⚡ Odporność urządzeń elektrycznych i elektronicznych na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia w przyłączu zasilającym prądu stałego — poziomy probiercze, generator, układ i procedura badania, podstawowa publikacja EMC, PN-EN 61000-4-29

Elektronika i EMC PN-EN 61000-4-29

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Podano metody badania odporności na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia występujące w przyłączu prądu stałego zasilającym urządzenia elektryczne i elektroniczne. Opisano poziomy probiercze, generator probierczy, układ do badań i procedurę badań” (na karcie bez kropki na końcu). Mamy fragment próbny IEC 61000-4-29:2000 (wydanie pierwsze, 2000-08, dwujęzyczny) od okładki do rozdziału 1 włącznie (strona 11): przedmowa, wstęp, spis treści, zakres. Zakres (rozdz. 1): metody badania odporności na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia na przyłączu zasilającym prądu stałego urządzeń elektrycznych i elektronicznych; norma dotyczy przyłączy prądu stałego niskiego napięcia w urządzeniach zasilanych z zewnętrznej sieci prądu stałego; jej celem jest wspólna i powtarzalna podstawa badania; określa zakres poziomów probierczych, generator probierczy, układ do badań i procedurę. Badanie dotyczy urządzeń i systemów, a także modułów i podzespołów, gdy moc znamionowa badanego obiektu przekracza możliwości generatora określone w rozdziale 6. Tętnienia na przyłączu prądu stałego są poza zakresem — obejmuje je IEC 61000-4-17. Norma nie wskazuje badań dla konkretnych urządzeń: dobór badań i poziomu surowości należy do komitetów wyrobów albo do użytkowników i producentów. Ma status podstawowej publikacji EMC według przewodnika IEC Guide 107. Spis treści wydania 2000: poziomy probiercze (rozdz. 5) z tablicami 1a, 1b i 1c zalecanych poziomów i czasów trwania — osobno dla zapadów napięcia, krótkich przerw i zmian napięcia; generator probierczy (6: charakterystyki i sprawdzanie); układ do badań (7); procedura (8: warunki odniesienia laboratorium, wykonanie); ocena wyników (9); sprawozdanie (10); załącznik A (informacyjny) z przykładami generatorów — z dwoma źródłami zasilania i wewnętrznym przełączaniem albo z programowalnym zasilaczem — oraz załącznik B (normatywny) o pomiarze prądu udarowego przy załączeniu: zdolności generatora do dostarczenia szczytowego prądu udarowego i szczytowego prądu udarowego badanego urządzenia.

WYDANIE 2.0 (2026). Strona IEC (odczyt 30.09.2026): IEC 61000-4-29:2000 — wydanie 1.0 z 2000-08-30, 37 stron, „withdrawal date” 2026-07-30; IEC 61000-4-29:2026 — wydanie 2.0 z 2026-07-30, 24 strony, „stability date” 2027, które „cancels and replaces the first edition published in 2000” i jest nowelizacją techniczną. Zmiany według IEC: a) wyższe napięcie wyjściowe generatora probierczego, uwzględniające nowe napięcia sieci prądu stałego; b) tolerancje czasu trwania zmian napięcia; c) ograniczenie prądu przy krótkich przerwach w warunkach małej impedancji; d) doprecyzowanie wymagań dla generatora i ich sprawdzania; e) doprecyzowanie obciążeń do sprawdzania charakterystyk przełączania i zdolności generatora do dostarczenia szczytowego prądu udarowego; f) doprecyzowanie oceny wyników i sprawozdania; g) opis środowiska prądu stałego (w projekcie z 2026 roku — informacyjny załącznik C o sieci prądu stałego). Ten sam wykaz zmian stoi w przedmowie projektu prEN IEC 61000-4-29:2026 (dokument 77A/1276/CDV, głosowanie równoległe IEC i CENELEC od 13.02 do 10.04.2026), z którego mamy fragment do końca przedmowy.

