⚡ Odporność pojedynczego pionowego izolowanego przewodu lub kabla elektrycznego albo kabla światłowodowego na pionowe rozprzestrzenianie płomienia — próbka (600 ± 25) mm w osłonie metalowej, palnik 1 kW z mieszaniem wstępnym pod kątem 45° w odległości 475 mm od górnego wspornika, czas działania płomienia 60, 120, 240 albo 480 s według średnicy, pomiar odległości od górnego wspornika do górnej i dolnej granicy zwęglenia z dokładnością 1 mm, PN-EN 60332-1-2

Elektronika i EMC PN-EN 60332-1-2

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN 60332-1-2:2010 (wersja polska), w całości: „Określono metodę badania odporności na pionowe rozprzestrzenianie płomienia pojedynczego izolowanego przewodu lub kabla elektrycznego albo kabla światłowodowego, podczas bezpośredniego narażenia na ogień”. Tekst normy czytamy w próbce IEC 60332-1-2 wydanie 1.1 (2015-07, wersja skonsolidowana: wydanie pierwsze z 2004 r. i zmiana 1 z 2015 r., odpowiednik PN-EN 60332-1-2:2010 ze zmianą A1) od okładki do rozdziału 6 i rysunku 2; załącznika A z zalecanymi wymaganiami nie mamy. Z wydania drugiego IEC 60332-1-2:2025 przeczytaliśmy tylko spis treści i przedmowę.

WEDŁUG TEKSTU IEC 60332-1-2:2004+AMD1:2015 (rozdziały 1–6). Normę przygotował IEC TC 20 (kable elektryczne); ma status grupowej publikacji bezpieczeństwa według IEC Guide 104. Zakres (rozdział 1): procedura badania odporności na pionowe rozprzestrzenianie płomienia pojedynczego pionowego izolowanego przewodu lub kabla albo kabla światłowodowego w warunkach pożaru; aparaturę opisuje IEC 60332-1-1. Badanie można wykonywać jednocześnie z badaniem płonących kropel według IEC 60332-1-3 (uwaga 1). Płomień 1 kW z mieszaniem wstępnym jest do ogólnego użytku, ale procedura może być nieodpowiednia dla małych przewodów o całkowitym przekroju poniżej 0,5 mm² (żyła topi się przed końcem badania) i małych kabli światłowodowych (kabel się zrywa) — dla nich zaleca się IEC 60332-2-2. Uwaga 2: spełnienie zalecanych wymagań nie wystarcza, by zapobiec rozprzestrzenianiu ognia w każdych warunkach instalacji; nie można przyjąć, że wiązka kabli zachowa się tak samo jak pojedyncza próbka (seria IEC 60332-3). Powołania: IEC 60332-1-1, IEC 60695-4, IEC 60811-203 (pomiar wymiarów zewnętrznych), IEC Guide 104. Definicje: źródło zapłonu, zwęglenie (według ISO 13943:2008). Aparatura (rozdział 4): według IEC 60332-1-1. Próbka (5.1): odcinek pojedynczego izolowanego przewodu lub kabla długości (600 ± 25) mm; średnicę mierzy się według IEC 60811-203 w trzech miejscach odległych co najmniej o 100 mm, średnią zaokrągla do jednego miejsca po przecinku (5,75 → 5,8; 5,74 → 5,7) — od niej zależy czas działania płomienia. Kondycjonowanie (5.2): co najmniej 16 h w (23 ± 5) °C i (50 ± 20) % wilgotności względnej; przewód z wykończeniem farbą lub lakierem — najpierw 4 h w (60 ± 2) °C. Ustawienie (5.3): próbkę prostuje się i mocuje drutem miedzianym do dwóch poziomych wsporników pionowo w środku metalowej osłony, tak by odstęp od dołu górnego wspornika do góry dolnego wynosił (550 ± 5) mm, dół próbki był ok. 50 mm nad podstawą osłony, a oś — 150 mm od boków i 225 mm od tylnej ściany. Płomień (5.4.1): palnik według 4.3 IEC 60332-1-1, wierzchołek wewnętrznego niebieskiego stożka dotyka powierzchni próbki w odległości (475 ± 5) mm od dolnej krawędzi górnego wspornika, palnik pod kątem (45 ± 2)° do osi próbki, nieruchomy przez cały czas; kable płaskie — środek płaskiej strony; jeśli przewód elektryczny przesuwa się tak, że wynik byłby nieważny, prostuje się go obciążnikiem ok. 5 N/mm² przekroju żyły zawieszonym (550 ± 5) mm poniżej górnego wspornika i nie mocuje do dolnego. Czas (5.4.2, tablica 1): średnica D ≤ 25 mm — (60 ± 2) s; 25 < D ≤ 50 mm — (120 ± 2) s; 50 < D ≤ 75 mm — (240 ± 2) s; D > 75 mm — (480 ± 2) s; kable niekołowe — średnica równoważna z obwodu; przy stosunku osi poniżej 3 — nominalna mniejsza oś; od 3 do 16 — suma osi podzielona przez 3,14; powyżej 16 — kryteria z normy wyrobu albo uzgodnienia; kable płaskie o stosunku osi powyżej 17:1 — czas „w rozważaniu”; po czasie palnik odsuwa się i gasi. Ocena (rozdział 6): po ustaniu palenia próbkę wyciera się; sadzę pomija się, jeśli pod nią powierzchnia jest nieuszkodzona, mięknięcie i odkształcenie materiałów niemetalowych też; mierzy się z dokładnością do milimetra odległość od dolnej krawędzi górnego wspornika do górnej i do dolnej granicy zwęglenia; granicę wyznacza się, naciskając powierzchnię ostrym przedmiotem (np. ostrzem noża) — tam, gdzie powierzchnia przechodzi ze sprężystej w kruchą (kruszącą się). Rysunki 1 i 2 pokazują ustawienie próbki i palnika.

