🔩 Oznaczanie odporności powłok malarskich, systemów malarskich i podobnych wyrobów na kondensację wilgoci przy jednostronnej ekspozycji — ogrzewana łaźnia wodna, której pokrywę tworzą próbki nachylone pod kątem (60 ± 5)°, temperatura powietrza 25 mm pod próbkami (38 ± 2) °C (zalecane także 49 °C i 60 °C), ocena pęcherzy, przebarwień, zmięknięcia, marszczenia, kruchości i stanu podłoża według kryteriów uzgodnionych, PN-EN ISO 6270-1

Materiały i NDT PN-EN ISO 6270-1

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Karta PKN PN-EN ISO 6270-1:2018-02 (wersja polska) podaje zakres: „W niniejszym dokumencie ustalono metodę oznaczania odporności powłok malarskich, systemów malarskich i podobnych produktów na warunki kondensacji zgodnie z wymaganiami podanymi w specyfikacjach dla powłok lub produktów. Metoda może być stosowana zarówno w przypadku powłok na podłożach porowatych, takich jak drewno, gips i płyta gipsowo-kartonowa, jak i na podłożach nieporowatych, takich jak metal. Dostarcza ona wskazówek o właściwościach powłoki w ostrych warunkach ekspozycji, gdy na powierzchni powłoki zachodzi kondensacja ciągła. W wyniku badania mogą ujawnić się uszkodzenia powłoki (w tym spęcherzenie, przebarwienie, zmięknięcie, marszczenie i kruchość) oraz pogorszenie się stanu podłoża. UWAGA Niniejszy dokument nie dotyczy kształtu i przygotowania próbek do badań, czasu trwania badania i oceny wyników badań”. Tekst czytamy w próbce ISO 6270-1:2017 (wydanie drugie) do końca punktu 6.3 (strona 3, instalacja aparatu); rozdziałów 7 (próbki), 8 (procedura), 9 (ocena), 10 (precyzja) i 11 (sprawozdanie) nie mamy — znamy tylko ich tytuły ze spisu treści.

