🏗️ Odporność na włamanie drzwi, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji przy obciążeniu dynamicznym — uderzenia wahadłem z dwiema oponami (50 kg) w narożniki i środek wyrobu, ocena sprawdzianem szczeliny C przy sile 200 N; PN-EN 1629 (obciążenie statyczne — osobny wpis: PN-EN 1628)

Budownictwo PN-EN 1629

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. EN 1629:2021 (rozdz. 1) określa metodę badania odporności na obciążenie dynamiczne w celu oceny odporności na włamanie zestawów drzwiowych, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji. Dotyczy sposobów otwierania: rozwieranego, uchylnego, składanego, rozwierno-uchylnego, odchylnego (z górnym lub dolnym zawieszeniem), przesuwnego (poziomo i pionowo), otwieranego na zewnątrz z osią przesuwną, obrotowego (poziomo i pionowo) i zwijanego, a także konstrukcji nieotwieralnych. Odporność na włamanie ma dwa aspekty — odporność na wyważenie i utrzymanie się wyrobu w budynku; ta metoda NIE ocenia mocowania do budynku (wskazówki daje instrukcja montażu producenta; przykład jej treści — EN 1627:2021, załącznik A). Nie dotyczy ścian i dachów ani drzwi, bram i szlabanów służących głównie bezpiecznemu dostępowi towarów i pojazdów, objętych EN 13241:2003+A2:2016. Według przedmowy badanie ma odwzorować ataki fizyczne, np. uderzenie barkiem albo kopnięcie. Seria: EN 1627:2021 (wymagania i klasyfikacja), EN 1628:2021 (obciążenie statyczne — osobny wpis tej bazy: „Odporność na włamanie drzwi, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji przy obciążeniu statycznym; PN-EN 1628”), EN 1629:2021 (ta norma) i EN 1630:2021 (próby włamania ręcznego — także osobny wpis). Pole „Zakres” karty PKN PN-EN 1629:2021-11 (wersja angielska, opis zakresu po polsku): „Niniejszy dokument określa metodę badań w celu oznaczenia odporności na dynamiczne obciążenie w celu oceny odporności na włamanie zestawów drzwiowych, okien, ścian osłonowych, krat i żaluzji.”

WEDŁUG TEKSTU EN 1629:2021 — WYDANIE I APARATURA (przedmowa, rozdz. 2–4). Normę przygotował komitet CEN/TC 33 (Drzwi, okna, żaluzje, okucia budowlane i ściany osłonowe), sekretariat AFNOR; CEN zatwierdził ją 19 marca 2021 r., a wprowadzenie do norm krajowych i wycofanie norm sprzecznych wyznaczono najpóźniej na grudzień 2021 r. Zastąpiła EN 1629:2011+A1:2015; zmiany: zaktualizowane wydania powołań normatywnych i doprecyzowanie łączenia punktów uderzenia (6.2.1). Powołania normatywne m.in.: EN 356:1999 (szyby ochronne — klasy odporności na atak ręczny), EN 1627:2021, EN 1628:2021, EN 1630:2021, EN 12600:2002 (badanie wahadłem szkła płaskiego), EN 12519:2018, EN 12216:2018, EN 13119:2016, EN 13241:2003+A2:2016; przy powołaniach datowanych stosuje się tylko podane wydanie. Stanowisko (4.1): sztywna rama stalowa z przesuwnymi podporami — siła 15 kN przyłożona prostopadle w dowolnym z wyznaczonych punktów nie może dać ugięcia większego niż 5 mm. Wahadło (4.2–4.3): według EN 12600:2002 — dwie opony pneumatyczne typu 3.50 R8 4PR napompowane do (0,35 ± 0,02) MPa, na felgach z dwoma stalowymi obciążnikami o równej masie; masa całkowita (50 ± 0,1) kg bez linki i haka, obciążniki nie mogą dotykać próbki; zawieszenie na stalowej lince, długość wahadła co najmniej 1000 mm, hak zwalniający i regulacja wysokości; wysokość spadku to pionowa droga środka ciężkości, z tolerancją ± 10 mm. Rama pomocnicza (4.4) odwzorowuje podparcie wyrobu w budynku: dla wyrobów grup 1–4 rura metalowa co najmniej 120 mm × 120 mm × 5 mm albo rama drewniana co najmniej 100 mm × 70 mm; dla grup 3 i 4 dodatkowo rura stalowa 40 mm × 40 mm × 3 mm i stalowa płyta podstawy 8 mm z segmentów. Pomiary (4.5): przyrząd do wysokości spadku, temperatura i wilgotność względna, sprawdzian szczeliny C według EN 1628:2021 (rys. A.14), wymiary sprawdzianu z tolerancją ± 1 mm. Według EN 1628:2021 (pkt 4.6) sprawdzian C ma kształt elipsy o średnicach 250 mm i 150 mm.

