🏗️ Okna i drzwi — wodoszczelność: ciągły natrysk wody dyszami stożkowymi na zewnętrzną powierzchnię zmontowanego wyrobu przy rosnącym ciśnieniu dodatnim, granica wodoszczelności Pmax i miejsca przecieku (metody natrysku 1A, 1B, 2A, 2B); PN-EN 1027

Budownictwo PN-EN 1027

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. EN 1027:2016 (rozdz. 1) określa metodę badania wodoszczelności całkowicie zmontowanych okien i zestawów drzwiowych z dowolnego materiału, uwzględniającą warunki użytkowania wyrobu zamontowanego według specyfikacji producenta i wymagań norm europejskich; nie dotyczy połączeń ościeżnicy z konstrukcją budynku. Definicje (rozdz. 3): stan zamknięcia (zamknięte, zatrzaśnięte, zamknięte na zamek, zabezpieczone) i ciśnienie próbne — jak w normie o przepuszczalności powietrza; wodoszczelność — zdolność próbki do opierania się przenikaniu wody w warunkach badania do ciśnienia Pmax (granicy wodoszczelności); przeciek (przenikanie wody) — ciągłe albo powtarzające się zwilżanie wewnętrznej powierzchni próbki, części, które mają pozostać suche, a nie należą do układu odprowadzania wody na zewnątrz, albo miejsc, z których woda nie odpływa w sposób kontrolowany (ciągłe — np. nieprzerwana cienka strużka, powtarzające się — np. więcej niż jedna kropla); granica wodoszczelności — największe ciśnienie Pmax, do którego próbka pozostaje szczelna przez określony czas. Pole „Zakres” karty PKN PN-EN 1027:2016-04 (wersja angielska, opis zakresu po polsku): „W niniejszej Normie Europejskiej podano metodę badania, przeznaczoną do określania wodoszczelności kompletnych okien i zespołów drzwiowych wykonanych z dowolnych materiałów. (…) Niniejsza Norma Europejska nie ma zastosowania do połączeń między ościeżnicą drzwiową lub okienną a konstrukcją budynku.”

ZASADA I APARATURA (rozdz. 4–5). Na zewnętrzną powierzchnię próbki natryskuje się stale określoną ilość wody, a w regularnych odstępach przykłada się kolejne przyrosty ciśnienia dodatniego, zapisując ciśnienie i miejsca przecieku. Aparatura: komora z otwartą ścianą, nieodkształcająca się pod ciśnieniem; urządzenia do wytwarzania i szybkiej zmiany ciśnienia; przyrząd do pomiaru ilości dostarczanej wody z dokładnością ±10 % (przy kilku rzędach dysz o różnych wydatkach sprawdza się wydatek całkowity i dodatkowo obraz natrysku dolnego rzędu; zalecane są co najmniej dwa przyrządy); pomiar ciśnienia z dokładnością ±5 %; układ natryskowy dający ciągłą, równomierną błonę wody na całej powierzchni zwilżanej w rzeczywistej ekspozycji, z dyszami o pełnym stożku: kąt natrysku 120° (+0/−10°), ciśnienie robocze 2–3 bar według producenta dysz, wydatek górnego rzędu (2 ± 0,2) l/min na dyszę, rzędów dodatkowych (1 ± 0,1) albo (2 ± 0,2) l/min na dyszę.

USTAWIENIE NATRYSKU (rozdz. 6). Próbkę mocuje się jak w użytkowaniu, w pełni sprawną, czystą i suchą, z obrzeżem pozwalającym łatwo wykryć każdy przeciek (także przez połączenia ościeżnicy); nawiewniki okleja się taśmą. Metodę natrysku — A albo B — wybiera producent według miejsca wbudowania (wyrób osłonięty albo nie); badanie wykonuje się w jednym ustawieniu, zalecany jest szablon. Linia dysz leży nie wyżej niż 150 mm nad najwyższą poziomą linią szczeliny skrzydła albo linią szklenia i w odległości 250 mm (+10/0 mm) od zewnętrznej płaszczyzny próbki; dysze rozmieszcza się co (400 ± 10) mm, a odległość skrajnych dysz od krawędzi obrzeża wynosi ponad 50 mm, nie więcej niż 250 mm. Oś dyszy jest nachylona 24° (+2/0°) poniżej poziomu w metodzie 1A i (84 ± 2)° w metodzie 1B. Próbki do 2,5 m wysokości (z profilami poszerzającymi i skrzynkami rolet) mają jeden rząd dysz po średnio 2 l/min; przy mniejszych próbkach część wody przelatuje poza próg, więc faktyczny natrysk wynosi ok. 2 l/(min·m²) w metodzie 1A i ok. 1 l/(min·m²) w 1B. Próbki wyższe niż 2,5 m mają dodatkowe rzędy co 1,5 m (± 150 mm) poniżej górnego, po średnio 1 l/min (metoda 2A) albo 2 l/min (2B), a każdy poziomy okapnik wystający ponad 50 mm — własny rząd. Woda: 4–30 °C, na tyle czysta, by wszystkie dysze pracowały prawidłowo. Warunki otoczenia jak przy przepuszczalności powietrza: 10–30 °C, 25–75 % wilgotności, kondycjonowanie co najmniej 4 h, pomiar temperatury ±3 °C, wilgotności ±5 %, ciśnienia atmosferycznego ±1 kPa.

