🌿 Octan 2-metoksypropylu w powietrzu na stanowiskach pracy — węgiel aktywny, disiarczek węgla, chromatografia gazowa; najmniejsze oznaczalne stężenie według normy 5 mg/m³; NDS 100 mg/m³, NDSCh 200 mg/m³; PN-Z-04305:2003
Krótko: o co chodzi
Oznaczanie octanu 2-metoksypropylu w powietrzu na stanowiskach pracy według krajowej normy z 2003 roku: adsorpcja par na węglu aktywnym, desorpcja disiarczkiem węgla i chromatografia gazowa. Badanie wykonuje się według normy PN-Z-04305:2003 (wersja polska); STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna, bez adnotacji o wycofaniu. Procedura obejmuje 4 kroki; stosuje się je m.in. do: Pomiary octanu 2-metoksypropylu [70657-70-4] w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436).
W skrócie
- Norma: PN-Z-04305:2003 (wersja polska)
- Kategoria: Środowisko
- Kroków procedury: 4
- STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna, bez adnotacji o wycofaniu
- Wydanie (z karty PKN): PN-Z-04305:2003, wersja polska; publikacja 28-10-2003, 7 stron, KT 159, ICS 13.040.30
- Najmniejsze oznaczalne stężenie (z karty): 5 mg/m³ — 1/20 NDS
Przegląd
STATUS (stan na 18.11.2026). Karta PKN PN-Z-04305:2003 (wersja polska) nie ma adnotacji o wycofaniu — norma AKTUALNA: publikacja 28-10-2003, 7 stron, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30.
CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „Podano metodę polegającą na adsorpcji par 2-metoksypropylu na węglu aktywnym, desorpcji związku disiarczkiem węgla i analizie otrzymanego roztworu metodą chromatografii gazowej. Najmniejsze stężenie 2-metoksypropylu, jakie można oznaczyć tą metodą, wynosi 5 mg/m3” (pisownia jak na karcie — w zakresie brak słowa „octanu”, które jest w tytule normy). Karta nie podaje detektora, objętości ani strumienia pobierania powietrza.
WARTOŚCI DOPUSZCZALNE I PRZEPIS O METODZIE. Wykaz NDS (Dz.U. 2026 poz. 447), poz. 436 „Octan 2-metoksypropylu” [70657-70-4]: NDS 100 mg/m³, NDSCh 200 mg/m³, bez oznakowania „skóra”; przepisy przejściowe aktów zmieniających tej substancji nie wymieniają. Najmniejsze stężenie oznaczalne według karty (5 mg/m³) to 1/20 NDS. Pozycja sąsiednia, poz. 435 „Octan 2-metoksy-1-metyloetylu” [108-65-6], to inna substancja: NDS 260 mg/m³, NDSCh 520 mg/m³, „skóra”. § 16 rozporządzenia o badaniach i pomiarach (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 949): badania i pomiary wykonuje się metodami z Polskich Norm, a w ich braku — metodami rekomendowanymi i zwalidowanymi przez laboratoria z § 15; ta norma jest aktualną Polską Normą, przepis nie wymienia jej z nazwy.
DRUGIE ŹRÓDŁO PRZEBIEGU. Procedury CIOP-PIB ani metody NIOSH dla octanu 2-metoksypropylu [70657-70-4] nie znaleźliśmy — wyszukiwanie dało tylko procedury dla innych octanów eterów glikoli (octanu 2-metoksyetylu i octanu 2-etoksyetylu). Opis opiera się więc wyłącznie na karcie normy i przepisach.
CZEGO TU NIE PODAJEMY. Tekstu PN-Z-04305:2003 nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (7 stron). Nie podajemy detektora, objętości ani strumienia pobierania powietrza, ilości węgla, objętości disiarczku węgla, kolumny, warunków chromatografu ani obliczeń.
Zasada metody
Pary octanu 2-metoksypropylu adsorbuje się na węglu aktywnym, desorbuje disiarczkiem węgla i otrzymany roztwór analizuje chromatografią gazową (karta PKN); najmniejsze oznaczalne stężenie według karty — 5 mg/m³. Wynik porównuje się z NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436).
