia oświetlenia w świetle rozproszonym — mierzy się według załącznika A w kierunku ruchu; RL — iloraz luminancji w kierunku obserwacji i natężenia oświetlenia prostopadłego do światła padającego, czyli jasność oznakowania w światłach własnego pojazdu — według załącznika B, w stanie suchym, w wilgoci albo w deszczu. Wynik porównuje się z klasami wymagań (tablice 1–5), które wybiera zamawiający w krajowej specyfikacji. Geometrii pomiaru i klas RL NIE PODAJEMY — tych stron nie mieliśmy.

Zastosowania

• Odbiór i kontrola poziomego oznakowania dróg — Qd i RL w zakresach 14 laboratoriów
• Pomiary przyrządem przenośnym i z pojazdu — AB 1544, AB 1545; z pojazdu także AB 1547 i AB 1483, przenośnym AB 1549
• Barwa (β, x, y) i szorstkość oznakowania — AB 424, razem z PN-EN 1871 i PN-EN 13036-4

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 1436:2018-02 (wersja angielska; wprowadza EN 1436:2018 [IDT])

Tytuł (PL)

Materiały do poziomego oznakowania dróg — Wymagania dotyczące poziomych oznakowań dróg dla użytkowników oraz metody badań

Title (EN)

Road marking materials — Road marking performance for road users and test methods

Procedura krok po kroku

1. Termin pomiaru

   Świeże oznakowanie mierzy się dopiero po ustaleniu jego właściwości — od kilku dni do kilku tygodni (wprowadzenie).

2. Qd

   Pomiar w kierunku ruchu według załącznika A; wynik w mcd·m⁻²·lx⁻¹ porównuje się z klasą z tablicy 1.

3. RL

   Pomiar w kierunku ruchu według załącznika B — oznakowanie suche (tablica 3), w wilgoci (tablica 4), w deszczu (tablica 5).

4. Barwa i szorstkość

   β i x, y według załącznika C; szorstkość (SRT) według EN 13036-4.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Pomiary na czynnej drodze — oznakowanie miejsca robót i ochrona mierzących przed ruchem pojazdów
• UWAGA MERYTORYCZNA: zakładka „Laboratoria" pokazuje przy tej normie także AB 742 (PN-EN 14363, kolejnictwo) — to inna norma o numerze zaczynającym się od 1436

Najczęstsze pytania