🌿 Ochronniki słuchu — zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej (dokument o charakterze wytycznych, nie metoda pomiarowa); w zakresach akredytacji przy doborze ochronników słuchu na stanowiskach pracy, razem z pomiarem hałasu w pasmach oktawowych i obliczeniem poziomu pod ochronnikiem według PN-EN ISO 4869-2; PN-EN 458:2026-05 (zastąpiła PN-EN 458:2016-06)

Środowisko PN-EN 458

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Pole „Zakres” karty PKN wydania 2026: „W niniejszym dokumencie podano zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej ochronników słuchu.”; wydania 2016: „W niniejszej Normie Europejskiej określono zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej ochronników słuchu” (bez kropki na końcu). Opis wydania niemieckiego DIN EN 458:2016-07 na stronie DIN Media (po angielsku, nasze tłumaczenie): ochronniki słuchu są środkami ochrony indywidualnej przeznaczonymi do ograniczania szkodliwego wpływu dźwięku i hałasu na słuch; norma podaje zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej oraz narzędzia do oszacowania narażenia na hałas przy stosowaniu określonego ochronnika; ochronniki występują w dwóch głównych postaciach — nauszników i wkładek przeciwhałasowych — z dodatkowymi cechami i funkcjami, każda ma zalety i wady pod względem tłumienia, wygody, łatwości użycia, możliwości porozumiewania się i kosztu; w programach ochrony słuchu wyznacza się strefy zagrożenia hałasem i ocenia indywidualne narażenie, a zanim rozważy się ochronnik, pierwszeństwo ma ograniczenie hałasu u źródła lub skrócenie czasu narażenia; najważniejsze jest, by ochronnik zapewniał wystarczające tłumienie. Tekstu żadnego wydania normy nie mieliśmy.

STATUS (stan kart na 13.10.2026). PN-EN 458:2016-06 (wersja angielska) — nagłówek „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN 458:2026-05 - wersja angielska”: publikacja 14-06-2016, „Data wycofania: 28-05-2026”, 51 stron, grupa cenowa U, Sektor Zdrowia, Środowiska i Medycyny, KT 21 Środków Ochrony Indywidualnej Pracowników, „Wprowadza: EN 458:2016 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 458:2006 - wersja polska”, ICS 13.340.20, tytuł z członem „Dokument przewodni”. PN-EN 458:2026-05 (wersja angielska) — bez nagłówka „Wycofana”: publikacja 28-05-2026, 61 stron, grupa cenowa V, KT 21, „Wprowadza: EN 458:2025 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 458:2016-06 - wersja angielska”, ICS 13.340.20, tytuł z członem „Dokument o charakterze wytycznych”. Polskiej wersji językowej nie ma żadne z tych wydań. U innych wydawców (odczyt 13.10.2026): Standard Norge — NS-EN 458:2016 „Withdrawn” 8 stycznia 2026 r., „Replaced by: NS-EN 458:2025”, w polu przepisów UE dyrektywa 89/686/EWG; NS-EN 458:2025 „Published” 8 stycznia 2026 r., w polu przepisów UE rozporządzenie 2016/425; DIN Media — DIN EN 458:2016-07 „replaced by: DIN EN 458:2026-07”. Czym wydanie 2025 różni się od 2016, nie wiemy — tekstu nie mieliśmy.

