🛣️ Badanie odporności kompletnego okna lub zestawu drzwiowego dla pieszych na uderzenie ciałem miękkim i ciężkim — wyrób zamocowany w sztywnej ramie pomocniczej systemem mocowania dostarczonym przez zleceniodawcę, uderzenie impaktorem według EN 12600 zawieszonym na osi poziomej lub pionowej, ocena współdziałania wszystkich elementów pod kątem bezpieczeństwa użytkowania i utrzymania części przeszklonych oraz klasyfikacja, PN-EN 13049

Budownictwo PN-EN 13049

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Tekst normy czytamy w próbce iTeh dokumentu SIST EN 13049:2023 (tekst EN 13049:2023, angielski): od strony tytułowej przez spis treści, przedmowę europejską i rozdziały 1–3 do rozdziału 4 (aparatura) na stronie 4 włącznie. Poza próbką zostają rozdziały 5 (przygotowanie próbki), 6 (procedury badania), 7 (wymagania i klasyfikacja z tablicą 1 wysokości spadku) i 8 (sprawozdanie z badań). Nie znamy więc wysokości spadku poszczególnych klas, punktów uderzenia ani kryteriów oceny po uderzeniu.

WEDŁUG TEKSTU EN 13049:2023 (przedmowa, rozdziały 1–4). Normę przygotował CEN/TC 33 „Drzwi, okna, żaluzje, okucia budowlane i ściany osłonowe” (sekretariat AFNOR); CEN zatwierdził ją 04.09.2023, zastąpiła EN 13049:2003. Według przedmowy rewizja doprecyzowuje metodę badania i rozszerza zakres o drzwi dla pieszych, a wcześniejszych wyników badań według EN 13049:2003 nie unieważnia; główne zmiany: w rozdziale 1 włączono zestawy drzwiowe dla pieszych, w rozdziale 5 przejrzano i doprecyzowano przygotowanie próbki, w rozdziale 6 uzupełniono i doprecyzowano procedury, w rozdziale 7 wprowadzono wysokość spadku dla klasy 0 w tablicy 1 oraz dodano i doprecyzowano procedury oceny wewnętrznych zestawów drzwiowych, w rozdziale 8 uzupełniono opis próbki w sprawozdaniu. Zakres (1): metoda badania, wymagania bezpieczeństwa i klasyfikacja przy określaniu skutku uderzenia ciałem miękkim i ciężkim w kompletne okno lub zestaw drzwiowy dla pieszych; dodatkowe ruchome skrzydła, słupki, ślemiona, łączniki T lub stałe przeszklenia, które mogą być zamontowane od wewnątrz głównych skrzydeł, bada się i ocenia podobnie przy klasyfikacji kompletnego wyrobu; badanie dotyczy wypełnień wszelkiego rodzaju i z każdego materiału, także szkła, ale nie służy klasyfikacji wytrzymałości szkła jako wypełnienia — ma ocenić współdziałanie wszystkich elementów okna ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa użytkowania oraz zdolność zestawu drzwiowego do utrzymania części przeszklonych. Uwagi: metoda jest przeznaczona dla przeszklonych drzwi dla pieszych z ryzykiem urazu, ale na życzenie zleceniodawcy może być stosowana do innych drzwi; badanie opracowano dla wszystkich typów, konfiguracji i materiałów okien i drzwi; klasyfikację szkła podaje EN 12600. Powołania normatywne (2): EN 1627:2021 (odporność na włamanie — wymagania i klasyfikacja), EN 1630:2021 (odporność na włamanie — metoda badania odporności na ręczne próby włamania), EN 12519 (terminologia okien i drzwi), EN 12600 (szkło w budownictwie — badanie wahadłem — metoda badania udarowego i klasyfikacja szkła płaskiego). Terminy (3): według EN 1627:2021 i EN 12519. Aparatura (4): sztywna rama pomocnicza, w której kompletną próbkę mocuje się systemem i elementami mocującymi dostarczonymi przez zleceniodawcę; impaktor określony w EN 12600 montuje się na osi poziomej lub pionowej, zależnie od dostępu do punktu uderzenia; ponadto potrzebne są linki, bloczki, haki i urządzenia do regulacji wysokości, jak w EN 12600.