WYDANIA. EN 1027:2016 (CEN/TC 33) zastąpiło EN 1027:2000; według przedmowy rewizja wyjaśnia wyłącznie metodę i nie podważa wcześniejszych wyników. Zmiany: usunięcie powołań normatywnych, definicja stanu zamknięcia, uproszczona definicja ciśnienia próbnego, zmienione definicje wodoszczelności i przecieku oraz dokładności (5.4), zmiany redakcyjne w 6.2, dokładniejszy opis kierunku natrysku (6.2.4), stan zamknięcia w 7.1, uzupełniony opis próbki w sprawozdaniu, nowy załącznik A z rysunkami ustawień. W katalogu iTeh (odczyt 27.10.2026) EN 1027:2016 ma status „Published” i etap „9020 – Submission to 2 Year Review Enquiry”.

STATUS (stan karty PKN na 27.10.2026). Karta PN-EN 1027:2016-04 (wersja angielska) bez etykiety wycofania: publikacja 22-04-2016, 18 stron, Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 169 Okien, Drzwi, Żaluzji i Okuć, „Wprowadza: EN 1027:2016 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 1027:2001 - wersja polska”, ICS 91.060.50. Wyszukiwarka PKN, hasło „EN 1027” (27.10.2026): PN-EN 1027:2001 (wersja polska) jest wycofana i zastąpiona przez PN-EN 1027:2016-04; polskiej wersji wydania 2016 w wynikach nie ma.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji odświeżona z serwera produkcyjnego 27.10.2026 i aktualne dokumenty PCA pobrane tego dnia). Numer 1027 (zapis „PN-EN 1027”) stoi w 15 rekordach u 6 polskich laboratoriów: AB 023 (8), AB 1054 (2), AB 1596 (2), AB 661, AB 1632, AB 1671 — tych samych, które mają PN-EN 1026 (osobny wpis tej bazy). We wszystkich 6 aktualnych dokumentach PCA norma jest w tych samych 15 wierszach; żadna pozycja nie jest zawieszona. Zapisy: „PN-EN 1027 „N”” bez roku (AB 023, AB 1054, AB 1596), „PN-EN 1027” (AB 023), „PN-EN 1027:2016 „N”” (AB 661), „PN-EN 1027:2016-04” (AB 1671), „PN-EN 1027-2016” (AB 1632) i „PN-EN 1027:2001” (AB 1596, druga pozycja). „N” oznacza w dokumentach PCA metodę stosowaną w działaniach właściwych dla notyfikacji według rozporządzenia (UE) nr 305/2011. Zakładka „Laboratoria” („PN-EN 1027”) pokazuje 11 laboratoriów: tych 6 polskich i 5 czeskich (zapytanie zakładki na labcoda.pl, 27.10.2026).