PRZEPISY. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318; w bazie ELI Sejmu status „obowiązujący”): narażenie indywidualne to „rzeczywisty poziom narażenia pracownika na hałas lub drgania mechaniczne, po uwzględnieniu tłumienia uzyskanego w wyniku stosowania środków ochrony indywidualnej” (§ 2 pkt 6); gdy ryzyka nie da się uniknąć środkami ochrony zbiorowej lub organizacją pracy, pracodawca udostępnia środki ochrony indywidualnej słuchu po przekroczeniu wartości progów działania, a po osiągnięciu lub przekroczeniu wartości NDN — udostępnia je i nadzoruje prawidłowość ich stosowania (§ 6 ust. 1); środki te „są dobierane w sposób eliminujący ryzyko uszkodzenia słuchu lub zmniejszający je do najniższego możliwego do osiągnięcia w danych warunkach poziomu” (§ 6 ust. 2); narażenie indywidualne nie może przekroczyć wartości NDN (§ 9 ust. 1). Załącznik podaje wartości progów działania dla hałasu: 80 dB dla poziomu ekspozycji odniesionego do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub do tygodnia pracy i 135 dB dla szczytowego poziomu dźwięku C (przyjęta wartość NDN). Rozporządzenie nie wymienia PN-EN 458 ani żadnej normy o ochronnikach (przeczytane w całości).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji z serwera produkcyjnego, odświeżona 12.10.2026). Numer 458 (zapis „EN 458”) stoi w 20 rekordach u 9 laboratoriów — po dwa rekordy, u AB 940 cztery (pomiar i obliczenie rozbite w kopii na osobne rekordy). W aktualnych dokumentach PCA (odczyt 12–13.10.2026; wydania od 24.11.2025 — AB 870 — do 17.09.2026 — AB 940) — w 10 wierszach u tych samych 9 laboratoriów (AB 861 ma pozycję po polsku i po angielsku); przeszukanie wszystkich pobranych dokumentów PCA nie dało laboratoriów spoza kopii bazy, żaden wiersz z numerem nie jest złożony pogrubioną kursywą, w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Postaci: „PN-EN 458:2016-06” — 7 laboratoriów; „PN-EN 458:2016” — AB 671, AB 752. Wydania 2026-05 nie ma w żadnym z pobranych dokumentów PCA. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-EN 458”) pokazuje wszystkie 9 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 13.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Przedmiot: „Środowisko pracy — hałas (dobór ochronników słuchu)” — AB 327, AB 552, AB 671, AB 861 (także po angielsku), AB 940, AB 1695, AB 1749; „Środowisko pracy — ochronniki słuchu” — AB 752, AB 870. Pomiar: równoważny poziom ciśnienia akustycznego w pasmach oktawowych 63–8000 Hz — wszystkie 9; równoważne poziomy dźwięku A i C — AB 327, AB 671, AB 861, AB 870, AB 940, AB 1749; szczytowy poziom dźwięku C (69–140 dB) — AB 861. Technika: metoda pomiarowa bezpośrednia. Obliczenie: „równoważny poziom dźwięku A pod ochronnikami słuchu” — AB 327, AB 752, AB 940, AB 1695, AB 1749 (u AB 861 razem ze szczytowym poziomem dźwięku C pod ochronnikami), „efektywny poziom dźwięku A pod ochronnikami słuchu” — AB 552, AB 671, „poziom dźwięku A pod ochronnikami słuchu” — AB 870.

OBOK TEJ NORMY (te same pozycje PCA). PN-EN ISO 4869-2 — wszystkie 9 laboratoriów: w wydaniu 2018 u 8 (u AB 940 zapisane „PN-EN ISO 4869-2:2018-2”), w wydaniu 2002 u AB 671 i AB 870 (AB 870 ma oba wydania); u AB 552 i AB 1695 z wyłączeniem metod HML i SNR, u AB 1749 — metody SNR. PN-EN ISO 9612 — 7 laboratoriów (bez AB 752 i AB 870): wydanie 2011 — AB 327, AB 671, AB 861; wydanie 2025-11 — AB 552, AB 940, AB 1695, AB 1749 (AB 940 ma w kopii bazy jeszcze 2011, a w dokumencie PCA z 17.09.2026 już 2025-11). Procedura własna — AB 327 (ZZH-PB-05). Obliczanie poziomu pod ochronnikiem według PN-EN ISO 4869-2 i wyznaczanie zawodowej ekspozycji na hałas według PN-EN ISO 9612 opisują osobne wpisy Bazy Wiedzy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — wydanie: wszystkie 9 laboratoriów powołuje PN-EN 458:2016 wycofaną 28.05.2026; zalecenia doboru według wydania 2025 mogą różnić się od zaleceń z 2016 — co się zmieniło, z kart nie wynika. Drugie — rola dokumentu: PN-EN 458 jest wytyczną, nie metodą pomiaru — wynik „pod ochronnikiem” powstaje z obliczenia na podstawie zmierzonego hałasu i danych tłumienia ochronnika; według PN-EN ISO 4869-2 (osobny wpis Bazy Wiedzy) metody HML i SNR potrzebują poziomów dźwięku C i A, a trzy laboratoria mierzą w tych pozycjach tylko pasma oktawowe — AB 552 i AB 1695 wyłączają HML i SNR z zakresu, AB 752 ich nie wyłącza. Trzecie — ocena wobec przepisu: rozporządzenie każe dobierać ochronniki tak, by eliminowały ryzyko uszkodzenia słuchu lub zmniejszały je do najniższego możliwego poziomu, a narażenie indywidualne — z uwzględnieniem tłumienia ochronnika — nie może przekroczyć wartości NDN; liczba „pod ochronnikiem” jest więc porównywana z NDN, a nie z progiem działania 80 dB, który rozporządzenie określa bez uwzględniania skutków stosowania środków ochrony indywidualnej (§ 2 pkt 9). Czwarte — szczytowy poziom dźwięku C pod ochronnikami (AB 861) stoi w pozycji, w której obok PN-EN 458 powołane są PN-EN ISO 4869-2 i PN-EN ISO 9612; z kart nie wynika, który z tych dokumentów podaje sposób jego obliczenia.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu żadnego wydania PN-EN 458 nie mieliśmy — nie podajemy treści zaleceń doboru (m.in. kryteriów wystarczającego tłumienia), wymagań dotyczących użytkowania i konserwacji ani różnic między wydaniami 2016 i 2025. Nie sprawdzaliśmy wartości NDN dla hałasu w rozporządzeniu o najwyższych dopuszczalnych stężeniach i natężeniach czynników szkodliwych.