STATUS (stan na 03.10.2026). W wyszukiwarce PKN (hasło „PN-EN 13049”, 03.10.2026) jest PN-EN 13049:2024-03 (wersja angielska, „Wprowadza: EN 13049:2023 [IDT]”, tytuł „Okna i drzwi — Uderzenie ciałem miękkim i ciężkim — Metoda badania, wymagania bezpieczeństwa i klasyfikacja”) bez adnotacji o wycofaniu oraz wycofane PN-EN 13049:2004 (wersja polska, tytuł „Okna — …”, zastąpiona przez PN-EN 13049:2024-03) i PN-EN 13049:2003 (wersja angielska, zastąpiona przez PN-EN 13049:2004). W katalogu iTeh (odczyt 03.10.2026) EN 13049:2023 ma status „Published”, etap 60.60 z 18.10.2023, i zastępuje EN 13049:2003.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 03.10.2026). Numer 13049 stoi w 12 rekordach u 6 laboratoriów: AB 014, AB 023 (7), AB 661, AB 1596, AB 1632, AB 1671. W aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026, wydania od 16.07.2025 do 02.09.2026) numer stoi w 12 wierszach tych samych laboratoriów (AB 023 — 7, pozostałe po 1); w żadnym z sześciu dokumentów numery stron się nie powtarzają. Postać „PN-EN 13049” bez roku, zwykle z oznaczeniem „N” (AB 014, AB 023, AB 1596; „N” — według legendy zakresu metoda stosowana w działaniach notyfikacyjnych według rozporządzenia (UE) nr 305/2011), „PN-EN 13049:2024-03” (AB 661, AB 1671) i „PN-EN 13049:2023” (AB 1632 — rok normy europejskiej, w katalogu PKN taka pozycja nie występuje). Obok stoją m.in. PN-EN 14351-1 i PN-EN 14351-2 (normy wyrobu dla okien i drzwi), PN-EN 949, PN-EN 16361, PN-EN 12600 i PN-EN 14019 (AB 014, AB 023), a u AB 023 jeden wiersz z procedurą PB LK-139 i EAD 020002-XX-0404 dla zabudów balkonów. Część wierszy AB 023 ma znak „+” (według legendy zakresu — badania w siedzibie i poza siedzibą laboratorium). Żadna z tych pozycji nie jest zawieszona; słowo „zawieszenia” w dokumencie AB 023 dotyczy systemów zawieszenia i równoważenia elementów, nie zawieszenia akredytacji. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-EN 13049”) pokazuje wszystkie 6 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 03.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Okna, w tym drzwi balkonowe, okna dachowe, zestawy okienno-drzwiowe (AB 023, AB 661, AB 1632, AB 1671), drzwi, zespoły drzwiowe, skrzydła i ościeżnice wewnętrzne i zewnętrzne, w tym ognioodporne, dymoszczelne, z napędami, z okuciami antypanicznymi i na drogach ewakuacyjnych (AB 014, AB 023), drzwi, okna i żaluzje (AB 1596), elementy budynków — ściany, ściany osłonowe, dachy, przekrycia (AB 023), zabudowy balkonów, loggii i tarasów (AB 023). Cecha: odporność na uderzenie ciałem miękkim i ciężkim. Przykłady zakresów: ciało o masie 50 kg (AB 023), ciało o masie 30 kg lub 50 kg w wierszu z PN-EN 949 i PN-EN 16361 (AB 023), metoda wahadła udarowego o masie 50 kg i wznios wahadła do 2,0 m, obiekty do 2,00 × 2,50 m (AB 1632), wymiary obiektów do 6000 × 6500 mm (AB 1671) i do 4000 × 2500 mm (AB 661). Masy impaktora i wysokości wzniosu nie czytaliśmy w normie (są w EN 12600 i w rozdziałach 6–7 EN 13049), więc wartości z zakresów podajemy tylko jako zapis laboratoriów.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy próbce: badany jest kompletny wyrób, łącznie z dodatkowymi skrzydłami, słupkami i stałymi przeszkleniami — bada się je i ocenia tak samo przy klasyfikacji kompletnego wyrobu (1). Przy mocowaniu: system i elementy mocujące dostarcza zleceniodawca, a rama pomocnicza ma być sztywna (4). Przy ocenie: wynik nie jest klasą wytrzymałości szyby — szkło klasyfikuje się według EN 12600 (1, uwaga 3). Przy drzwiach: metoda jest przeznaczona dla przeszklonych drzwi z ryzykiem urazu; inne drzwi bada się na życzenie zleceniodawcy (1, uwaga 1). Przy wydaniu: w zakresach akredytacji stoją postaci bez roku i z rokiem 2023 lub 2024-03; przedmowa podaje, że rewizja z 2023 r. nie unieważnia wyników według EN 13049:2003.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przygotowania próbki, punktów i kolejności uderzeń, wysokości spadku dla klas (tablica 1), kryteriów spełnienia wymagań bezpieczeństwa ani zawartości sprawozdania nie czytaliśmy (rozdziały 5–8). Nie podajemy też budowy ani masy impaktora — norma odsyła do EN 12600, której nie czytaliśmy.