WEDŁUG TEKSTU ISO 6270-1:2017 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–6.3). Normę przygotował ISO/TC 35/SC 9; wydanie drugie zastępuje ISO 6270-1:1998 po rewizji technicznej. Zmiany według przedmowy: zmieniono tytuł; dodano definicje; dodano rozdział o ograniczeniach (warunki inne niż w normie); usunięto przygotowanie próbek z farb ciekłych — opisano tylko ekspozycję próbek pokrytych; usunięto normatywne wymaganie oceny według ISO 4628 (informację przeniesiono do wprowadzenia, jak w ISO 6270-2); zmieniono wymiar próbek; usunięto wymaganie wody klasy 3 według ISO 3696; dodano rozdział o instalacji aparatu; doprecyzowano precyzję; zaktualizowano powołania; dodatkowe informacje z dawnego rozdziału 4 i załącznika A włączono do sprawozdania lub usunięto. Wprowadzenie: norma daje jednolite warunki kondycjonowania przygotowanych próbek ocenianych pod kątem wad w atmosferach wilgotnych (stała lub zmienna kondensacja wody); wyjaśnia zachowanie powłoki i wskazuje wady ochrony przed korozją, ale nie daje prognozy trwałości; ocenę prowadzi się według uzgodnionych dokumentów, np. odpowiednich części ISO 4628, albo procedur uzgodnionych między stronami. Zakres (1): jak na karcie PKN; uwaga: kształt i przygotowanie próbek, czas badania i ocena wyników nie są objęte normą. Powołania (2): ISO 3270, ISO 4618; terminy (3) z ISO 4618. Ograniczenia (4): temperatura i wilgotność są ważne; przy odstępstwach wyniki nie są porównywalne; strony mogą uzgodnić inne parametry, które podaje się w sprawozdaniu. Zasada (5): próbkę z powłoką wystawia się na ciągłą kondensację; skutki ocenia się według kryteriów uzgodnionych wcześniej, zwykle subiektywnych. Aparat (6.1): z materiału odpornego chemicznie; zasadniczo elektrycznie ogrzewana łaźnia wodna, której pokrywę tworzą próbki (albo obojętne próbki zaślepiające, gdy próbek jest za mało) — strona zewnętrzna jest w otoczeniu, szczeliny minimalne, a kondensacja zachodzi na stronie wewnętrznej (ekspozycja jednostronna); próbki nachyla się pod zalecanym kątem (60 ± 5)° do poziomu, by skropliny spływały, tak by woda z jednej próbki nie spływała na inną; kąt zawsze między 15° a 75°; uwaga: przy przejściu z ISO 6270:1980 na ISO 6270-1:1998 kąt zmieniono z (15 ± 5)° na (60 ± 5)°, a temperaturę utrzymuje się w powietrzu pod próbkami (38 ± 2) °C zamiast w wodzie — według tekstu wyniki nie różnią się istotnie. Warunki (6.2): boki łaźni izolowane; temperatura powietrza około 25 mm pod próbkami równomiernie (38 ± 2) °C, o ile nie określono inaczej; zalecane (49 ± 2) °C i (60 ± 2) °C, gdy 38 °C to za mało; stały poziom wody — automatyczna regulacja albo regularne dolewanie; woda wodociągowa może powodować osady kamienia — według instrukcji producenta; rysunek 1 pokazuje przykład komory (szafa, grzałka, kanał powietrza osuszającego, kondensacja na próbce, dyfuzja wilgoci, konwekcja). Instalacja (6.3): pomieszczenie bez składników korozyjnych (nie laboratorium chemiczne), (23 ± 5) °C, wilgotność względna najwyżej 75 %, osłona przed przeciągami i słońcem; przy badaniach porównawczych (23 ± 2) °C według ISO 3270 — tu próbka się kończy.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN ISO 6270-1:2018-02 (wersja polska, publikacja 15-11-2019, 14 stron, grupa cenowa G) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Chemii, KT 175 Farb i Lakierów, ICS 87.040, „Wprowadza: EN ISO 6270-1:2018 [IDT], ISO 6270-1:2017 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN ISO 6270-1:2002 – wersja polska”. Karta PN-EN ISO 6270-1:2002 (wersja polska, tytuł „… Część 1: Kondensacja ciągła”) ma nagłówek „Wycofana”: data wycofania 22-02-2018, „Zastąpiona przez: PN-EN ISO 6270-1:2018-02 – wersja angielska, PN-EN ISO 6270-1:2018-02 – wersja polska”; wprowadzała EN ISO 6270-1:2001 i ISO 6270-1:1998. Karta EVS ISO 6270-1:2017: „Valid from 05.12.2017”.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 6270-1 stoi w 8 rekordach u 6 laboratoriów: AB 023, AB 041, AB 128, AB 163, AB 240, AB 1424. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 16.07.2025 do 01.07.2026) wydanie z rokiem „PN-EN ISO 6270-1:2018-02” podają AB 163, AB 240 i AB 1424; sam numer bez roku — AB 023, AB 041 i AB 128. W żadnym z tych zakresów wiersze z tym numerem nie są oznaczone jako zawieszone. Zakładka „Laboratoria” („PN-EN ISO 6270-1”) pokazuje 6 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). AB 023 — wyroby powłokowe do ochrony elementów metalowych: odporność na działanie wilgoci (kondensacja ciągła). AB 041 — gazomierze miechowe (odporność na korozję zewnętrzną i wewnętrzną z zastosowaniem wilgotności, odporność na środowisko i wilgotność) oraz powłoki, systemy powłok i materiały odporne i nieodporne na korozję (odporność na wilgoć, kondensacja ciągła). AB 128 — powłoki organiczne i nieorganiczne, wyroby metalowe, z tworzyw, tekstylia, pianki, guma: odporność na wilgoć. AB 163 — powłoki: odporność na wilgoć. AB 240 — powłoki organiczne z wyrobów lakierowych i tworzyw sztucznych: odporność na działanie atmosfery nasyconej parą wodną. AB 1424 — zestawy malarskie na podłożach metalowych: odporność na ciągłą kondensację wilgoci.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy temperaturze: (38 ± 2) °C mierzy się w powietrzu około 25 mm pod próbkami, nie w wodzie (6.2.1); inne temperatury (49 °C, 60 °C) i inne uzgodnione parametry trzeba podać w sprawozdaniu, a przy odstępstwach wyniki nie są porównywalne (4). Przy kącie: zalecane (60 ± 5)°, zawsze między 15° a 75°, a woda z jednej próbki nie może spływać na inną (6.1.2). Przy pokrywie: brakujące miejsca zakrywa się obojętnymi próbkami zaślepiającymi, szczeliny mają być minimalne (6.1). Przy otoczeniu aparatu: (23 ± 5) °C i najwyżej 75 % wilgotności, bez przeciągów i słońca, nie w laboratorium chemicznym (6.3). Przy ocenie: kryteria są uzgadniane wcześniej i zwykle subiektywne; norma nie określa czasu badania ani oceny — trzeba je wziąć ze specyfikacji wyrobu albo z ustaleń stron (1, 5). Przy wydaniu: trzy laboratoria podają numer bez roku, a wydanie 2017 zmieniło m.in. wymiar próbek i usunęło normatywną ocenę według ISO 4628.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziałów 7–11: wymiarów próbek, przebiegu badania, sposobu oceny, danych precyzji ani wymagań sprawozdania — nie podajemy więc tych liczb. Czasu badania ani kryteriów oceny norma nie określa (uwaga w rozdziale 1) — nie podajemy ich także jako typowych.

