⚡ Odporność na zaburzenia przewodzone indukowane przez pola radiowe — zakres 150 kHz do 80 MHz, poziomy 1 V, 3 V i 10 V
Krótko: o co chodzi
Sygnał zaburzający o częstotliwości od 150 kHz do 80 MHz wprowadza się do przewodów sprzętu badanego przez układ sprzęgająco-odsprzęgający. Badanie wykonuje się według normy PN-EN IEC 61000-4-6:2024-03; Zakres częstotliwości: Od 150 kHz do 80 MHz (0,15–80 MHz). Procedura obejmuje 8 kroków; stosuje się je m.in. do: Badania zgodności sprzętu elektrycznego i elektronicznego z dyrektywą kompatybilności elektromagnetycznej, Ocena odporności przyłączy zasilania oraz linii wejściowych, wyjściowych, sygnałowych i sterowania, Badania liczników energii elektrycznej i przyrządów pomiarowych podlegających dyrektywie MID.
W skrócie
- Norma: PN-EN IEC 61000-4-6:2024-03
- Kategoria: Elektronika i EMC
- Kroków procedury: 8
- Zakres częstotliwości: Od 150 kHz do 80 MHz (0,15–80 MHz)
- Poziomy probiercze: Poziom 1: 1 V, czyli 120 dB(µV); poziom 2: 3 V, czyli 129,5 dB(µV); poziom 3: 10 V, czyli 140 dB(µV); poziom „X" specjalny
- Rodzaj wartości: Napięcie siły elektromotorycznej w obwodzie otwartym, w wartości skutecznej, dla sygnału niemodulowanego
Przegląd
Norma dotyczy wymagań odporności sprzętu elektrycznego i elektronicznego na zaburzenia przewodzone pochodzące od zamierzonych nadajników o częstotliwości radiowej w zakresie od 150 kHz do 80 MHz. Sprzęt, który nie ma co najmniej jednego przewodu lub kabla — takiego jak zasilanie sieciowe, linia sygnałowa czy przyłącze uziemienia — mogącego sprzęgnąć go z zaburzającymi polami o częstotliwości radiowej, jest wyłączony z zakresu tej publikacji.
Celem normy jest ustanowienie wspólnego odniesienia do oceny odporności funkcjonalnej sprzętu poddanego zaburzeniom przewodzonym indukowanym przez pola o częstotliwości radiowej. Norma zaznacza, że symulacja i pomiar tych zaburzeń nie są dostatecznie dokładne do ilościowego wyznaczania skutków, a metody badania zbudowano przede wszystkim po to, by zapewnić odpowiednią powtarzalność wyników w różnych laboratoriach. Podobnie jak część 4-3, jest to podstawowa publikacja EMC według IEC Guide 107, a komitety wyrobów odpowiadają za rozstrzygnięcie, czy ją stosować, oraz za ustalenie poziomów probierczych i kryteriów jakości działania.
Uzasadnieniem badania jest to, że dołączone do urządzeń przewody i kable mogą stać się antenami odbierającymi fale elektromagnetyczne propagujące w przestrzeni, a skuteczność takich anten zależy między innymi od stosunku ich długości do długości fali zaburzeń radiowych. Prądy zaburzeń zaindukowane w przewodach wpływają do wnętrza urządzeń i mogą wywołać zakłócenie ich pracy. Narażeniom poddaje się przyłącza zasilania i przyłącza interfejsowe: wejściowe, wyjściowe, sygnałowe i sterowania.
Zasada metody
Do przewodów sprzętu badanego wprowadza się sygnał zaburzający o częstotliwości radiowej, symulujący prądy indukowane w kablach przez pole elektromagnetyczne. Poziomy probiercze podaje się jako napięcie siły elektromotorycznej w obwodzie otwartym, w wartości skutecznej, dla sygnału niemodulowanego: poziom 1 odpowiada 1 V, czyli 120 dBµV, poziom 2 — 3 V, czyli 129,5 dBµV, poziom 3 — 10 V, czyli 140 dBµV; poziom „X" może być dowolny, powyżej, poniżej albo pomiędzy pozostałymi, i musi zostać określony w specyfikacji sprzętu. Poziomy ustala się na porcie urządzenia sprzęgającego od strony sprzętu badanego. Do badania sygnał ten jest modulowany amplitudowo z głębokością 80 % falą sinusoidalną 1 kHz, aby symulować rzeczywiste zagrożenia. System testowy tworzą generator sygnałowy, wzmacniacz mocy i układ sprzęgająco-odsprzęgający, którego zadaniem jest zapewnienie sprzężenia z narażaną linią, stabilizacja impedancji oraz oddzielenie innych, nienarażanych urządzeń współpracujących.
