🍎 pH soków owocowych i warzywnych — oznaczanie potencjometryczne pehametrem kalibrowanym roztworami buforowymi; w zakresach akredytacji także owoce i warzywa, ich przetwory, nektary, przeciery i napoje bezalkoholowe; PN-EN 1132:1999 (norma wycofana)

Chemia żywności PN-EN 1132

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Pole „Zakres” karty PKN, w całości: „Określono metodę oznaczania pH soków owocowych i warzywnych. Oznaczanie wykonywane jest potencjometrycznie. Ustalono sposób przygotowania próbki do badań oraz kalibracji pehametru z użyciem roztworów buforowych. Opisano zasadę metody, wykonania pomiaru i podawania wyników oraz protokół badania. W załącznikach, podano bibliografię dotyczącą metody (załącznik A) i wyniki obliczeń statystycznych uzyskanych na podstawie badań międzylaboratoryjnych (załącznik B)” (pisownia jak na karcie, bez kropki na końcu). Opis zakresu NS-EN 1132:1994 w katalogu Standard Norge: „This European Standard specifies a method for the determination of the pH-value of fruit and vegetable juices and related products.” — czyli metoda dla soków owocowych i warzywnych oraz produktów pokrewnych. Tekstu normy (8 stron) nie mieliśmy.

STATUS (stan kart na 13.10.2026). Karta PN-EN 1132:1999 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana”: publikacja 23-09-1999, „Data wycofania: 09-04-2024”, 8 stron, grupa cenowa D, Sektor Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, KT 38 Przetworów Owocowych i Warzywnych, „Wprowadza: EN 1132:1994 [IDT]”, „Zastępuje: PN-A-75101-06:1990 - wersja polska”, ICS 67.160.20; pola „Zastąpiona przez” nie ma. Poprzedniczka, PN-A-75101-06:1990 „Przetwory owocowe i warzywne — Przygotowanie próbek i metody badań fizykochemicznych — Oznaczanie pH metodą potencjometryczną” (publikacja 25-05-1990, 2 strony, ICS 67.080.01), ma nagłówek „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN 1132:1999 - wersja polska” i datę wycofania 02-12-2011; tego samego dnia wycofano jej zmianę PN-A-75101-06:1990/Az1:2002 (publikacja 18-12-2002, pole „Zakres”: „Uzupełniono zapis w rozdziale 1 normy”). Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 1132” (12.10.2026) zwraca tę normę i dwa wydania niezwiązanej z nią PN-EN ISO 11132 (analiza sensoryczna), a pod hasłem „PN-A-75101-06” (13.10.2026) — poprzedniczkę i jej zmianę. U innych wydawców: według katalogu Standard Norge (13.10.2026) NS-EN 1132:1994 (komitet CEN/TC 174) ma status „Withdrawn” z datą 23 lutego 2024 r., bez wskazania normy zastępującej. Normy, która zastąpiłaby PN-EN 1132, nie wskazujemy.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji z serwera produkcyjnego, odświeżona 12.10.2026). Zapis „PN-EN 1132” stoi w 10 rekordach u 7 laboratoriów, zawsze jako „PN-EN 1132:1999” (u AB 583 obok PN-A-75101-06:1990, u AB 592 obok „IFU No. 11 (Rev. 2015)”); w aktualnych dokumentach PCA (odczyt 12–13.10.2026; wydania od 30.10.2025 — AB 452 — do 08.07.2026 — AB 1179) — w 10 wierszach u tych samych laboratoriów (AB 1179 — 4 wiersze: przetwory warzywne, przetwory owocowe, soki, napoje bezalkoholowe); przeszukanie wszystkich pobranych dokumentów PCA nie dało laboratoriów spoza kopii bazy, żaden wiersz z numerem nie jest złożony pogrubioną kursywą (zawieszenie na wniosek w dokumencie AB 1179, od 24.04.2026 do 21.10.2026, dotyczy innych pozycji), w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-EN 1132”) pokazuje wszystkie 7 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 13.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Przedmiot: soki owocowe i warzywne — AB 444, AB 532; soki — AB 592, AB 1179 (u AB 1179 osobno także przetwory owocowe, przetwory warzywne i napoje bezalkoholowe); soki, nektary, przeciery owocowe, warzywne i owocowo-warzywne — AB 452; owoce i warzywa, przetwory owocowe i warzywne — AB 583; owoce i warzywa i przetwory owocowe i warzywne, soki, napoje bezalkoholowe — AB 1334 (wspólna komórka pH, 2,0–10,0, obejmuje tam także mięso, ryby, wyroby garmażeryjne, majonezy i owoce morza według PN-ISO 2917, mleko, koncentraty spożywcze i przetwory rybne marynowane — każdy przedmiot z własnym dokumentem). Technika: metoda potencjometryczna — wszystkie. Zakresy pH: 1,68–9,18 — AB 1179 (przetwory i soki; napoje bezalkoholowe 2,48–6,97); 2,0–10,0 — AB 1334; 2,00–8,70 — AB 592; 2,00–8,00 — AB 444; 2,5–5,5 — AB 583; 3,00–8,00 — AB 532; 3,00–4,50 — AB 452.