Zasada metody

Próbki z powłoką tworzą pokrywę ogrzewanej łaźni wodnej: strona zewnętrzna pozostaje w powietrzu pomieszczenia, a na stronie z powłoką, zwróconej do wnętrza, nad wodą o temperaturze powietrza (38 ± 2) °C zachodzi ciągła kondensacja (ekspozycja jednostronna); próbki nachylone pod kątem (60 ± 5)° pozwalają spływać skroplinom, a po badaniu ocenia się uszkodzenia powłoki i stan podłoża według kryteriów uzgodnionych wcześniej.

Zastosowania

• Powłoki malarskie i systemy malarskie na metalu, drewnie, gipsie i płytach gipsowo-kartonowych — odporność na kondensację; 6 laboratoriów w zakresach PCA
• Wyroby powłokowe do ochrony elementów metalowych i zestawy malarskie — sprawdzenie zgodności ze specyfikacjami powłok lub wyrobów
• Wyroby gotowe, np. gazomierze miechowe (AB 041) — odporność na korozję i wilgotność

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 6270-1:2018-02 (wersja polska; EN ISO 6270-1:2018 i ISO 6270-1:2017 IDT)

Tytuł (PL)

Farby i lakiery — Oznaczanie odporności na wilgoć — Część 1: Kondensacja (jednostronna ekspozycja)

Title (EN)

Paints and varnishes — Determination of resistance to humidity — Part 1: Condensation (single-sided exposure)

Procedura krok po kroku

1. Instalacja aparatu

   Pomieszczenie bez składników korozyjnych, (23 ± 5) °C, wilgotność ≤ 75 %, bez przeciągów i słońca (6.3). PN-EN ISO 6270-1:2018-02 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Próbki

   Próbki z powłoką według rozdziału 7 i specyfikacji wyrobu — poza czytanym fragmentem; brakujące miejsca pokrywy zakryć próbkami zaślepiającymi (6.1.3).

3. Ekspozycja

   Próbki jako pokrywa łaźni, powłoką do wnętrza, pod kątem (60 ± 5)°; powietrze pod próbkami (38 ± 2) °C; stały poziom wody (6.1, 6.2).

4. Czas

   Czas badania według specyfikacji lub ustaleń stron — norma go nie określa (1); przebieg według rozdziału 8 — poza czytanym fragmentem.

5. Ocena i sprawozdanie

   Pęcherze, przebarwienia, zmięknięcie, marszczenie, kruchość, stan podłoża — według kryteriów uzgodnionych, np. ISO 4628 (wprowadzenie, 5); odstępstwa od warunków w sprawozdaniu (4).

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• W czytanym fragmencie (rozdziały 1–6.3) norma nie podaje wymagań bezpieczeństwa

Najczęstsze pytania