Zastosowania
- Badania zgodności sprzętu elektrycznego i elektronicznego z dyrektywą kompatybilności elektromagnetycznej
- Ocena odporności przyłączy zasilania oraz linii wejściowych, wyjściowych, sygnałowych i sterowania
- Badania liczników energii elektrycznej i przyrządów pomiarowych podlegających dyrektywie MID
- Badania urządzeń o rozbudowanym okablowaniu, w których kable działają jak anteny odbiorcze
- Uzupełnienie badania odporności na pole promieniowane poniżej częstotliwości przejścia 80 MHz
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Zakres częstotliwości | Od 150 kHz do 80 MHz (0,15–80 MHz) |
| Poziomy probiercze | Poziom 1: 1 V, czyli 120 dB(µV); poziom 2: 3 V, czyli 129,5 dB(µV); poziom 3: 10 V, czyli 140 dB(µV); poziom „X" specjalny |
| Rodzaj wartości | Napięcie siły elektromotorycznej w obwodzie otwartym, w wartości skutecznej, dla sygnału niemodulowanego |
| Modulacja | Amplitudowa z głębokością 80 %, falą sinusoidalną 1 kHz |
| Punkt odniesienia poziomu | Port urządzeń sprzęgających od strony sprzętu badanego |
| Zakres wyłączony | Sprzęt bez co najmniej jednego przewodu lub kabla (zasilanie, linia sygnałowa, uziemienie) mogącego sprzęgnąć go z polem zaburzającym |
| Częstotliwość przejścia | Powyżej 80 MHz odporność na energię promieniowaną opisuje IEC 61000-4-3; komitety wyrobów mogą wybrać niższą lub wyższą częstotliwość przejścia |
| Narażane przyłącza | Przyłącza zasilania oraz przyłącza interfejsowe: wejściowe, wyjściowe, sygnałowe i sterowania |
Norma
- Numer normy
- PN-EN IEC 61000-4-6:2024-03
- Tytuł (PL)
- Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) — Część 4-6: Metody badań i pomiarów — Odporność na zaburzenia przewodzone, indukowane przez pola o częstotliwości radiowej
- Title (EN)
- Electromagnetic compatibility (EMC) — Part 4-6: Testing and measurement techniques — Immunity to conducted disturbances, induced by radio-frequency fields
Procedura krok po kroku
-
Sprawdzenie zakresu stosowania
Potwierdzić, że sprzęt badany ma co najmniej jeden przewód lub kabel — zasilanie sieciowe, linię sygnałową albo przyłącze uziemienia — mogący sprzęgnąć go z zaburzającymi polami o częstotliwości radiowej; sprzęt bez takiego przewodu jest poza zakresem normy.
-
Ustalenie poziomu probierczego
Przyjąć poziom 1 (1 V, 120 dBµV), poziom 2 (3 V, 129,5 dBµV), poziom 3 (10 V, 140 dBµV) albo poziom „X" określony w specyfikacji sprzętu; poziomy dotyczą sygnału niemodulowanego, w wartości skutecznej, jako siła elektromotoryczna w obwodzie otwartym.
-
Zestawienie systemu testowego
Połączyć generator sygnałowy, wzmacniacz mocy i układ sprzęgająco-odsprzęgający, tak aby poziom był ustalony na porcie urządzenia sprzęgającego od strony sprzętu badanego.
-
Wybór narażanych przyłączy
Objąć badaniem przyłącza zasilania oraz przyłącza interfejsowe: wejściowe, wyjściowe, sygnałowe i sterowania; dla wiązek kablowych, których nie da się objąć układem sprzęgająco-odsprzęgającym, zastosować kleszcze sprzęgające.
-
Ustawienie modulacji
Włączyć modulację amplitudową o głębokości 80 % falą sinusoidalną 1 kHz, symulującą rzeczywiste zagrożenia od nadajników.
-
Przemiatanie częstotliwości
Przemiatać częstotliwość w zakresie od 150 kHz do 80 MHz, obserwując działanie sprzętu badanego w każdej badanej konfiguracji przyłączy.
-
Odsprzęgnięcie otoczenia
Upewnić się, że układ sprzęgająco-odsprzęgający stabilizuje impedancję i oddziela urządzenia współpracujące, tak aby zaburzenie nie rozpływało się poza obwód badany.
