🌿 n-Oktan w powietrzu na stanowiskach pracy — chromatografia gazowa z wzbogacaniem próbki; NDS 1000 mg/m³, NDSCh 1800 mg/m³; PN-Z-04166-02:1986 (wycofana 17-10-2011)

Środowisko PN-Z-04166-02

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Karta PKN nie ma pola „Zakres” — o metodzie mówi tylko tytuł: „Ochrona czystości powietrza -- Badania zawartości n-oktanu -- Oznaczanie n-oktanu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej z wzbogacaniem próbki”. Karta nie podaje oznaczalności ani sorbentu. Tekstu normy (3 strony) nie mieliśmy; indeks metod CIOP z lat 2000–2017 nie notuje artykułu o n-oktanie (przeszukanie 04.10.2026).

WARTOŚCI NDS (wykaz w załączniku do rozporządzenia z 26 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 447). Poz. 447: „Oktan [111-65-9]” — NDS 1000 mg/m³, NDSCh 1800 mg/m³, bez notacji „skóra”.

STATUS (stan karty na 04.10.2026). Karta PN-Z-04166-02:1986 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana”: publikacja 30-06-1986, data wycofania 17-10-2011, 3 strony, grupa cenowa B, Sektor Zdrowia, Środowiska i Medycyny, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; karta nie wskazuje normy zastępującej. Wyszukiwarka PKN pod hasłami „PN-Z-04166” i „n-oktanu” (04.10.2026) zwraca tylko dwa arkusze serii — PN-Z-04166-01:1986 (postanowienia ogólne i zakres normy) i PN-Z-04166-02:1986 — oba z etykietą „Wycofana”; aktualnej normy dla n-oktanu nie pokazuje.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 04.10.2026). Numer 04166-02 (z łącznikiem, kropką albo ukośnikiem przed numerem arkusza, także ze spacją) stoi w 11 rekordach u 9 laboratoriów; w aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026; wydania od 24.11.2025 do 08.09.2026 — wszystkie wydane po wycofaniu normy) — w 10 wierszach u tych samych laboratoriów (AB 886 ma w kopii bazy dwa rekordy, w PCA jeden wiersz); przeszukanie wszystkich dokumentów PCA pobranych z BIP nie dało laboratoriów spoza kopii bazy; żadna pozycja z tą normą nie jest zawieszona, a w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Postać „PN-Z-04166-02:1986” — AB 562 (obok procedury PB_42 edycja 5 z 16.08.2022 r.), AB 1642 i AB 882 (dwie pozycje: obok PB-01 wydanie 5 z 12.01.2026 r. i PB-10 wydanie 1 z 31.08.2022 r.); „PN-86/Z-04166/02” — AB 300 (obok instrukcji IN-59 wyd. 3 z 18.12.2025 r.), AB 581, AB 886 (obok procedury PB-02 wydanie nr 12 z 16.10.2023 r.); „PN-86/Z-04166.02” — AB 746; „PN-86/Z 04166/02” — AB 1302; „PN-86/Z–04166/02” z półpauzą — AB 1144. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów zaczynających się od wpisanego hasła: „PN-Z-04166-02” pokazuje 3 laboratoria, „PN-86/Z-04166/02” — 3, „PN-86/Z-04166.02” — 1, „PN-86/Z 04166/02” — 1, a AB 1144 znajduje się dopiero pod hasłem z półpauzą „PN-86/Z–04166/02” — razem 9, tak samo w kopii i na serwerze produkcyjnym labcoda.pl (zapytania zakładki 04.10.2026).

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy). Przedmiot: środowisko pracy — powietrze, u części laboratoriów próbki pobrane na rurki z sorbentem, sorpcyjne lub sorbent stały. Wielkość: stężenie (zawartość) oktanu. Zakresy w mg/m³: 0,10–2277 (AB 1642), 0,17–5000 (AB 886 — z dokumentu PCA, rekordy w kopii są bez zakresu w mg/m³), 0,83–3600 (AB 300), 2,56–4248 (AB 882, GC-FID), 2,75–2250 (AB 581), 3,20–1840 (AB 1144), 4,44–3600 (AB 1302), 5–4000 (AB 562), 31,2–3600 (AB 746), 31,9–4179 (AB 882, GC-MS). Technika: chromatografia gazowa z detekcją płomieniowo-jonizacyjną (GC-FID) — wszystkie 9 laboratoriów; AB 882 ma obok tego drugą pozycję z chromatografią gazową z detekcją spektrometrią mas (GC-MS) według procedury PB-10.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — status: norma jest wycofana od 17-10-2011, a wyszukiwarka PKN nie pokazuje dla n-oktanu innej normy; 9 laboratoriów ma ją w zakresach wydanych od listopada 2025 r. — zamawiający powinien wiedzieć, że wynik powstaje według normy wycofanej z katalogu PKN. Drugie — granica oznaczalności: karta jej nie podaje, więc dolnych granic laboratoriów (od 0,10 do 31,9 mg/m³) nie da się z nią porównać. Trzecie — co jest oznaczane: tytuł normy i wykaz NDS (CAS 111-65-9) mówią o n-oktanie, a zakresy laboratoriów — o „oktanie”; czy laboratoria obejmują inne izomery oktanu, z zakresów nie wynika. Czwarte — wyszukiwanie: pięć postaci zapisu, w tym półpauza u AB 1144 — żadne pojedyncze hasło zakładki nie pokazuje wszystkich laboratoriów. Piąte — NDSCh 1800 mg/m³ wymaga pomiaru krótkotrwałego, którego warunków NIE PODAJEMY.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy, a karta nie ma pola „Zakres” — nie podajemy sposobu pobierania i wzbogacania próbki, sorbentu, rozpuszczalnika, kolumny, detektora wymaganego przez normę, warunków chromatografu, oznaczalności ani obliczeń. Nie twierdzimy, że inna norma zastąpiła PN-Z-04166-02:1986 — PKN takiej nie wskazuje.

Zasada metody

n-Oktan w powietrzu stanowiska pracy oznacza się metodą chromatografii gazowej z wzbogacaniem próbki (tytuł normy); wynik w mg/m³ porównuje się z NDS 1000 mg/m³ i NDSCh 1800 mg/m³. Karta nie ma pola „Zakres” i nie podaje oznaczalności. Norma jest wycofana (17-10-2011); szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Powietrze na stanowiskach pracy — n-oktan (w zakresach: „oktan”) — w aktualnych zakresach 9 laboratoriów, mimo wycofania normy
• Ocena narażenia zawodowego wobec NDS 1000 mg/m³ i NDSCh 1800 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 447 wykazu)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-Z-04166-02:1986

Tytuł (PL)

Ochrona czystości powietrza — Badania zawartości n-oktanu — Oznaczanie n-oktanu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej z wzbogacaniem próbki

Title (EN)

Air purity protection — Tests for n-octane content — Determination of n-octane at workplaces by gas chromatography with sample enrichment

Procedura krok po kroku

1. Status

   PN-Z-04166-02:1986 wycofana 17-10-2011, bez wskazanej następczyni (stan karty na 04.10.2026).

2. Pobieranie i wzbogacanie

   Próbka wzbogacana (tytuł normy); sposobu NIE PODAJEMY.

3. Analiza

   Chromatografia gazowa; warunków NIE PODAJEMY.

4. Wynik i ocena

   Stężenie w mg/m³; porównanie z NDS 1000 mg/m³ i NDSCh 1800 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• UWAGA MERYTORYCZNA: norma wycofana 17-10-2011; karta bez pola „Zakres” — oznaczalności, sorbentu ani rozpuszczalnika nie znamy

Najczęstsze pytania