PRÓBKA I PRZEBIEG (rozdz. 5–7). Próbka to kompletny, działający wyrób z ościeżnicami, okuciami, prowadnicami, pancerzem, wałem, skrzynką i akcesoriami, zamocowany w ramie pomocniczej prosto, pionowo, bez skręcenia i wygięcia, według instrukcji montażu producenta właściwej dla materiału i wymiarów ramy. Szklenie według tablicy 1 (najniższa klasa szyby według EN 356:1999): RC 1 N, RC 1, RC 2 N i RC 2 — P4 A, RC 3 — P5 A; szybę o najwyższym poziomie zabezpieczenia montuje się od strony uderzenia. Wyroby z wypełnieniem innym niż szkło bada się z wypełnieniem docelowym; próbkę po badaniu statycznym według EN 1628:2021 można użyć ponownie. Wyroby montowane nie pionowo (np. świetliki) do tego badania montuje się pionowo. Pęknięcie szyby nie przerywa badania; dla ochrony badającego wolno nakleić folię. Próbka co najmniej 8 h w 15–30 °C; oględziny i zapis uszkodzeń; wyrób zamknięty i zaryglowany w deklarowanym stanie zabezpieczenia, okucia, które od strony ataku da się zwolnić bez klucza i narzędzi, są zwolnione. W klasie 1 przed badaniem zdejmuje się od strony ataku części, które da się odkręcić lub zdemontować narzędziami zestawu A1 z EN 1630:2021 (załącznik A) — bez uszkadzania, najwyżej 3 min. Pomieszczenie: 15–30 °C, wilgotność względna 30–70 %. Punkty uderzenia (6.2): obciążenia dynamiczne z EN 1627:2021 (tablica 13), kierunek prostopadły do płaszczyzny próbki; punkty bliżej siebie niż 300 mm łączy się w jeden w połowie odległości (najwyżej dwa w jeden); kolejność według załącznika B (rys. B.1). Wyroby grup 1–3 — najpierw po jednym uderzeniu w każdy narożnik, potem trzy w środek, od strony ataku; próbka okrągła — cztery punkty mniej więcej równo rozłożone na obwodzie; o szkleniach i wypełnieniach mniejszych niż 150 mm × 300 mm (szerokość × wysokość) pkt 6.2.2.1 ma dwa zdania: próbkę z więcej niż jednym takim polem uderza się trzy razy w środek pola przeszklonego lub wypełnienia, a próbki z takimi polami się nie bada; skrzydeł drzwi i wypełnień okien węższych niż 150 mm i okiennic jednoskrzydłowych węższych niż 200 mm — także nie. W drzwiach dwuskrzydłowych bada się oba skrzydła osobno (drugie zdjęte), chyba że zleceniodawca zażąda badania jednego. Okiennice wieloskrzydłowe i składane — najpierw krawędzie przylgowe, potem zawiasy (w okiennicach składanych przy jednakowych zawiasach — co najmniej cztery); żaluzje zwijane — narożniki i trzy uderzenia w środek pancerza. Wyroby grupy 4 (kraty) — narożniki i trzy uderzenia w środek, od strony ataku albo przeciwnej, zależnie od przewidzianego montażu; otworów mniejszych od sprawdzianu C się nie bada, a dla ochrony wahadła wolno użyć płyty 250 mm × 250 mm. Uderzenie (6.3): wahadło podniesione na wysokość spadku i ustabilizowane, linka napięta i w osi z wahadłem; po zwolnieniu wahadło swobodnie uderza, a po odbiciu przytrzymuje się je, by nie uderzyło drugi raz; w spoczynku wahadło ma się znajdować (10 ± 5) mm od lica próbki. Po każdym uderzeniu ogląda się próbkę i zapisuje uszkodzenia; przy ocenie sprawdzianem C przykłada się do próbki siłę 200 N w miejscu, które powiększa otwór. Wynik (rozdz. 7): wyrób nie wytrzymał, jeśli sprawdzian C przechodzi przez otwór w wyrobie; sprawdzian przesuwa się prostopadle do jego największego przekroju. Sprawozdanie (rozdz. 8) podaje m.in. klasę szyby według tablicy 1, stronę ataku, stan zabezpieczenia, wysokość spadku w milimetrach, masę wahadła w kilogramach, zestaw narzędzi, rysunki wymiarowe i zakres wymiarów objęty badaniem.