-
Ocena i sprawozdanie
Ocenić działanie sprzętu według kryteriów jakości działania z wymagań wyrobu. W sprawozdaniu podać poziom probierczy w woltach i decybelach względem mikrowolta, zakres i krok częstotliwości, parametry modulacji, badane przyłącza, sposób sprzęgania i wynik.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Generator sygnałowy o częstotliwości radiowej | Wytwarza sygnał w zakresie 150 kHz do 80 MHz z modulacją amplitudową 80 % falą 1 kHz | — |
| Wzmacniacz mocy | Zapewnia moc potrzebną do uzyskania zadanego poziomu probierczego na porcie urządzenia sprzęgającego | — |
| Układ sprzęgająco-odsprzęgający (CDN) | Zapewnia sprzężenie z narażaną linią, stabilizację impedancji i oddzielenie innych, nienarażanych urządzeń współpracujących | — |
| Kleszcze sprzęgające (klamra) | Alternatywny sposób wprowadzenia zaburzenia do wiązki kablowej, gdy nie można użyć układu sprzęgająco-odsprzęgającego | — |
| Miernik poziomu sygnału | Kontrola poziomu probierczego wyrażanego w woltach i decybelach względem mikrowolta | — |
| Sprzęt monitorujący działanie EUT | Obserwacja pracy sprzętu badanego w trakcie przemiatania częstotliwości | — |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Napięcia wielkiej częstotliwości w torze sygnałowym i w układach sprzęgających — ryzyko poparzenia wielką częstotliwością, nie dotykać przewodów pod mocą
- Sprzęt badany pozostaje zasilany z sieci w trakcie badania — ochrona przeciwporażeniowa stanowiska
- Wzmacniacz mocy pracujący na niedopasowanym obciążeniu może ulec uszkodzeniu — kontrola dopasowania przed włączeniem mocy
- Emisja zaburzeń poza stanowisko przez narażane kable — prowadzenie badań w pomieszczeniu ekranowanym, jeżeli wymagają tego warunki
- Nieprzewidziane reakcje sprzętu badanego w trakcie ekspozycji — zabezpieczenie części ruchomych i obwodów wykonawczych
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-EN IEC 61000-4-6:2024-03 — „Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) — Część 4-6: Metody badań i pomiarów — Odporność na zaburzenia przewodzone, indukowane przez pola o częstotliwości radiowej”. Tytuł angielski: „Electromagnetic compatibility (EMC) — Part 4-6: Testing and measurement techniques — Immunity to conducted disturbances, induced by radio-frequency fields”.
Na czym polega ta metoda?
Do przewodów sprzętu badanego wprowadza się sygnał zaburzający o częstotliwości radiowej, symulujący prądy indukowane w kablach przez pole elektromagnetyczne. Poziomy probiercze podaje się jako napięcie siły elektromotorycznej w obwodzie otwartym, w wartości skutecznej, dla sygnału niemodulowanego: poziom 1 odpowiada 1 V, czyli 120 dBµV, poziom 2 — 3 V, czyli 129,5 dBµV, poziom 3 — 10 V, czyli 140 dBµV; poziom „X" może być dowolny, powyżej, poniżej albo pomiędzy pozostałymi, i musi zostać określony w specyfikacji sprzętu.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
Zakres częstotliwości: Od 150 kHz do 80 MHz (0,15–80 MHz); Poziomy probiercze: Poziom 1: 1 V, czyli 120 dB(µV); poziom 2: 3 V, czyli 129,5 dB(µV); poziom 3: 10 V, czyli 140 dB(µV); poziom „X" specjalny; Rodzaj wartości: Napięcie siły elektromotorycznej w obwodzie otwartym, w wartości skutecznej, dla sygnału niemodulowanego; Modulacja: Amplitudowa z głębokością 80 %, falą sinusoidalną 1 kHz.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 8 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Generator sygnałowy o częstotliwości radiowej, Wzmacniacz mocy, Układ sprzęgająco-odsprzęgający (CDN), Kleszcze sprzęgające (klamra), Miernik poziomu sygnału, Sprzęt monitorujący działanie EUT.
Gdzie stosuje się to badanie?
Badania zgodności sprzętu elektrycznego i elektronicznego z dyrektywą kompatybilności elektromagnetycznej; Ocena odporności przyłączy zasilania oraz linii wejściowych, wyjściowych, sygnałowych i sterowania; Badania liczników energii elektrycznej i przyrządów pomiarowych podlegających dyrektywie MID; Badania urządzeń o rozbudowanym okablowaniu, w których kable działają jak anteny odbiorcze; Uzupełnienie badania odporności na pole promieniowane poniżej częstotliwości przejścia 80 MHz.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Napięcia wielkiej częstotliwości w torze sygnałowym i w układach sprzęgających — ryzyko poparzenia wielką częstotliwością, nie dotykać przewodów pod mocą; Sprzęt badany pozostaje zasilany z sieci w trakcie badania — ochrona przeciwporażeniowa stanowiska; Wzmacniacz mocy pracujący na niedopasowanym obciążeniu może ulec uszkodzeniu — kontrola dopasowania przed włączeniem mocy; Emisja zaburzeń poza stanowisko przez narażane kable — prowadzenie badań w pomieszczeniu ekranowanym, jeżeli wymagają tego warunki; Nieprzewidziane reakcje sprzętu badanego w trakcie ekspozycji — zabezpieczenie części ruchomych i obwodów wykonawczych.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN IEC 61000-4-6.