🦠 Pasze — wymagania i badania mikrobiologiczne: obecność beztlenowych laseczek przetrwalnikujących i Clostridium perfringens, liczba grzybów (drożdży i pleśni), PN-R-64791

Mikrobiologia PN-R-64791

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Podano wymagania i zakres badań mikrobiologicznych dla wszystkich rodzajów pasz (z wyłączeniem wymagań dla mączek paszowych pochodzenia zwierzęcego). Wprowadzono siedem określeń dotyczących przedmiotu normy. Opisano sposób pobierania i przygotowywania próbek. Podano wymagania, badania i ich szczegółowy opis oraz sposób odczytania i interpretację wyników. Norma zawiera 4 załączniki, 2 tabele, 2 wzory do obliczania ilości drobnoustrojów w badanej próbce paszy" (na karcie bez kropki na końcu). Karta nie wymienia drobnoustrojów ani podłoży; to, jakie badania z tej normy wykonują laboratoria, wiemy tylko z zakresów akredytacji. Tekstu normy (17 stron) nie mieliśmy.

STATUS (stan kart na 30.09.2026). Karta PN-R-64791:1994 (wersja polska) nie ma nagłówka „Wycofana" — norma jest AKTUALNA: publikacja 30-12-1994, 17 stron, grupa cenowa J, Sektor Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, KT 40 Pasz, ICS 07.100.30 i 65.120; norma krajowa, bez pola „Wprowadza"; „Zastępuje: PN-R-64791:1976 - wersja polska, PN-R-64799:1975 - wersja polska". Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-R-64791" (30.09.2026) pokazuje dwie pozycje: tę normę i PN-R-64791:1976 „Pasze sypkie — Wymagania i badania mikrobiologiczne z zakresu obecności drobnoustrojów czynnych i grzybów toksynotwórczych" z etykietą „Wycofana i zastąpiona przez PN-R-64791:1994" (etykieta z listy wyników; karty wydania 1976 nie czytaliśmy).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 64791: 16 rekordów u 10 laboratoriów; w aktualnych dokumentach PCA numer stoi 14 razy — u AB 819 jedna komórka dokumentów odniesienia obejmuje dwa badania (beztlenowe bakterie przetrwalnikujące i Clostridium perfringens), które kopia rozbija na osobne rekordy. Zapisy: z rokiem 1994 — 9 laboratoriów (AB 606 ze spacją: „PN-R-64791: 1994"), w tym z punktami: „p. 3.3.4.1" (AB 485, AB 1009) i „pkt 3.3.4.1" (AB 924) przy beztlenowych laseczkach lub bakteriach przetrwalnikujących, „pkt 3.3.4.1" przy Clostridium perfringens (AB 606) i „p. 3.3.7" przy grzybach (AB 485, AB 510); bez roku — AB 400. Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-R-64791" i pokaże wszystkie 10 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 10. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania od 22.12.2025 do 16.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona.

BADANIA I PRZEDMIOT. Obecność beztlenowych laseczek (bakterii) przetrwalnikujących — 7 laboratoriów (AB 400, AB 429, AB 465, AB 485, AB 819, AB 924, AB 1009), metodą hodowlaną z potwierdzeniem biochemicznym (AB 924 — bez wzmianki o potwierdzeniu), u AB 429 i AB 1009 także mikroskopowym. Obecność Clostridium perfringens — 4 laboratoria (AB 400, AB 465, AB 606, AB 819), metodą hodowlaną z potwierdzeniem biochemicznym; AB 606 powołuje obok PN-EN ISO 7937:2005. Liczba grzybów albo drożdży i pleśni — 3 laboratoria (AB 485, AB 510, AB 1738), metodą płytkową z posiewem wgłębnym. Przedmiot: pasze — wszystkie (u AB 510 „pasze i karmy dla zwierząt"); AB 400 ma pozycję Clostridium perfringens w „żywności, paszach i mączkach" (zakres elastyczny), a AB 819 — pozycje dla mięsa i przetworów mięsnych, przetworów owocowo-warzywnych, ziół i przypraw oraz koncentratów spożywczych, czyli poza przedmiotem normy opisanym na karcie. Pozycje nie mają zakresów liczbowych.