Zasada metody

Dokument o charakterze wytycznych, nie metoda pomiarowa: podaje zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej ochronników słuchu (karta PKN), a według opisu wydawcy DIN — także narzędzia do oszacowania narażenia na hałas przy stosowaniu określonego ochronnika. W laboratoriach hałas mierzy się w pasmach oktawowych (63–8000 Hz) i jako poziomy dźwięku A i C, a poziom pod ochronnikiem oblicza — w zakresach akredytacji zawsze razem z PN-EN ISO 4869-2. Treści zaleceń NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Dobór ochronników słuchu na stanowiskach pracy — pozycje „dobór ochronników słuchu” i „ochronniki słuchu” w zakresach akredytacji 9 laboratoriów
• Ocena, czy narażenie indywidualne z uwzględnieniem tłumienia ochronnika nie przekracza wartości NDN (Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318, § 9)
• Użytkowanie, konserwacja codzienna i okresowa ochronników słuchu (karta PKN)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 458:2026-05

Tytuł (PL)

Ochronniki słuchu — Zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej — Dokument o charakterze wytycznych

Title (EN)

Hearing protectors — Recommendations for selection, use, care and maintenance — Guidance document

Procedura krok po kroku

1. Rozpoznanie narażenia

   Strefy zagrożenia hałasem i indywidualne narażenie (opis wydawcy DIN); pierwszeństwo ma ograniczenie hałasu u źródła i czasu narażenia. PN-EN 458:2026-05 aktualna, wydanie 2016-06 wycofane 28-05-2026.

2. Pomiar hałasu

   W zakresach akredytacji: równoważny poziom ciśnienia akustycznego w pasmach oktawowych 63–8000 Hz, u części laboratoriów poziomy dźwięku A i C, metoda pomiarowa bezpośrednia.

3. Obliczenie poziomu pod ochronnikiem

   „Z obliczeń”, w zakresach razem z PN-EN ISO 4869-2 (osobny wpis Bazy Wiedzy); sposobu z PN-EN 458 NIE PODAJEMY.

4. Dobór i ocena

   Ochronnik dobiera się tak, by eliminował ryzyko uszkodzenia słuchu lub zmniejszał je do najniższego możliwego poziomu; narażenie indywidualne nie może przekroczyć NDN (Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Pomiary hałasu na stanowiskach pracy — ochronniki słuchu dla osoby mierzącej w strefach zagrożenia hałasem
• UWAGA MERYTORYCZNA: wszystkie laboratoria powołują wycofane wydanie PN-EN 458:2016; aktualne jest PN-EN 458:2026-05

Najczęstsze pytania