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Okna (w tym drzwi balkonowe, okna dachowe, zestawy) i drzwi zewnętrzne oraz wewnętrzne (AB 023: ciśnienie do 5000 Pa; także wyroby do uszczelniania połączeń okien ze ścianą i — z PN-EN 13141-1 — okna z nawiewnikami i nawiewniki powietrza zewnętrznego do 1000 Pa), okna i drzwi do 7000 × 4000 mm, 0–3600 Pa (AB 661), okna, drzwi balkonowe i drzwi zewnętrzne w siedzibie i poza nią (AB 1054), drzwi, okna i żaluzje (AB 1596), okna i drzwi do 1,50 × 1,50 m, natrysk 1–2 l/min na dyszę, ciśnienie do 2500 Pa (AB 1632), okna i drzwi zewnętrzne do 6000 × 6500 mm, 0–7500 Pa (AB 1671).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — metoda natrysku: A i B dają różne warunki (nachylenie dysz 24° i 84°, inny faktyczny natrysk na metr kwadratowy); wyboru dokonuje producent według miejsca wbudowania, a wynik bez podanej metody jest nieporównywalny. Drugie — co jest przeciekiem: woda w układzie odprowadzania na zewnątrz nie jest przeciekiem, ale zwilżanie wewnętrznej strony, części mających pozostać suchymi albo miejsc bez kontrolowanego odpływu — tak, i to już przy powtarzających się kroplach. Trzecie — ustawienie dysz: linia dysz najwyżej 150 mm nad najwyższą szczeliną, 250 mm od lica, dysze co 400 mm — położenie linii ma zapewnić pełne zwilżenie przyległych poziomych elementów (pkt 6.2.2). Czwarte — wysokie próbki i okapniki: powyżej 2,5 m norma wymaga dodatkowych rzędów co 1,5 m, a każdy poziomy okapnik wystający ponad 50 mm — własnego rzędu dysz (pkt 6.2.5). Piąte — nawiewniki okleja się taśmą (rozdz. 6.1). Szóste — wydanie: AB 1596 ma w jednej pozycji wycofane PN-EN 1027:2001.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przeczytany fragment EN 1027:2016 kończy się na pkt 7.1. Nie podajemy szeregu ciśnień i czasów ekspozycji (7.2 i dalej), sposobu wyrażania wyniku ani wymagań sprawozdania; klas wodoszczelności ta norma nie podaje.

Zasada metody

Zewnętrzną powierzchnię zmontowanego okna albo drzwi, zamocowanych w komorze ciśnieniowej jak w użytkowaniu, stale zrasza się wodą (4–30 °C) z dysz o pełnym stożku 120° rozstawionych co 400 mm na linii 250 mm od lica, a ciśnienie dodatnie zwiększa się stopniami w regularnych odstępach czasu; zapisuje się ciśnienie i miejsca przecieku, a granica wodoszczelności Pmax to największe ciśnienie, przy którym próbka pozostaje szczelna przez określony czas (EN 1027:2016, rozdz. 3–6).

Zastosowania

• Całkowicie zmontowane okna i zestawy drzwiowe z dowolnego materiału — wodoszczelność (EN 1027:2016, rozdz. 1)
• Wyroby wbudowywane w miejscach osłoniętych i nieosłoniętych — metodę natrysku A albo B wybiera producent; próbki do 2,5 m i wyższe (dodatkowe rzędy dysz)
• Badania w ramach oceny wyrobów budowlanych — w zakresach z dopiskiem „N” (rozporządzenie (UE) nr 305/2011)
• W zakresach akredytacji: 6 polskich laboratoriów; ciśnienia do 2500, 3600, 5000 i 7500 Pa

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 1027:2016-04 (wersja angielska; wprowadza EN 1027:2016 [IDT])

Tytuł (PL)

Okna i drzwi — Wodoszczelność — Metoda badania

Title (EN)

Windows and doors — Watertightness — Test method

Procedura krok po kroku

1. Próbka

   Zamocowanie jak w użytkowaniu, sprawna, czysta, sucha; obrzeże pozwalające wykryć każdy przeciek; nawiewniki oklejone (pkt 6.1).

2. Natrysk

   Metoda A albo B według decyzji producenta; linia dysz, rozstaw, nachylenie i liczba rzędów według pkt 6.2; woda 4–30 °C.

3. Warunki

   10–30 °C, 25–75 % wilgotności, kondycjonowanie ≥ 4 h; stan zamknięcia próbki zapisany (pkt 7.1).

4. Badanie

   Stały natrysk i stopniowe zwiększanie ciśnienia dodatniego w regularnych odstępach, zapis ciśnienia i miejsc przecieku (rozdz. 4). Szeregu ciśnień i czasów NIE PODAJEMY.

5. Wynik

   Granica wodoszczelności Pmax i miejsca przecieku, metoda natrysku, opis próbki. PN-EN 1027:2016-04 — aktualna (stan karty PKN na 27.10.2026; wersja angielska); PN-EN 1027:2001 wycofana.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• UWAGA MERYTORYCZNA: woda w układzie odprowadzania na zewnątrz nie jest przeciekiem; przeciekiem jest zwilżanie strony wewnętrznej i części, które mają pozostać suche (pkt 3.4)
• UWAGA MERYTORYCZNA: wynik zawsze z metodą natrysku (1A, 1B, 2A, 2B) i stanem zamknięcia próbki

Najczęstsze pytania