🏗️ Odporność na włamanie drzwi, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji — próby włamania ręcznego zestawami narzędzi A1–A6, z pomiarem czasu oporu i nagraniem wideo; PN-EN 1630

Budownictwo PN-EN 1630

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. EN 1630:2021 (rozdz. 1) określa metodę badania odporności na próby włamania ręcznego w celu oceny odporności na włamanie zestawów drzwiowych, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji, dla tych samych sposobów otwierania co EN 1628 (m.in. rozwierane, uchylne, składane, przesuwne, obrotowe, otwierane na zewnątrz z osią przesuwną, zwijane) i dla konstrukcji nieotwieralnych. Norma nie obejmuje bezpośrednio odporności zamków i wkładek na otwieranie narzędziami do manipulacji (wytrychami) ani skrytych metod ataku na wyroby sterowane elektrycznie, elektronicznie lub elektromagnetycznie. Nie ocenia mocowania wyrobu do budynku i nie dotyczy ścian, dachów oraz bram objętych EN 13241. Według przedmowy badanie ręczne obejmuje słabe punkty, których nie oceniają badania statyczne (EN 1628) i dynamiczne (EN 1629); podstawowe wymagania dla zamków, okuć i wkładek są w EN 1627:2021 (tablica 3) i nie są tu ponownie badane, dlatego metody ataku i czasy badania są ograniczone. Pole „Zakres” karty PKN PN-EN 1630:2021-11 (wersja angielska, opis zakresu po polsku), fragment: „Niniejszy dokument określa metodę badań w celu oznaczenia odporności na próby włamania ręcznego w celu oceny odporności na włamanie zestawów drzwiowych, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji.”

POJĘCIA (rozdz. 3). Zestaw narzędzi — narzędzia przypisane danej klasie odporności (rozdz. 7 i załącznik A). Czas oporu — czas pracy badającego; zmiany narzędzia krótsze niż 5 s są jego częścią. Całkowity czas badania — suma czasów oporu, odpoczynku, wymiany narzędzi (np. tępego brzeszczotu) i obserwacji w badaniu głównym. Otwór dostępny — otwór, przez który przechodzi blok probierczy o przekroju określonym w pkt 6.7.

STANOWISKO I ZESPÓŁ (rozdz. 4). Stanowisko jak w EN 1628 — siła 15 kN w dowolnym punkcie nie może dać ugięcia większego niż 5 mm. Zespół badawczy liczy co najmniej dwie osoby, z których co najmniej dwie potrafią wykonać badanie ręczne, a co najmniej jedna jest kompetentna do zapisu danych i obserwacji do sprawozdania; w danym obszarze ataku pracuje tylko jedna osoba. Członkowie zespołu mają być czujni i zmotywowani do wytrwałego ataku, sprawni fizycznie, bez ograniczeń ruchowych, z prawidłowym (w razie potrzeby skorygowanym) wzrokiem, zdolni odtworzyć aktualne sposoby działania włamywaczy rozsądną, ale nie nadmierną siłą, i znać budowę wyrobów, okuć i narzędzi; wymagania dla personelu — według EN ISO/IEC 17025:2017, pkt 6.2. Doskonalenie obejmuje przegląd nagrań i wymianę doświadczeń między laboratoriami a policją. Wyposażenie: chronometr czasu oporu, chronometr całkowitego czasu badania, pomiar temperatury i wilgotności. Badanie wstępne i główne nagrywa się w całości (z kodem czasu); nagrania nie publikuje się bez zgody zleceniodawcy i laboratorium, a laboratorium uwzględnia RODO. Tolerancje: czas ±1 %, temperatura ±1°, wilgotność względna ±5 %. Gdy wkładki nie spełniają EN 1627:2021 (tablica 3), wykonuje się próbę wyciągania rdzenia wkładki według załącznika E.

PRÓBKA (rozdz. 5). Kompletny, działający wyrób zamontowany w ramie pomocniczej według instrukcji producenta (EN 1627:2021, rozdz. 10) — drzwi i drzwi balkonowe na poziomie podłogi, okna 800 mm nad podłogą; wyroby montowane nie pionowo (np. świetliki) bada się w położeniu użytkowym, a przy kilku możliwych — w najbardziej podatnym. Próbkę po badaniu statycznym i dynamicznym można użyć w badaniu wstępnym, jeśli wcześniejsze uszkodzenia nie wpływają na jego wynik. Szklenie jak w EN 1628 (tablica 1: od P4 A dla RC 1 N–RC 2 do P8 B dla RC 6). Próbka co najmniej 8 h w 15–30 °C; okucia otwierane bez klucza od strony ataku są otwarte; zleceniodawca dostarcza próbkę osadzoną w ramie pomocniczej z największą dopuszczalną szczeliną montażową, a stanowisko nie podpiera styku ościeżnicy z ramą pomocniczą.