STATUS (stan kart na 30.09.2026). Karta PN-EN 61000-4-29:2004 (wersja polska) nie ma nagłówka „Wycofana” — norma jest AKTUALNA: publikacja 07-06-2004, 20 stron, grupa cenowa K, Sektor Technik Informacyjnych i Komunikacji, KT 104 Kompatybilności Elektromagnetycznej, ICS 33.100.20, „Wprowadza: EN 61000-4-29:2000 [IDT], IEC 61000-4-29:2000 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 61000-4-29:2002 - wersja angielska”. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 61000-4-29” (30.09.2026) pokazuje dwie pozycje: tę normę i PN-EN 61000-4-29:2002 (wersja angielska) z etykietą „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN 61000-4-29:2004”; wydania 2026 w katalogu PKN nie ma. Czyli: w Polsce obowiązuje tekst odpowiadający IEC 61000-4-29:2000, którą IEC 30.07.2026 zastąpiła wydaniem 2.0.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 30.09.2026). Wszystkie zapisy numeru 61000-4-29: 14 rekordów u 10 laboratoriów; w aktualnych dokumentach PCA numer stoi w 12 komórkach dokumentów odniesienia — kopia rozbija dwie dwujęzyczne pozycje AB 053 na cztery rekordy. Zapis „PN-EN 61000-4-29:2004” ma 9 laboratoriów; AB 053 zapisuje „EN 61000-4-29:2000”. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN 61000-4-29” i pokaże 9 laboratoriów — nie pokaże AB 053; sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 30.09.2026: 9 (pod „EN 61000-4-29” — 1). Aktualne zakresy na stronach PCA (odczyt 30.09.2026, wydania od 24.10.2024 do 08.09.2026): wszystkie pozycje stoją w obowiązujących wydaniach i żadna nie jest zawieszona (AB 171 ma zawieszoną inną część zakresu).

PRZEDMIOT I ZAKRES. Urządzenia elektryczne i elektroniczne — wszystkie laboratoria, u części z wyliczeniem grup (przemysłowe, naukowe i medyczne, informatyczne, gospodarstwa domowego, oświetlenie, telekomunikacja — AB 053, AB 666, AB 1765; urządzenia o przeznaczeniu wojskowym oraz urządzenia elektryczne i elektroniczne o napięciu zasilania do 400 V i częstotliwości od 0 Hz do 1000 Hz — AB 171; maszyny i urządzenia niskiego napięcia, w tym trakcyjne — AB 022); AB 261 — w siedzibie laboratorium i w miejscu instalacji. Zakresy w pozycjach: napięcie do 400 V DC (AB 053), do 425 V DC (AB 310), do 360 V przy 26 A (AB 167), do 16 A „1-fazowe oraz DC” (AB 666), poziom probierczy od 0 % do 120 % UT (AB 261, AB 1765) albo do 120 % UT (AB 117), zapady i zaniki napięcia AC i DC do 32 A (AB 171); AB 022 i AB 295 bez zakresu.

OBOK TEJ NORMY. W tych samych komórkach dokumentów odniesienia stoją normy, które przywołują to badanie: PN-EN 60255-26 pkt 7.2.11 — przekaźniki pomiarowe i urządzenia zabezpieczeniowe (AB 261), PN-EN IEC 55014-2 — urządzenia gospodarstwa domowego i narzędzia (AB 1765), PN-EN 60601-1-2 i PN-EN 55035 (AB 666); u AB 295 w tej samej pozycji dla uzbrojenia i sprzętu wojskowego stoją normy obronne NO-06-A104 i NO-06-A108, u AB 310 — PN-EN 50155 dla wyposażenia elektronicznego taboru kolejowego, a u AB 171 komórka obejmuje długą listę norm EMC i norm wyrobów. Zapady napięcia i krótkie przerwy w zasilaniu przemiennym opisuje PN-EN IEC 61000-4-11 (osobny wpis w Bazie Wiedzy) — AB 171 i AB 666 mają ją w tej samej komórce co PN-EN 61000-4-29. AB 041 bada wpływ zapadów, krótkich przerw i zmian napięcia na przyłączu DC na przeliczniki do gazomierzy według PN-EN 12405-1 pkt A18, bez tej normy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — prąd stały a przemienny: zapady i przerwy w zasilaniu przemiennym bada się według PN-EN IEC 61000-4-11, a na przyłączu prądu stałego według tej normy — badanie jednej nie zastępuje drugiej. Drugie — poziom i czas: norma podaje zalecane poziomy i czasy trwania (tablice 1a–1c), ale wybór poziomu surowości należy do normy wyrobu; wynik bez wskazania poziomu, czasu i kryterium działania nie mówi, co sprawdzono. Trzecie — generator: próba ma sens tylko wtedy, gdy generator dostarcza prąd udarowy wymagany przez badane urządzenie (załącznik B) — przy zbyt słabym źródle badane urządzenie widzi inny przebieg niż zadany. Czwarte — wydanie: w PKN obowiązuje tekst z 2000 roku, a IEC od 30.07.2026 ma wydanie 2.0 z wyższym napięciem generatora, tolerancjami czasu zmian i ograniczeniem prądu przy krótkich przerwach; zakres do 400–425 V DC w zakresach akredytacji dotyczy aparatury laboratoriów, nie wymagań normy. Piąte — tętnienia na przyłączu prądu stałego to osobne badanie (IEC 61000-4-17).