OBOK TEJ NORMY. W pozycjach z tą normą stoją: poprzedniczka PN-A-75101-06:1990 (wycofana 02.12.2011) — AB 583; metoda IFU nr 11 (Rev. 2015) — AB 592 (jej treści nie czytaliśmy). AB 444 ma w osobnej pozycji pH przetworów owocowych i warzywnych według „PN-90/A-75101/06+Az1:2002”, czyli poprzedniczki ze zmianą. pH soków, nektarów, przecierów, owoców i warzyw, ich przetworów i napojów bezalkoholowych oznacza w kopii bazy 8 laboratoriów (pozycje z pH w opisie badania lub parametrach i z takim przedmiotem, bez napojów alkoholowych, pasz, gleb, nawozów i odpadów): tę normę powołuje 7, AB 1682 — procedurę własną PB-A-12 wyd. 01 z 01.07.2025 (soki owocowe i warzywne, w tym napoje, płynne suplementy diety; pH 2,00–12,00; dokument PCA wyd. nr 11 z 15.05.2026). W kopii bazy te same laboratoria mają też inne normy z serii metod badania soków, m.in. PN-EN 1133 (liczba formolowa — AB 452, AB 592), PN-EN 12143 (substancje rozpuszczalne — AB 444, AB 452, AB 592) i PN-EN 12147 (kwasowość miareczkowa — AB 452, AB 532, AB 1334); te oznaczenia opisują osobne wpisy Bazy Wiedzy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — przedmiot: karta mówi o sokach owocowych i warzywnych (Standard Norge — o sokach i produktach pokrewnych), a laboratoria stosują normę także do owoców i warzyw, ich przetworów i napojów bezalkoholowych (AB 583, AB 1179, AB 1334); czy przygotowanie próbki z normy obejmuje produkty stałe, z karty nie wynika. Drugie — zakres: zakresy pH laboratoriów są różne, od 3,00–4,50 (AB 452) do 1,68–9,18 (AB 1179) i 2,0–10,0 (AB 1334) — przy zamawianiu badania trzeba sprawdzić, czy spodziewana wartość mieści się w zakresie danego laboratorium. Trzecie — status: norma jest wycofana od 09.04.2024 bez wskazania następczyni, a jej poprzedniczka — od 02.12.2011; AB 583 powołuje obie naraz, AB 444 poprzedniczkę ze zmianą w osobnej pozycji.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy przygotowania próbki, roztworów buforowych do kalibracji i ich wartości pH, temperatury pomiaru, dokładności podawania wyniku ani wartości powtarzalności i odtwarzalności z załącznika B. Treści metody IFU nr 11 i procedury PB-A-12 nie czytaliśmy.

Zasada metody

Pomiar potencjometryczny: pehametr kalibruje się roztworami buforowymi, a następnie mierzy pH przygotowanej próbki soku (karta PKN). Według karty poprzedniczki, PN-A-75101-06:1990, zasada metody polega na pomiarze różnicy potencjałów między dwiema elektrodami zanurzonymi w badanym roztworze. Szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Soki owocowe i warzywne oraz produkty pokrewne — pH (karta PKN, katalog Standard Norge)
• Nektary, przeciery, owoce i warzywa, ich przetwory, napoje bezalkoholowe — w aktualnych zakresach akredytacji 7 laboratoriów (zakresy pH od 1,68 do 10,0)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 1132:1999

Tytuł (PL)

Soki owocowe i warzywne — Oznaczanie pH

Title (EN)

Fruit and vegetable juices — Determination of the pH-value

Procedura krok po kroku

1. Próbka

   Przygotowanie próbki soku według normy; szczegółów NIE PODAJEMY. PN-EN 1132:1999 wycofana 09-04-2024 (stan karty na 13.10.2026).

2. Kalibracja

   Pehametr kalibruje się roztworami buforowymi (karta PKN).

3. Pomiar

   Potencjometryczny pomiar pH próbki (karta PKN).

4. Wynik

   Wynik i protokół badania według normy (karta PKN); dokładności podawania wyniku NIE PODAJEMY.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Zasady bezpieczeństwa laboratorium chemicznego i karty charakterystyki roztworów buforowych
• UWAGA MERYTORYCZNA: karta mówi o sokach — stosowanie normy do owoców i warzyw, ich przetworów i napojów bezalkoholowych wynika z zakresów laboratoriów, nie z karty

Najczęstsze pytania