PRZEBIEG (rozdz. 6). Kolejność według załącznika B; zleceniodawca informuje o zagrożeniach od układu elektromechanicznego. Pomieszczenie 15–30 °C, wilgotność względna 30–70 %. W klasach 2–4 nie atakuje się bezpośrednio szyby, aby zrobić otwór dla szablonów E1–E4 — atakuje się system mocowania szyby i wypełnienia; w klasach 5 i 6 atakuje się także samą szybę. Przy wyrobach z okuciami zamykanymi bez klucza po stronie bezpiecznej (np. zamknięcia awaryjne, wkładki z gałką, klamki zamykane bez klucza, klamki okienne bez zamka, wyłączniki, przyciski) albo z klamkami okiennymi z zamkiem niespełniającymi EN 1627:2021 (tablica 3) sprawdza się, czy po przebiciu wyrobu (także szyby) da się użyć tego urządzenia i uzyskać otwór dostępny — nie może się to udać; urządzenia elektryczne bada się w stanie spodziewanym przy próbie włamania (pod napięciem albo bez zasilania, według instrukcji); w klasach RC 1 i RC 1 N bada się to narzędziami 1.2 albo 1.10–1.13 zestawu A1 przez 3 minuty czasu oporu, w klasach RC 2–RC 6 — właściwym zestawem i czasem (szczegóły w załączniku F). Obszary ataku wyrobów z częściami ruchomymi: elementy ryglujące, części ruchome, korpus, okucia, system mocowania szyby i wypełnienia oraz inne istotne miejsca. Badanie wstępne (6.5), badanie główne (6.6), kryteria uszkodzenia (6.7) i zestawy narzędzi A1–A6 (rozdz. 7) — tylko tytuły w przeczytanym fragmencie.

WYDANIE. EN 1630:2021 (CEN/TC 33) zastąpiła EN 1630:2011+A1:2015; zmiany według przedmowy: zaktualizowane powołania, nowe załączniki E (wyciąganie rdzenia wkładki) i F (wyroby z okuciami zamykanymi bez klucza), szablon E4 w pkt 6.7 i nowe rysunki w załączniku A. W katalogu iTeh (odczyt 28.10.2026) EN 1630:2021 ma status „Published” i etap „9020 – Submission to 2 Year Review Enquiry”.

STATUS (stan karty PKN na 28.10.2026). Karta PN-EN 1630:2021-11 (wersja angielska) bez etykiety wycofania: publikacja 25-11-2021, 49 stron, Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 169 Okien, Drzwi, Żaluzji i Okuć, „Wprowadza: EN 1630:2021 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 1630+A1:2016-02 - wersja angielska”, ICS 13.310, 91.060.50; pól „Dyrektywa” i „Mandat” karta nie ma. Wyszukiwarka PKN, hasło „EN 1630” (27.10.2026): obok są wycofane PN-EN 1630+A1:2016-02 (wersja angielska), PN-EN 1630:2011 i PN-ENV 1630:2006 (obie w wersji angielskiej i niemieckiej); polskiej wersji wydania 2021 w wynikach nie ma.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji odświeżona z serwera produkcyjnego 27.10.2026 i aktualne dokumenty PCA). Numer 1630 stoi w 12 rekordach u 6 polskich laboratoriów: AB 014, AB 023 (siedem pozycji), AB 035, AB 661, AB 1054, AB 1596. W aktualnych dokumentach PCA tych laboratoriów norma występuje łącznie 12 razy — tyle samo co w kopii; żadna pozycja nie jest zawieszona. Zapisy: „PN-EN 1630:2021-11” (AB 035, AB 661, AB 1596 — tu obok PN-EN 1627:2021-11 z gwiazdką), „PN-EN 1630:2021 z wyłączeniem załącznika E” (AB 014) i „PN-EN 1630” bez roku (AB 023, AB 1054; w AB 023 raz razem z procedurą PB LOW-019). Zakładka „Laboratoria” („PN-EN 1630”) pokazuje 8 laboratoriów: tych 6 polskich i 2 czeskie (zapytanie zakładki na labcoda.pl, 28.10.2026).

