💧 Odporność powłok na wilgoć — ekspozycja w komorze klimatycznej z podgrzewanym zbiornikiem wody: kondensacja stała (CH) albo zmienna (AHT, AT), 40 °C ± 3 °C, cykl 24 h, PN-EN ISO 6270-2

Motoryzacja PN-EN ISO 6270-2

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Mamy fragment próbny ISO 6270-2:2017 (wydanie drugie) — od okładki do punktu 8.1 (strona 3), oraz fragment projektu ISO/FDIS 6270-2 z 2025 r. — okładkę, spis treści, przedmowę i wstęp. Zakres (rozdz. 1 wydania 2017): ogólne warunki i procedury badania próbek z powłoką w atmosferze ze stałą albo zmienną kondensacją wody, tak aby wyniki z różnych laboratoriów były odtwarzalne; kształt i przygotowanie próbek, czas badania i ocena wyników nie należą do normy. Wstęp: badanie ma pokazać zachowanie próbek w wilgotnym otoczeniu i wskazać wady ochrony przed korozją; nie przewiduje trwałości powłoki; po warunkowaniu próbki ocenia się według uzgodnionych dokumentów, np. części ISO 4628, albo według procedur uzgodnionych przez strony. Zasada (rozdz. 6): próbka z powłoką jest poddana kondensacji w komorze klimatycznej, a skutki ocenia się według kryteriów uzgodnionych wcześniej — zwykle subiektywnych. Ograniczenia (rozdz. 5): temperatura i wilgotność są ważnymi parametrami; odstępstwa dają wyniki nieporównywalne, a parametry uzgodnione inaczej trzeba podać w sprawozdaniu.

ATMOSFERY I KOMORA (rozdz. 4, 7 i 8.1 wydania 2017). Oznaczenia atmosfer: CH — kondensacja przy stałej wilgotności, AHT — przy zmiennej wilgotności i temperaturze powietrza, AT — przy zmiennej temperaturze powietrza. Woda skrapla się na próbkach chłodniejszych od nasyconego powietrza komory (promieniowanie na ściany albo chłodzenie próbki); temperatura powietrza w komorze w czasie kondensacji — 40 °C ± 3 °C. Tablica 1: CH — od rozgrzania do końca ekspozycji 40 °C ± 3 °C i wilgotność ok. 100 % z kondensacją na próbkach; AHT — cykl 24 h: 8 h (z rozgrzaniem) w 40 °C ± 3 °C przy wilgotności ok. 100 % z kondensacją, potem 16 h (ze schładzaniem) przy otwartej lub przewietrzanej komorze, w 18–28 °C i wilgotności zbliżającej się do otoczenia; AT — te same 8 h, a potem 16 h przy zamkniętej komorze, w 18–28 °C i wilgotności ok. 100 % (w przybliżeniu nasycenie). Cykl 24 h jest regułą; przy AT dopuszcza się krótszy (12 h albo 16 h) z odpowiednio skróconymi okresami; inne cykle — po uzgodnieniu. Atmosferę zmienną wybiera się, gdy na próbki istotnie działa także zmiana temperatury i wilgotności; na działanie wody wpływa też ilość skroplin, zależna od temperatury w pomieszczeniu z komorą. Skropliny spływające z próbek mogą zawierać rozpuszczone składniki powłoki; odtwarzalne wyniki są tylko przy stałym przebiegu i warunkach w serii badań. Komora (8.1): paroszczelna, ściany wewnętrzne odporne na korozję i obojętne dla próbek, zwykle z wanną w dnie na wodę; sterowana podgrzewaniem wody w wannie (ewentualnie z dogrzewaniem powietrza), a temperatura wody najlepiej nie wyższa niż 60 °C, żeby nie powstawało za dużo pary; komora bez wanny musi zapewnić dostateczną kondensację na próbkach. Przedmowa wydania 2017 wymienia zmiany wobec 2005: nowe rozdziały z zasadą, terminami i ograniczeniami, zmiana zalecenia co do wody destylowanej albo dejonizowanej do wanny, wymóg kondensacji na wszystkich próbkach i sposób wyznaczania porównawczej ilości skroplin.

WYDANIE 2025. Przedmowa projektu ISO/FDIS 6270-2 (głosowanie od 31.03 do 26.05.2025): wydanie trzecie zastępuje ISO 6270-2:2017 i ISO 11503:1995 jako nowelizacja techniczna; dodano cykl kondensacji przerywanej (IC) z ISO 11503, doprecyzowano przewietrzanie komory i ładowanie próbek, wymagania co do odstępów między próbkami zamieniono na zalecenia (z wyjaśnieniem ich celu), dodano uproszczoną, wzrokową kontrolę kondensacji, a dotychczasowe wyznaczanie porównawczej ilości skroplin przeniesiono do normatywnego załącznika A; zaktualizowano powołania. Spis treści: 8.2 — ustawienie komory, 8.3 — uchwyt na próbki, 9.4 — wzrokowa kontrola kondensacji, 9.5.2 — atmosfera CH, 9.5.5 — kondensacja przerywana (IC). Norma powstała we współpracy z CEN/TC 139 (porozumienie wiedeńskie).