Zasada metody

Kompletne okno lub zestaw drzwiowy dla pieszych mocuje się w sztywnej ramie pomocniczej tak jak w budynku i uderza impaktorem miękkim i ciężkim według EN 12600, zawieszonym na osi poziomej lub pionowej i podnoszonym na ustaloną wysokość. Ocenia się zachowanie całego wyrobu — współdziałanie skrzydeł, słupków, wypełnień i połączeń — pod kątem bezpieczeństwa użytkowania i utrzymania części przeszklonych, a wynik przypisuje się do klasy; wytrzymałości samego szkła ta metoda nie klasyfikuje.

Zastosowania

• Kompletne okna i zestawy drzwiowe dla pieszych z wypełnieniem z dowolnego materiału, także szkła (1)
• Przeszklone drzwi dla pieszych z ryzykiem urazu; inne drzwi na życzenie zleceniodawcy (1, uwaga 1)
• Okna, drzwi wewnętrzne i zewnętrzne, w tym na drogach ewakuacyjnych, ściany osłonowe, zabudowy balkonów i żaluzje — pozycje w zakresach akredytacji 6 laboratoriów w PCA

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 13049:2024-03

Tytuł (PL)

Okna i drzwi — Uderzenie ciałem miękkim i ciężkim — Metoda badania, wymagania bezpieczeństwa i klasyfikacja

Title (EN)

Windows and doors — Soft and heavy body impact — Test method, safety requirements and classification

Procedura krok po kroku

1. Próbka

   Kompletne okno lub zestaw drzwiowy ze wszystkimi skrzydłami, słupkami i przeszkleniami. PN-EN 13049:2024-03 bez adnotacji o wycofaniu (03.10.2026).

2. Mocowanie

   W sztywnej ramie pomocniczej systemem mocowania dostarczonym przez zleceniodawcę (4).

3. Ustawienie impaktora

   Impaktor według EN 12600 na osi poziomej lub pionowej, zależnie od dostępu do punktu uderzenia (4).

4. Uderzenia

   Punkty, kolejność i wysokość spadku według rozdziałów 6–7 i tablicy 1 (nieczytane).

5. Ocena i klasa

   Zachowanie wyrobu pod kątem bezpieczeństwa użytkowania i utrzymania przeszkleń; klasyfikacja według rozdziału 7 (nieczytany).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Pękające szkło i odpadające elementy — strefa wykluczona wokół próbki w czasie uderzenia
• Podnoszony impaktor — zabezpieczenie przed niekontrolowanym zwolnieniem

Najczęstsze pytania