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA, całe pozycje). Drzwi oraz okna otwieralne i nieotwieralne — grupa wyrobów 1, klasy RC2–RC4, bez załącznika E (AB 014); przegrody budowlane o podwyższonej odporności na włamanie — „odporność na badanie z zastosowaniem narzędzi”, grupa wyrobów 1, klasy 2 i 3 (AB 023), a w osobnych pozycjach drzwi i zespoły drzwiowe, kraty, okna, ściany osłonowe, świetliki, pasma świetlne i wyłazy dachowe (z PB LOW-019) oraz żaluzje i zasłony (AB 023); drzwi, okna i ściany osłonowe — narzędzia i elektronarzędzia o mocy do 2300 W, klasy RC2–RC6 (AB 035); przegrody budowlane, klasy RC2–RC6 (AB 1596); okna, drzwi i drzwi balkonowe (AB 1054); okna i drzwi o szerokości do 4000 mm i wysokości do 2500 mm (AB 661).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — czas: czas oporu to tylko praca badającego (z krótkimi zmianami narzędzi poniżej 5 s), a całkowity czas badania obejmuje też odpoczynki, wymiany i obserwację — pomylenie obu daje fałszywy wynik. Drugie — szyba: w klasach 2–4 bezpośredni atak na szybę nie liczy się jako droga do otworu, w klasach 5 i 6 — liczy się. Trzecie — okucia od strony bezpiecznej: wyrób z klamką lub przyciskiem bez klucza musi wytrzymać próbę z przebiciem i użyciem tego urządzenia (załącznik F). Czwarte — wkładki niespełniające EN 1627 (tablica 3): obowiązuje załącznik E, a laboratorium z wyłączeniem załącznika E (AB 014) nie wykona tej części w zakresie akredytacji. Piąte — montaż: norma wymaga próbki osadzonej z największą dopuszczalną szczeliną montażową i zakazuje podpierania styku ościeżnicy z ramą pomocniczą (pkt 5.2); badanie z mniejszą szczeliną albo z podpartym stykiem nie spełnia tych warunków. Szóste — położenie: świetlik do badania statycznego można zamontować pionowo (EN 1628, uwaga do pkt 5.1), ale do badania ręcznego — w położeniu użytkowym, a przy kilku możliwych — w najbardziej podatnym (pkt 5.1.1). Siódme — zespół: wynik zależy od ludzi; norma wymaga co najmniej dwuosobowego zespołu o opisanych kompetencjach, stałego doskonalenia i pełnego nagrania badania.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przeczytany fragment EN 1630:2021 kończy się w pkt 6.3.2. Nie podajemy strony i wysokości ataku (pkt 6.4), przebiegu badania wstępnego i głównego, kryteriów uszkodzenia i wymiarów szablonów E1–E4 (pkt 6.5–6.7), składu zestawów narzędzi A1–A6 i czasów oporu dla klas (rozdz. 7, załącznik A), przykładów montażu (załącznik D) ani szczegółów załączników B, C, E i F. Powołań normy w przepisach nie sprawdzaliśmy.

Zasada metody

Kompletny wyrób zamontowany w ramie pomocniczej atakuje się ręcznie zestawem narzędzi przypisanym klasie odporności (A1–A6) w określonych obszarach ataku — elementy ryglujące, części ruchome, korpus, okucia, mocowanie szyby i wypełnienia — mierząc czas oporu i całkowity czas badania i nagrywając całe badanie; celem ataku jest otwór dostępny — taki, przez który przechodzi blok probierczy (szablony E1–E4) o przekroju z pkt 6.7 (EN 1630:2021, rozdz. 3–7; kryteria uszkodzenia z pkt 6.7 — w przeczytanym fragmencie tylko tytuł).

Zastosowania

• Drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty i żaluzje o podwyższonej odporności na włamanie — klasyfikacja RC według EN 1627 (EN 1630:2021, rozdz. 1)
• Wyroby z okuciami zamykanymi bez klucza (np. zamknięcia awaryjne, wkładki z gałką, przyciski) — próba z przebiciem wyrobu i użyciem okucia (pkt 6.3.1, załącznik F — tytuł)
• Świetliki i wyłazy dachowe — badanie w położeniu użytkowym
• W zakresach akredytacji: 6 polskich laboratoriów, klasy RC2–RC6, elektronarzędzia do 2300 W

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 1630:2021-11 (wersja angielska; wprowadza EN 1630:2021 [IDT])

Tytuł (PL)

Drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty i żaluzje — Odporność na włamanie — Metoda badania dla określenia odporności na próby włamania ręcznego

Title (EN)

Pedestrian doorsets, windows, curtain walling, grilles and shutters — Burglar resistance — Test method for the determination of resistance to manual burglary attempts

Procedura krok po kroku

1. Przygotowanie

   Montaż według instrukcji producenta w ramie pomocniczej, na wysokości użytkowej; szklenie według tablicy 1; co najmniej 8 h w 15–30 °C; okucia otwierane bez klucza od strony ataku — otwarte (rozdz. 5).

2. Badanie wstępne i główne

   Według załącznika B — zestawem narzędzi właściwym dla klasy, w obszarach ataku z pkt 6.3, z pomiarem czasów i pełnym nagraniem (pkt 6.5–6.6 — tytuły).

3. Ocena

   Według kryteriów z pkt 6.7 (tytuł) — czy powstał otwór dostępny (rozdz. 3); przy okuciach zamykanych bez klucza — czy po przebiciu da się ich użyć i uzyskać otwór dostępny (pkt 6.3.1).

4. Wynik

   Wynik dla klasy RC według EN 1627. PN-EN 1630:2021-11 — aktualna (stan karty PKN na 28.10.2026; wersja angielska).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca narzędziami ręcznymi i elektronarzędziami — ochrona badającego; norma dopuszcza folię na szkle w klasach RC 2–RC 4
• Zleceniodawca informuje o zagrożeniach od układu elektromechanicznego wyrobu (pkt 6.1)
• Nagranie z badania nie jest publikowane bez zgody zleceniodawcy i laboratorium (pkt 4.3.2)

Najczęstsze pytania