STATUS (stan kart PKN na 08.11.2026). Karta PN-EN 1629:2021-11 (wersja angielska) bez etykiety wycofania: publikacja 24-11-2021, 43 strony, Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 169 Okien, Drzwi, Żaluzji i Okuć, „Wprowadza: EN 1629:2021 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 1629+A1:2016-02 - wersja angielska”, ICS 13.310, 91.060.50; pól „Dyrektywa” i „Mandat” karta nie ma. Karta PN-EN 1629+A1:2016-02 (wersja angielska; wprowadzała EN 1629:2011+A1:2015) — wycofana 24-11-2021, zastąpiona przez PN-EN 1629:2021-11. Polskiej wersji wydania 2021 w wynikach wyszukiwania PKN (hasło „PN-EN 1629”, 08.11.2026) nie ma. Katalog CEN w iTeh (odczyt 08.11.2026): EN 1629:2021 — opublikowana 02.06.2021, etap „9020 – Submission to 2 Year Review Enquiry” (przegląd systematyczny); w wynikach wyszukiwania (hasło „EN 1629”) nowego wydania ani projektu prEN 1629 nie ma. Normy z tej samej serii (karty PKN, 08.11.2026): PN-EN 1627:2021-11 (wersja angielska, bez etykiety wycofania; zastąpiła PN-EN 1627:2012 — wersja polska — z poprawką Ap1:2015-03), PN-EN 1628:2021-11 i PN-EN 1630:2021-11 (obie w wersji angielskiej, bez etykiety wycofania). W komunikacie Komisji z wykazem norm zharmonizowanych wyrobów budowlanych (2018/C 092/06) EN 1627, EN 1628, EN 1629 i EN 1630 nie występują.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, odczyt 08.11.2026; zakładka „Laboratoria” na labcoda.pl, 08.11.2026). Numer EN 1629 stoi w 12 rekordach u 6 polskich laboratoriów: AB 014 (1), AB 023 (7), AB 035 (1), AB 1054 (1), AB 1596 (1), AB 661 (1). Zapisy: „PN-EN 1629:2021” (AB 014), „PN-EN 1629:2021-11” (AB 035, AB 661, AB 1596 — tu obok „PN-EN 1627:2021-11 *”; gwiazdka według legendy zakresu oznacza badania, na podstawie których laboratorium formułuje opinie i interpretacje) i „PN-EN 1629” bez roku (AB 023, AB 1054; u AB 023 w jednej pozycji razem z procedurą własną PB LOW-019). Poza polskimi zapis „ČSN EN 1629” stoi w 2 rekordach u 2 laboratoriów czeskich (1045.1, 1095). Do zbioru nie weszło 16 innych rekordów czeskich, w których ciąg „1629” jest częścią innego zapisu (ISO 16293-2 u laboratorium 1139 — szkło budowlane, EN 16297-1 u 1045.1 — pompy obiegowe, dokument MZDR 16299/2025 u 1388 — pomiar hałasu, 14 rekordów). Zakładka „Laboratoria” („PN-EN 1629”, dopasowanie po początku zapisu) pokazuje 8 laboratoriów — tych 6 polskich i 2 czeskie — z tą samą liczbą pozycji co kopia (14) (zapytanie zakładki na labcoda.pl, 08.11.2026). Aktualnych dokumentów zakresu PCA tych laboratoriów nie porównywaliśmy z kopią.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy, całe pozycje — 12). AB 023 — przegrody budowlane o podwyższonej odporności na włamanie (okna, drzwi, ściany osłonowe, bramy, żaluzje, inne), grupa wyrobów 1, klasy 2 i 3, oraz sześć pozycji według wyrobu: drzwi i zespoły drzwiowe (m.in. wewnętrzne i zewnętrzne, rozwierane, przesuwne, harmonijkowe, wahadłowe, składane, obrotowe, uruchamiane ręcznie i z napędami, z okuciami przeciwpanicznymi, na drogach ewakuacyjnych), kraty, okna (w tym