STATUS (stan kart na 30.09.2026). Karta PN-EN ISO 6270-2:2026-01 (wersja angielska) nie ma nagłówka „Wycofana" — norma jest AKTUALNA: publikacja 12-01-2026, 24 strony, grupa cenowa M, Sektor Chemii, KT 175 Farb i Lakierów, ICS 87.040, „Wprowadza: EN ISO 6270-2:2025 [IDT], ISO 6270-2:2025 [IDT]", „Zastępuje: PN-EN ISO 6270-2:2018-02 - wersja angielska, PN-EN ISO 6270-2:2018-02 - wersja polska". Pole „Zakres" karty podaje po polsku zakres wydania 2025: „W niniejszym dokumencie określono ogólne warunki i procedury stosowane podczas badania pomalowanych próbek do badań polegającego na narażeniu ich na działanie atmosfery o stałej zawartości wody kondensacyjnej lub atmosfery o zmiennej zawartości wody kondensacyjnej w komorze z podgrzewanym zbiornikiem na wodę. Niniejsze warunki i procedury zapewniają odtwarzalność wyników badań wykonywanych w różnych laboratoriach. Niniejszy dokument nie dotyczy kształtu i przygotowania próbek do badań, czasu trwania badania oraz oceny wyników badań." Karta PN-EN ISO 6270-2:2018-02 (wersja polska): „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN ISO 6270-2:2026-01 - wersja angielska", publikacja 20-11-2019, „Data wycofania: 12-01-2026", 16 stron, wprowadzała EN ISO 6270-2:2018 i ISO 6270-2:2017 [IDT], zastąpiła PN-EN ISO 6270-2:2006 (wersja polska); jej pole „Zakres" to zakres wydania 2017. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN ISO 6270" (30.09.2026) pokazuje też część 1 — PN-EN ISO 6270-1:2018-02 (kondensacja przy jednostronnej ekspozycji) w wersji polskiej i angielskiej, bez etykiety „Wycofana" na liście wyników — oraz wycofane wydania części 2 z 2005 (wersja angielska) i 2006 (wersja polska).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 6270-2: 11 pozycji u 11 laboratoriów — tyle samo wystąpień w aktualnych dokumentach PCA. Wydanie 2026-01: AB 163, AB 240 i AB 1631 (z „pkt. 9.5.2" — w wydaniu 2025 to atmosfera CH; laboratorium opisuje ją jako „odporność na kondensację ciągłą"); wycofane wydanie 2018-02: AB 089, AB 1424, AB 1644 (atmosfery CH, AHT i AT) i AB 1700; bez roku: AB 023, AB 128, AB 369 i AB 904 (zakresy elastyczne). Zakładka „Laboratoria" szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN ISO 6270-2" i pokaże wszystkie 11 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 11. Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania od 16.07.2025 do 02.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona; przy AB 1644 gwiazdka oznacza badanie, na podstawie którego laboratorium formułuje opinie i interpretacje. Pozycje nie mają zakresów liczbowych.

PRZEDMIOT. Powłoki malarskie i lakierowe, zestawy malarskie i przeciwkorozyjne (AB 023, AB 163, AB 240, AB 369, AB 1424, AB 1631), wyroby metalowe z powłoką organiczną lub nieorganiczną (AB 1644), powłoki organiczne i nieorganiczne (metalowe, tlenkowe) na podłożach ferromagnetycznych i nieferromagnetycznych (AB 1700), a szerzej — metale, tworzywa, kompozyty, guma, tekstylia i pianki (AB 089, AB 128) oraz gotowe wyroby i podzespoły (AB 904). Nazwy badanej cechy: „odporność na wilgoć", „odporność na działanie wilgoci i wody kondensacyjnej", „atmosfery nasyconej parą wodną", „atmosfery z kondensacją wilgoci", „kondensację ciągłą" i „odporność korozyjna w atmosferze z kondensacją wilgoci w komorze z podgrzewanym zbiornikiem wodnym" (AB 1700).