WYDANIE IEC 2025 (przedmowa). IEC 60332-1-2:2025 (wydanie 2.0, 2025-06) zastępuje wydanie pierwsze z 2004 r. i zmianę 1:2015 i jest rewizją techniczną: a) zmieniono ustawienie próbek, które wychodzą z płomienia (5.3); b) dodano wymagania (załącznik A, normatywny; w spisie treści także rozdział 7 „Performance requirements” i tablica A.1).

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN 60332-1-2:2010 (wersja polska, publikacja 22-04-2010, 13 stron, grupa cenowa G) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Elektrotechniki, KT 53 Kabli i Przewodów, ICS 29.060.20, 29.020, 13.220.40, „Wprowadza: EN 60332-1-2:2004 [IDT], IEC 60332-1-2:2004 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 60332-1-2:2005 – wersja angielska”; elementy dodatkowe: zmiany A1:2016-02, A11:2017-02 i A12:2021-05 w wersjach angielskiej i polskiej. Zmiany (karty bez nagłówka „Wycofana”): PN-EN 60332-1-2:2010/A1:2016-02 (wersja polska z 16-10-2018, 8 stron; wprowadza EN 60332-1-2:2004/A1:2015 i IEC 60332-1-2:2004/AMD1:2015), Zakres: „Zmieniono Rozdział 5, odsyłacze do Tablicy 1 oraz objaśnienia do Rysunku 1 i Rysunek 2.”; PN-EN 60332-1-2:2010/A11:2017-02 (wersja polska z 05-10-2023, 6 stron; wprowadza EN 60332-1-2:2004/A11:2016), Zakres: „Modyfikacja wyrażająca wyniki testu w stosunku do wersji normy IEC.”; PN-EN 60332-1-2:2010/A12:2021-05 (wersja polska z 18-10-2023, 6 stron; wprowadza EN 60332-1-2:2004/A12:2020), Zakres: „Wprowadzono zmiany w Rozdziale 5.3 oraz na Rysunku 2.” Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 60332-1-2” (02.10.2026) pokazuje jeszcze PN-EN 60332-1-2:2005 (wersja angielska) i nie pokazuje normy wprowadzającej IEC 60332-1-2:2025.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 60332-1-2 stoi w 8 rekordach u 8 laboratoriów: AB 023, AB 044, AB 067, AB 261, AB 369, AB 1280, AB 1501, AB 1552. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 16.07.2025 do 01.09.2026) numer stoi u wszystkich 8. Z rokiem i wszystkimi trzema zmianami (2010 + A1:2016-02 + A11:2017-02 + A12:2021-05): AB 067, AB 261 i AB 1552; AB 044 dopisuje do tego EN 60332-1-2:2004 ze zmianami A1, A11 i A12, IEC 60332-1-2:2004+AMD1:2015 oraz już IEC 60332-1-2:2025. Bez roku: AB 023 (z oznaczeniem „N” — metoda stosowana w działaniach notyfikacyjnych według rozporządzenia (UE) nr 305/2011), AB 369 (z gwiazdką — badania, na podstawie których laboratorium formułuje opinie i interpretacje), AB 1280 i AB 1501 (ten drugi obok Regulaminu nr 118 EKG ONZ, załącznik 10). Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od wpisanego numeru: „PN-EN 60332-1-2” pokazuje 6 laboratoriów (AB 044, AB 067, AB 261, AB 369, AB 1280, AB 1552); u AB 023 zapis w bazie zaczyna się od „PN-EN 60332-1-3”, a u AB 1501 od „Regulamin 118 ECE UN”, więc tej zakładce nie wychodzą — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Kable i przewody elektryczne, elektroenergetyczne kable i przewody, przewody izolowane, kable światłowodowe i przewody grzejne (AB 067), kable i przewody w wyrobach elektrycznych, telekomunikacyjnych i elektronicznych (AB 369), materiały niemetalowe i tworzywa sztuczne w tym kable (AB 1552); badana cecha — „pionowe rozprzestrzenianie płomieni po pojedynczym izolowanym przewodzie lub kablu” z podpunktami: zasięg i rodzaj zniszczenia, rozprzestrzenienie płomienia, płonące krople (AB 023, AB 1280, AB 1501), wysokość strefy zwęglonej i nieopalonej w mm (AB 369), zasięg zwęglenia izolacji (AB 067), „odporność przewodów na rozprzestrzenianie płomienia” (AB 044). Zwykle w jednej pozycji z IEC/PN-EN 60332-1-1 (aparatura), 60332-1-3 (płonące krople) i 60332-2-2 (małe przewody).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy średnicy: czas działania płomienia wynika ze średnicy — trzy pomiary co najmniej 100 mm od siebie i zaokrąglenie do 0,1 mm; źle zmierzony kabel o średnicy bliskiej 25 mm dostaje 60 s zamiast 120 s. Przy kablach niekołowych: o średnicy decyduje stosunek osi, a nie największy wymiar. Przy ocenie: sadzę wyciera się i pomija, mięknięcie się pomija — granicą jest zwęglenie stwierdzone ostrzem (przejście w kruchą powierzchnię), nie przebarwienie. Przy odległościach: obie mierzy się od dolnej krawędzi górnego wspornika, nie od dołu próbki. Przy małych przewodach: poniżej 0,5 mm² całkowitego przekroju i dla małych kabli światłowodowych właściwa jest IEC 60332-2-2. Przy wiązkach: wynik pojedynczej próbki nie mówi nic o zachowaniu wiązki (seria IEC 60332-3). Przy wydaniu: polska norma to wydanie 2004 ze zmianami — wydanie IEC 2025 zmienia ustawienie próbek, które wychodzą z płomienia (5.3), i wprowadza wymagania normatywne; wynik według jednego wydania nie jest wynikiem według drugiego.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy załącznika A (zalecane wymagania) ani tekstu zmian europejskich A11 i A12 — nie podajemy więc granicznych odległości zwęglenia ani tego, jak A11 zmienia wyrażanie wyniku i jak A12 zmienia punkt 5.3. Z wydania IEC 2025 znamy tylko listę zmian z przedmowy.