drzwi balkonowe, okna dachowe, zestawy okienno-drzwiowe, konstrukcje podobne), ściany osłonowe, świetliki, pasma świetlne i wyłazy dachowe (z PB LOW-019), żaluzje i zasłony. AB 014 — drzwi, otwieralne i nieotwieralne okna, grupa wyrobów 1, klasy RC2–RC3. AB 035 — drzwi, okna, ściany osłonowe, klasy RC2–RC3. AB 1596 — przegrody budowlane o podwyższonej odporności na włamanie (okna, drzwi, ściany osłonowe, bramy, żaluzje, inne), klasy RC2–RC3, w obszarze oceny zgodności według rozporządzenia (UE) nr 305/2011. AB 1054 — okna, drzwi, drzwi balkonowe. AB 661 — okna i drzwi o szerokości do 4000 mm i wysokości do 2500 mm. Pozycje czeskie: mechaniczne systemy zabezpieczeń (1095) oraz okna, drzwi, żaluzje i okiennice — z odwołaniem do pkt 6 normy (1045.1).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przygotowanie: szyba według tablicy 1 musi odpowiadać klasie, a szyba najwyższej klasy stoi od strony uderzenia — inny układ szyb daje wynik innego wyrobu; okucia zwalniane od strony ataku bez klucza muszą być zwolnione, a w klasie 1 — zdjęte części odkręcane narzędziami A1; wyrób zamocowany w ramie inaczej niż w instrukcji producenta dla danego materiału ramy nie odpowiada warunkom normy; świetlik do tego badania montuje się pionowo, nie w położeniu użytkowym (5.1). Pomiar: masa wahadła (50 ± 0,1) kg, ciśnienie w oponach (0,35 ± 0,02) MPa i wysokość spadku (± 10 mm) mają w normie tolerancje — wahadło poza którąkolwiek z nich uderza inaczej niż w normie; po odbiciu wahadło trzeba przytrzymać, bo drugie uderzenie nie należy do badania; punkty bliższe niż 300 mm łączy się w jeden. Ocena: w EN 1629 sprawdzian C wprowadza się przy sile 200 N przyłożonej tak, by powiększyć otwór, a w badaniu statycznym według EN 1628:2021 (pkt 6.4, grupy wyrobów 1 i 2) używanie sprawdzianu nie może dodatkowo obciążać próbki — przeniesienie zasady z jednej normy do drugiej przeoczy otwór albo go wymusi. Kryterium: wysokości spadku nie ma w EN 1629, tylko w EN 1627:2021 (tablica 13) — badanie bez klasy z EN 1627 nie ma wartości obciążenia; dlatego pozycje zakresów podają klasy (RC2–RC3, „klasy 2 i 3”) albo grupę wyrobów. Tablica 1 i tytuł załącznika B obejmują klasy RC 1 N–RC 3; czy i jak EN 1627 przypisuje badanie dynamiczne wyższym klasom, nie czytaliśmy. Wynik nie mówi nic o zakotwieniu wyrobu w ścianie.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przeczytany fragment EN 1629:2021 (próbka iTeh, SIST EN 1629:2021) obejmuje stronę tytułową, spis treści, przedmowę europejską i rozdziały 1–8. Nie podajemy wysokości spadku i obciążeń dla klas (EN 1627:2021, tablica 13), definicji grup wyrobów 1–4 (pojęcia z EN 1627 i innych norm terminologicznych), rysunków punktów uderzenia i stanowiska z załącznika A (rys. A.1–A.29) ani schematu kolejności z załącznika B — tych części nie czytaliśmy. W pkt 5.1 przeczytanego tekstu stoi odesłanie do „EN 1630:2024”, a w powołaniach normatywnych — EN 1630:2021; nie rozstrzygamy tej różnicy. Statusów PN-EN 356, PN-EN 12600 i PN-EN 13241 na kartach PKN nie sprawdzaliśmy.