OBOK TEJ NORMY. W tych samych pozycjach: PN-EN ISO 6270-1 (kondensacja przy jednostronnej ekspozycji) — AB 128, AB 163 i AB 240 (u AB 023 w osobnej pozycji „kondensacja ciągła"), PN-EN 60068-2-78 — AB 128, a u AB 089 specyfikacje zakładowe: AA-0213, DBL 7381:2021-01 (zał. A, p. A.7, tablica 9), DBL 7382:2020-12 (zał. A, p. A.7, tablica 6), GS 90011:2023-04 (p. 9.3.2) i MBN 50494-6:2025-09 (p. 6.2). W sąsiednich pozycjach tych samych laboratoriów stoją próby w wilgotnej atmosferze z dwutlenkiem siarki (PN-EN ISO 22479 lub PN-EN ISO 3231 — AB 023, AB 089, AB 128, AB 1424) i mgła solna (PN-EN ISO 9227 — m.in. AB 904, AB 1644, AB 1700; opisana w Bazie Wiedzy osobnym wpisem).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — atmosfera: CH, AHT i AT działają na powłokę inaczej, a norma każe wybrać zmienną, gdy znaczenie ma zmiana temperatury i wilgotności; wynik „bez wad" bez oznaczenia atmosfery, cyklu i czasu ekspozycji jest nieporównywalny. Drugie — czas i ocena: norma nie ustala ani czasu ekspozycji, ani kryteriów — przychodzą one ze specyfikacji wyrobu albo z uzgodnienia (np. ocena pęcherzy według PN-EN ISO 4628), więc sprawozdanie musi je podać. Trzecie — kondensacja: wynik ma sens tylko wtedy, gdy woda naprawdę skrapla się na wszystkich próbkach — zależy to od temperatury pomieszczenia z komorą i od chłodzenia próbek; wydanie 2025 wprowadziło wzrokową kontrolę kondensacji. Czwarte — wydanie: cztery laboratoria powołują wycofane wydanie 2018-02, a trzy — 2026-01 z nowym cyklem IC i zmienionymi zasadami ładowania komory; przy wynikach porównawczych liczy się, które.

CZEGO NIE PODAJEMY. Fragment wydania 2017 kończy się na 8.1, a fragment wydania 2025 — na wstępie: nie podajemy rysunku komory, ustawienia komory (8.2), uchwytu na próbki (8.3), napełniania wanny (9.1), próbek i ich rozmieszczenia (9.2, 9.3), sposobu kontroli kondensacji (9.4, załącznik A), przebiegu cykli (9.5), w tym kondensacji przerywanej IC, przerw w badaniu (9.6), końca badania (9.7), oceny (10), precyzji (11) ani sprawozdania (12).

Zasada metody

Próbki z powłoką umieszcza się w paroszczelnej komorze klimatycznej, w której podgrzewana woda z wanny w dnie nasyca powietrze parą; ponieważ próbki są chłodniejsze od powietrza, woda skrapla się na ich powierzchni. Według wydania 2017 atmosfera jest stała (CH — cały czas 40 °C ± 3 °C i wilgotność ok. 100 %) albo zmienna w cyklu 24 h (AHT, AT — 8 h kondensacji w 40 °C, potem 16 h w 18–28 °C przy komorze otwartej albo zamkniętej); wydanie 2025 zachowuje te trzy atmosfery i dodaje kondensację przerywaną IC. Po ekspozycji ocenia się wady powłoki według kryteriów uzgodnionych wcześniej.

Zastosowania

• Farby, lakiery i zestawy malarskie, w tym przeciwkorozyjne — w zakresach 11 laboratoriów
• Wyroby metalowe z powłokami organicznymi i nieorganicznymi (metalowymi, tlenkowymi); gotowe wyroby i podzespoły (AB 904)
• Badania według specyfikacji zakładowych (AB 089: AA-0213, DBL 7381, DBL 7382, GS 90011, MBN 50494-6)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 6270-2:2026-01 (wersja angielska; EN ISO 6270-2:2025, ISO 6270-2:2025 IDT)

Tytuł (PL)

Farby i lakiery — Oznaczanie odporności na wilgoć — Część 2: Kondensacja (ekspozycja w komorze z podgrzewanym zbiornikiem wody)

Title (EN)

Paints and varnishes — Determination of resistance to humidity — Part 2: Condensation (in-cabinet exposure with heated water reservoir)

Procedura krok po kroku

1. Uzgodnienia

   Atmosfera (CH, AHT, AT, w wydaniu 2025 także IC), czas ekspozycji, próbki i kryteria oceny — z dokumentu wyrobu albo z uzgodnienia stron; odstępstwa od parametrów normy trzeba podać w sprawozdaniu.

2. Przygotowanie komory

   Napełnienie wanny wodą (9.1 — szczegółów NIE PODAJEMY), rozmieszczenie próbek tak, by na wszystkich skraplała się woda.

3. Ekspozycja

   Według wydania 2017: CH — ciągle 40 °C ± 3 °C i ok. 100 % wilgotności; AHT i AT — cykle 24 h (przy AT dopuszczalne 12 h lub 16 h).

4. Koniec badania

   Wyjęcie próbek; przebiegu przerw i końca badania (9.6, 9.7) NIE PODAJEMY.

5. Ocena

   Według kryteriów uzgodnionych wcześniej, np. według odpowiednich części PN-EN ISO 4628.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Komora pracuje z gorącą wodą i nasyconą parą — przy otwieraniu uwaga na oparzenia parą i śliską podłogę od skroplin
• UWAGA MERYTORYCZNA: norma opisuje tylko warunkowanie — czas ekspozycji i kryteria oceny muszą przyjść z dokumentu wyrobu albo z uzgodnienia

Najczęstsze pytania