🌿 Octan 2-metoksyetylu w powietrzu na stanowiskach pracy — adsorpcja par na węglu aktywnym, ekstrakcja chloroformem lub disiarczkiem węgla, chromatografia gazowa z wzbogacaniem próbki; oznaczalność według normy 6 mg/m³, NDS 5 mg/m³ (1 ppm), notacja „skóra”; PN-Z-04184-02:1988 (wycofana 15-08-2014)

Środowisko PN-Z-04184-02

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Metoda badania polega na adsorpcji par octanu 2-metoksyetylu na węglu aktywnym, wyekstrahowaniu go chloroformem lub dwusiarczkiem węgla i analizie chromatograficznej otrzymanego roztworu. Oznaczalność metody wynosi 6 mg w metrze sześciennym powietrza” (na karcie bez kropki na końcu; pisownia „dwusiarczkiem” jak na karcie). Karta nie podaje detektora ani objętości powietrza. Tekstu normy (3 strony) nie mieliśmy. Indeks metod CIOP z lat 2000–2017 notuje „Octan 2-metoksyetylu – nr 1(63) 2010”; artykułu nie czytaliśmy i nic z niego nie podajemy.

WARTOŚCI NDS (wykaz w załączniku do rozporządzenia z 26 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 447). Poz. 434: „Octan 2-metoksyetylu [110-49-6]” — NDS 5 mg/m³ (1 ppm), bez NDSCh, notacja „skóra”. Oznaczalność według karty, 6 mg/m³, jest wyższa od NDS.

STATUS (stan karty na 05.10.2026). Karta PN-Z-04184-02:1988 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana”: publikacja 03-02-1988, data wycofania 15-08-2014, 3 strony, grupa cenowa B, Sektor Zdrowia, Środowiska i Medycyny, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; karta nie wskazuje normy zastępującej. Wyszukiwarka PKN pod hasłami „PN-Z-04184” i „metoksyetylu” (05.10.2026) pokazuje dwa arkusze serii „Badania zawartości octanu 2-metoksyetylu” — 01:1988 (postanowienia ogólne i zakres normy) i 02:1988 — oba z etykietą „Wycofana”.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 05.10.2026). Numer 04184-02 stoi w 3 rekordach u 2 laboratoriów — pozycja AB 1144 jest w kopii rozbita na dwa rekordy („octanu” i „2-metoksyetylu”); w aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026; wydania z 08.01.2026 i 08.09.2026 — oba wydane po wycofaniu normy) — w 2 wierszach u tych samych laboratoriów; przeszukanie wszystkich dokumentów PCA pobranych z BIP nie dało laboratoriów spoza kopii bazy; żadna pozycja nie jest zawieszona, a w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Postać „PN-88/Z-04184/02” — AB 1144 sama, AB 300 obok instrukcji IN-59 wyd. 3 z 18.12.2025 r. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-88/Z-04184/02”) pokazuje oba laboratoria — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 05.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). AB 300 — środowisko pracy, próbki powietrza pobrane na rurki z sorbentem: stężenie i zawartość octanu 2-metoksyetylu 0,28–200 mg/m³ (0,06–40,8 ppm; 0,010–1,0 mg w próbce); AB 1144 — próbki powietrza pobrane na sorbent stały: 0,380–100 mg/m³ (0,0780–20 ppm; 0,00380–0,60 mg w próbce). Technika: chromatografia gazowa z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (GC-FID) — oba laboratoria.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — oznaczalność a NDS: według karty oznaczalność to 6 mg/m³, a NDS — 5 mg/m³; w warunkach normy wynik „poniżej oznaczalności” nie rozstrzyga, czy NDS jest dotrzymany. Drugie — dolne granice laboratoriów: AB 300 (0,28) i AB 1144 (0,380 mg/m³) wymagają warunków innych niż w normie — sprawozdanie powinno je nazwać. Trzecie — status: norma wycofana od 15-08-2014, a oba laboratoria mają ją w zakresach wydanych w 2026 r.; hasło „metoksyetylu” nie pokazuje aktualnej normy. Czwarte — ekstrahent: karta dopuszcza chloroform albo disiarczek węgla; którego używa laboratorium, z zakresów nie wynika. Piąte — skóra: NDS ma notację „skóra”, a pomiar w powietrzu nie obejmuje wchłaniania przez skórę.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy masy węgla aktywnego, objętości ani strumienia pobierania powietrza, objętości ekstrahenta, kolumny, detektora, warunków chromatografu ani obliczeń; treści artykułu CIOP z 2010 r. nie znamy. Nie twierdzimy, że inna norma zastąpiła PN-Z-04184-02:1988 — PKN takiej nie wskazuje.

Zasada metody

Pary octanu 2-metoksyetylu z powietrza stanowiska pracy adsorbuje się na węglu aktywnym, ekstrahuje chloroformem lub disiarczkiem węgla i analizuje roztwór chromatograficznie (karta PKN); wynik w mg/m³ porównuje się z NDS 5 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447). Oznaczalność według karty — 6 mg/m³. Norma jest wycofana (15-08-2014); szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Powietrze na stanowiskach pracy — octan 2-metoksyetylu — w aktualnych zakresach 2 laboratoriów, mimo wycofania normy
• Ocena narażenia zawodowego wobec NDS 5 mg/m³ (1 ppm), notacja „skóra” (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 434 wykazu)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-Z-04184-02:1988

Tytuł (PL)

Ochrona czystości powietrza — Badania zawartości octanu 2-metoksyetylu — Oznaczanie octanu 2-metoksyetylu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej z wzbogacaniem próbki

Title (EN)

Air purity protection — Tests for 2-methoxyethyl acetate content — Determination of 2-methoxyethyl acetate at workplaces by gas chromatography with sample enrichment

Procedura krok po kroku

1. Status

   PN-Z-04184-02:1988 wycofana 15-08-2014, bez wskazanej następczyni (stan karty na 05.10.2026).

2. Pobieranie

   Adsorpcja par na węglu aktywnym (karta PKN); objętości NIE PODAJEMY.

3. Ekstrakcja i analiza

   Ekstrakcja chloroformem lub disiarczkiem węgla, analiza chromatograficzna (karta PKN); warunków NIE PODAJEMY.

4. Wynik i ocena

   Stężenie w mg/m³; porównanie z NDS 5 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447); oznaczalność według normy (6 mg/m³) jest wyższa od NDS; notacja „skóra” — pomiar w powietrzu nie obejmuje drogi przez skórę.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Octan 2-metoksyetylu — notacja „skóra” w wykazie NDS; chloroform i disiarczek węgla — zasady bezpieczeństwa laboratorium chemicznego
• UWAGA MERYTORYCZNA: oznaczalność normy (6 mg/m³) jest wyższa od NDS (5 mg/m³); norma wycofana 15-08-2014 bez następczyni w katalogu PKN

Najczęstsze pytania