Zasada metody

Kompletny wyrób zamocowany w ramie pomocniczej uderza się prostopadle, od strony ataku, wahadłem z dwiema oponami o masie (50 ± 0,1) kg spuszczanym z wysokości z EN 1627:2021 (tablica 13) — raz w każdy narożnik i trzy razy w środek (okiennice i kraty według schematów z 6.2.2–6.2.3); po każdym uderzeniu sprawdza się, czy przy sile 200 N przez powstały otwór przechodzi sprawdzian szczeliny C — jeśli tak, wyrób nie wytrzymał (EN 1629:2021, rozdz. 4–7).

Zastosowania

• Drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty i żaluzje o podwyższonej odporności na włamanie — część klasyfikacji RC według EN 1627 (EN 1629:2021, rozdz. 1)
• Odwzorowanie ataku bez narzędzi — uderzenia barkiem albo kopnięcia (przedmowa EN 1629:2021)
• Razem z EN 1628 (obciążenie statyczne) i EN 1630 (próby włamania ręcznego) — każda w osobnym wpisie tej bazy
• W zakresach akredytacji: 6 polskich laboratoriów — drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty, żaluzje, świetliki, klasy RC2–RC3

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 1629:2021-11 (wersja angielska; wprowadza EN 1629:2021 [IDT])

Tytuł (PL)

Drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty i żaluzje — Odporność na włamanie — Metoda badania dla określenia odporności na obciążenie dynamiczne

Title (EN)

Pedestrian doorsets, windows, curtain walling, grilles and shutters — Burglar resistance — Test method for the determination of resistance under dynamic loading

Procedura krok po kroku

1. Przygotowanie

   Montaż kompletnego wyrobu w ramie pomocniczej według instrukcji producenta; szklenie według tablicy 1, szyba najwyższej klasy od strony uderzenia; co najmniej 8 h w 15–30 °C; oględziny; wyrób zaryglowany, okucia zwalniane bez klucza od strony ataku — zwolnione; w klasie 1 zdjęcie części odkręcanych narzędziami A1 z EN 1630 (najwyżej 3 min) (rozdz. 5).

2. Punkty uderzenia

   Wyznaczenie narożników i środka według rodzaju wyrobu (6.2.2 — grupy 1–3, 6.2.3 — grupa 4); punkty bliższe niż 300 mm łączone w jeden; kolejność według załącznika B; wysokość spadku dla klasy z EN 1627:2021 (tablica 13).

3. Uderzenia

   Wahadło podniesione i ustabilizowane, linka napięta; swobodne uderzenie prostopadle do próbki; po odbiciu przytrzymanie; pomieszczenie 15–30 °C, wilgotność względna 30–70 % (6.1, 6.3).

4. Ocena po każdym uderzeniu

   Oględziny i zapis uszkodzeń; sprawdzian szczeliny C przy sile 200 N przyłożonej tak, by powiększyć otwór, przesuwany prostopadle do największego przekroju (6.3, rozdz. 7).

5. Wynik

   Wytrzymał / nie wytrzymał dla klasy z EN 1627; w sprawozdaniu wysokość spadku, masa wahadła, klasa szyby, strona ataku (rozdz. 8). PN-EN 1629:2021-11 — aktualna (stan karty PKN na 08.11.2026; wersja angielska).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Swobodnie wahające się wahadło 50 kg i odbicie po uderzeniu — strefa ruchu wahadła wolna od osób, przytrzymanie po odbiciu
• Pękające szyby — norma dopuszcza folię klejącą na szkle dla ochrony badającego; badanie kontynuuje się z pękniętą szybą
• UWAGA MERYTORYCZNA: metoda nie ocenia mocowania wyrobu do budynku, a bez klasy z EN 1627 nie ma wysokości spadku

Najczęstsze pytania