Zasada metody

Pojedynczy izolowany przewód lub kabel (600 ± 25) mm zamocowany pionowo w metalowej osłonie poddaje się działaniu płomienia mieszankowego 1 kW pod kątem 45° przez czas zależny od średnicy (60–480 s); po ustaniu palenia mierzy się odległość od górnego wspornika do górnej i dolnej granicy zwęglenia wyznaczonej ostrzem.

Zastosowania

• Kable i przewody elektroenergetyczne, przewody izolowane, przewody grzejne — 8 laboratoriów w zakresach PCA
• Kable światłowodowe (poza małymi — dla nich IEC 60332-2-2)
• Kable w wyrobach elektrycznych i pojazdach (AB 1501 obok Regulaminu nr 118 EKG ONZ)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 60332-1-2:2010 (wersja polska; EN 60332-1-2:2004 IDT, IEC 60332-1-2:2004 IDT) ze zmianami PN-EN 60332-1-2:2010/A1:2016-02, /A11:2017-02 i /A12:2021-05 (wersje polska i angielska)

Tytuł (PL)

Badania palności kabli i przewodów elektrycznych oraz światłowodowych — Część 1-2: Sprawdzanie odporności pojedynczego izolowanego przewodu lub kabla na pionowe rozprzestrzenianie się płomienia — Metoda badania płomieniem mieszankowym 1 kW

Title (EN)

Tests on electric and optical fibre cables under fire conditions — Part 1-2: Test for vertical flame propagation for a single insulated wire or cable — Procedure for 1 kW pre-mixed flame

Procedura krok po kroku

1. Próbka i średnica

   Odcinek (600 ± 25) mm; średnica w trzech miejscach według IEC 60811-203, zaokrąglona do 0,1 mm — z niej czas płomienia. PN-EN 60332-1-2:2010 aktualna ze zmianami A1, A11, A12 (stan kart na 02.10.2026).

2. Kondycjonowanie

   Co najmniej 16 h w (23 ± 5) °C i (50 ± 20) % RH; przewody z farbą lub lakierem — wcześniej 4 h w (60 ± 2) °C.

3. Zamocowanie

   Pionowo w środku osłony, drutem miedzianym do wsporników odległych o (550 ± 5) mm, dół próbki ok. 50 mm nad podstawą; w razie przesuwania — obciążnik.

4. Działanie płomienia

   Stożek płomienia (475 ± 5) mm od górnego wspornika, palnik pod kątem (45 ± 2)°, nieruchomy; czas według tablicy 1 (60–480 s); potem palnik odsunąć i zgasić.

5. Ocena

   Po ustaniu palenia wytrzeć próbkę; ostrzem wyznaczyć górną i dolną granicę zwęglenia i zmierzyć ich odległości od dolnej krawędzi górnego wspornika z dokładnością 1 mm.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma (5.4) wymaga ochrony przed pożarem lub wybuchem, wdychaniem dymu i szkodliwych produktów (zwłaszcza przy spalaniu materiałów halogenowych) oraz szkodliwymi pozostałościami — wyciąg, rękawice, okulary
• UWAGA MERYTORYCZNA: czas działania płomienia zależy od zmierzonej średnicy; wynik pojedynczej próbki nie przenosi się na wiązki kabli; wydanie IEC 2025 zmienia ustawienie próbek, które wychodzą z płomienia (5.3)

Najczęstsze pytania