Zastosowania
- Pomiary octanu 2-metoksypropylu [70657-70-4] w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436)
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (stan na 18.11.2026) | aktualna, bez adnotacji o wycofaniu |
| Wydanie (z karty PKN) | PN-Z-04305:2003, wersja polska; publikacja 28-10-2003, 7 stron, KT 159, ICS 13.040.30 |
| Najmniejsze oznaczalne stężenie (z karty) | 5 mg/m³ — 1/20 NDS |
| Wartości dopuszczalne, wobec których ocenia się wynik | NDS 100 mg/m³, NDSCh 200 mg/m³, bez oznakowania „skóra” — Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436 |
| Izomer o innych wartościach | octan 2-metoksy-1-metyloetylu [108-65-6]: NDS 260 mg/m³, NDSCh 520 mg/m³, „skóra” — poz. 435 |
Norma
- Numer normy
- PN-Z-04305:2003 (wersja polska)
- Tytuł (PL)
- Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie octanu 2-metoksypropylu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej
- Title (EN)
- Air purity protection — Determination of 2-methoxypropyl acetate at workplaces by gas chromatography
Procedura krok po kroku
-
Status dokumentu
Karta PKN: PN-Z-04305:2003 aktualna (stan na 18.11.2026).
-
Pobranie próbki
Adsorpcja par octanu 2-metoksypropylu na węglu aktywnym (karta PKN).
-
Desorpcja i analiza
Desorpcja disiarczkiem węgla i chromatografia gazowa otrzymanego roztworu; najmniejsze oznaczalne stężenie 5 mg/m³ (karta PKN).
-
Wynik i ocena
Stężenie octanu 2-metoksypropylu w mg/m³; porównanie z NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436).
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Chromatograf gazowy | Analiza roztworu w disiarczku węgla (karta PKN); detektora i warunków normy nie znamy | — |
| Rurki z węglem aktywnym i pompa ssąca | Adsorpcja par (karta PKN); objętości i strumienia normy nie znamy | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Węgiel aktywny | — | Sorbent par octanu 2-metoksypropylu (karta PKN) |
| Disiarczek węgla | 75-15-0 | Do desorpcji (karta PKN); objętości normy nie znamy |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Octan 2-metoksypropylu [70657-70-4] i octan 2-metoksy-1-metyloetylu [108-65-6] mają w wykazie NDS osobne pozycje z innymi wartościami — identyfikację substancji potwierdza się numerem CAS
- UWAGA MERYTORYCZNA: przypisanie wyniku niewłaściwemu izomerowi zmienia ocenę — NDS 100 mg/m³ (poz. 436) wobec 260 mg/m³ z oznakowaniem „skóra” (poz. 435)
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-Z-04305:2003 (wersja polska) — „Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie octanu 2-metoksypropylu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej”. Tytuł angielski: „Air purity protection — Determination of 2-methoxypropyl acetate at workplaces by gas chromatography”.
Na czym polega ta metoda?
Pary octanu 2-metoksypropylu adsorbuje się na węglu aktywnym, desorbuje disiarczkiem węgla i otrzymany roztwór analizuje chromatografią gazową (karta PKN); najmniejsze oznaczalne stężenie według karty — 5 mg/m³. Wynik porównuje się z NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (stan na 18.11.2026): aktualna, bez adnotacji o wycofaniu; Wydanie (z karty PKN): PN-Z-04305:2003, wersja polska; publikacja 28-10-2003, 7 stron, KT 159, ICS 13.040.30; Najmniejsze oznaczalne stężenie (z karty): 5 mg/m³ — 1/20 NDS; Wartości dopuszczalne, wobec których ocenia się wynik: NDS 100 mg/m³, NDSCh 200 mg/m³, bez oznakowania „skóra” — Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 4 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Chromatograf gazowy, Rurki z węglem aktywnym i pompa ssąca.
Gdzie stosuje się to badanie?
Pomiary octanu 2-metoksypropylu [70657-70-4] w powietrzu na stanowiskach pracy — ocena wobec NDS 100 mg/m³ i NDSCh 200 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 436).
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Octan 2-metoksypropylu [70657-70-4] i octan 2-metoksy-1-metyloetylu [108-65-6] mają w wykazie NDS osobne pozycje z innymi wartościami — identyfikację substancji potwierdza się numerem CAS; UWAGA MERYTORYCZNA: przypisanie wyniku niewłaściwemu izomerowi zmienia ocenę — NDS 100 mg/m³ (poz. 436) wobec 260 mg/m³ z oznakowaniem „skóra” (poz. 435).
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-Z-04305.