OBOK TEJ NORMY. Te same oznaczenia w paszach według innych dokumentów: drożdże i pleśnie według PN-ISO 21527-2 (10 laboratoriów) i PN-ISO 21527-1 (7) oraz starszej PN-ISO 7954 (3); liczba Clostridium perfringens według PN-EN ISO 15213-2 (6 laboratoriów) i PN-EN ISO 7937 (AB 606, AB 1738), a liczba Clostridium spp. redukujących siarczany(IV) według PN-EN ISO 15213-1 (AB 313, AB 1415). W Bazie Wiedzy osobne wpisy mają PN-ISO 21527-1 i 21527-2, PN-EN ISO 7937 i PN-EN ISO 15213-2. W zakresach laboratoriów paszowych obok tej normy stoją też m.in. Salmonella według PN-EN ISO 6579-1, drobnoustroje tlenowe według PN-EN ISO 4833-1 i Enterobacteriaceae według PN-EN ISO 21528-2 (osobne wpisy).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — która część normy: norma obejmuje kilka badań, a zakres akredytacji i sprawozdanie powinny wskazać, które — pięć laboratoriów podaje punkt (3.3.4.1 albo 3.3.7), pozostałe powołują normę w całości; ten sam punkt 3.3.4.1 stoi raz przy beztlenowych laseczkach, raz przy Clostridium perfringens. Drugie — obecność a liczba: badania z tej normy w zakresach są w większości jakościowe („obecność"), a Clostridium perfringens w innych dokumentach oznacza się liczbowo (PN-EN ISO 15213-2, PN-EN ISO 7937) — wyniki nie są wymienne. Trzecie — przedmiot: norma dotyczy pasz i wyłącza wymagania dla mączek paszowych pochodzenia zwierzęcego; stosowanie jej do żywności (AB 819, AB 400) albo mączek (AB 400) wykracza poza zakres opisany na karcie. Czwarte — wiek: to norma krajowa z 1994 r.; dla drożdży i pleśni oraz Clostridium perfringens istnieją normy międzynarodowe, z których korzysta wiele laboratoriów — porównując wyniki, sprawdź, według której metody je uzyskano.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (17 stron). Nie podajemy siedmiu określeń, sposobu pobierania i przygotowania próbek, wymagań mikrobiologicznych dla pasz, podłoży, warunków inkubacji, sposobu potwierdzania, odczytu i interpretacji wyników ani wzorów z tej normy; numery punktów 3.3.4.1 i 3.3.7 znamy tylko z zakresów akredytacji.

Zasada metody

Według karty PKN norma podaje wymagania mikrobiologiczne dla pasz oraz opis badań, pobierania i przygotowania próbek, odczytu i interpretacji wyników, z dwoma wzorami do obliczania liczby drobnoustrojów. W zakresach akredytacji służy do wykrywania beztlenowych laseczek przetrwalnikujących i Clostridium perfringens metodą hodowlaną z potwierdzeniem biochemicznym (także mikroskopowym) oraz do liczenia grzybów metodą płytkową z posiewem wgłębnym. Podłoży, warunków inkubacji i kryteriów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Pasze i karmy dla zwierząt — obecność beztlenowych laseczek przetrwalnikujących i Clostridium perfringens, liczba grzybów — w zakresach 10 laboratoriów
• Żywność (mięso i przetwory, przetwory owocowo-warzywne, zioła i przyprawy, koncentraty) — AB 819; żywność, pasze i mączki — AB 400 (zakres elastyczny)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-R-64791:1994 (wersja polska)

Tytuł (PL)

Pasze — Wymagania i badania mikrobiologiczne

Title (EN)

Feedingstuffs — Microbiological requirements and tests

Procedura krok po kroku

1. Status i część normy

   Karta PKN: PN-R-64791:1994 aktualna (stan karty na 30.09.2026); wskazać badanie (np. punkt 3.3.4.1 albo 3.3.7 — numeracja według zakresów akredytacji).

2. Próbka

   Pobieranie i przygotowanie według normy; szczegółów NIE PODAJEMY.

3. Badanie

   Hodowla beztlenowa z potwierdzeniem (laseczki przetrwalnikujące, Clostridium perfringens) albo posiew wgłębny (grzyby); podłoży i inkubacji NIE PODAJEMY.

4. Wynik

   Obecność albo liczba drobnoustrojów w paszy (wzory z normy — NIE PODAJEMY) i ocena według wymagań normy.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca z hodowlami bakterii beztlenowych, w tym Clostridium perfringens, i grzybów — zasady bezpieczeństwa biologicznego laboratorium mikrobiologicznego
• UWAGA MERYTORYCZNA: norma dotyczy pasz; wyniki dla żywności i mączek zwierzęcych wykraczają poza jej zakres opisany na karcie

Najczęstsze pytania