CZEGO NIE PODAJEMY. Fragment wydania 2000 kończy się na rozdziale 1, a fragment projektu 2026 — na przedmowie: nie podajemy wartości z tablic 1a–1c (poziomów i czasów trwania), wymagań dla generatora (czasy narastania i opadania, prąd, impedancja wyjściowa), sposobu jego sprawdzania, układu do badań, przebiegu procedury, kryteriów oceny ani treści załącznika B. Nie znamy też terminu wprowadzenia wydania 2026 do norm europejskich i polskich.

Zasada metody

Badane urządzenie zasila się ze źródła prądu stałego przez generator probierczy, który na przyłączu zasilającym wytwarza zapady napięcia, krótkie przerwy albo powolne zmiany napięcia o zadanym poziomie i czasie trwania, i obserwuje się, czy urządzenie dalej działa zgodnie z kryterium podanym w normie wyrobu. Norma określa zalecane poziomy i czasy (tablice 1a–1c), generator z weryfikacją zdolności dostarczenia prądu udarowego, układ do badań i procedurę; poziom surowości wybiera norma wyrobu.

Zastosowania

• Urządzenia elektryczne i elektroniczne z przyłączem zasilającym prądu stałego — telekomunikacja, automatyka, przekaźniki zabezpieczeniowe, sprzęt medyczny i informatyczny — w zakresach 10 laboratoriów
• Urządzenia o przeznaczeniu wojskowym (AB 171, AB 295) i wyposażenie taboru kolejowego (AB 310, obok PN-EN 50155)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 61000-4-29:2004 (wersja polska; EN 61000-4-29:2000, IEC 61000-4-29:2000 IDT)

Tytuł (PL)

Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) — Część 4-29: Metody badań i pomiarów — Badanie odporności na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia występujące w przyłączu zasilającym prądu stałego

Title (EN)

Electromagnetic compatibility (EMC) — Part 4-29: Testing and measurement techniques — Voltage dips, short interruptions and voltage variations on d.c. input power port immunity tests

Procedura krok po kroku

1. Norma wyrobu i wydanie

   Poziom surowości, czasy trwania i kryterium działania z normy wyrobu; PN-EN 61000-4-29:2004 aktualna w PKN (stan karty na 30.09.2026), IEC ma wydanie 2.0 z 2026 roku.

2. Generator i układ

   Sprawdzony generator o wystarczającej zdolności dostarczenia prądu udarowego (załącznik B); układ do badań według rozdz. 7 — szczegółów NIE PODAJEMY.

3. Badanie

   Zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia na przyłączu zasilającym prądu stałego w warunkach odniesienia laboratorium; wartości z tablic 1a–1c NIE PODAJEMY.

4. Ocena i sprawozdanie

   Działanie urządzenia w czasie badania i po nim ocenia się według kryterium normy wyrobu (rozdz. 9); sprawozdanie według rozdz. 10.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca przy źródłach prądu stałego o napięciu do kilkuset woltów i dużych prądach udarowych — zasady bezpieczeństwa elektrycznego przy stanowisku badawczym
• UWAGA MERYTORYCZNA: badanie przyłącza prądu stałego nie zastępuje badania zapadów w zasilaniu przemiennym (PN-EN IEC 61000-4-11); w PKN obowiązuje tekst z 2000 roku, IEC ma wydanie 2.0 z 2026 roku

Najczęstsze pytania