🔊 Mierniki poziomu dźwięku klasy 1 i 2 — badania okresowe: warunki dopuszczenia do badań, kryterium zgodności z niepewnością (95 %), oględziny i zasilanie, warunki środowiskowe (80–105 kPa, 20–26 °C, 25–70 %), kalibrator akustyczny według IEC 60942, wskazanie przy częstotliwości sprawdzania, szum własny, charakterystyki częstotliwościowe; PN-EN 61672-3

Metrologia PN-EN 61672-3

Krótko: o co chodzi

Procedury badań okresowych mierników poziomu dźwięku z korekcją czasową, całkująco-uśredniających i całkujących, zaprojektowanych na klasę 1 lub 2 według drugiego wydania IEC 61672-1. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 61672-3:2014-03 (wersja polska; wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT]); Zakres (rozdz. 1): mierniki klasy 1 i 2 według IEC 61672-1 (wyd. 2); dla IEC 61672-1:2002 — IEC 61672-3:2006. Procedura obejmuje 4 kroki; stosuje się je m.in. do: Badania okresowe mierników poziomu dźwięku klasy 1 i 2 według drugiego wydania IEC 61672-1 — z korekcją czasową, całkująco-uśredniających i całkujących (IEC 61672-3:2013, rozdz. 1), Wzorcowanie mierników poziomu dźwięku w laboratorium akustycznym z budżetem niepewności według GUM (rozdz. 4), Sprawdzanie kalibratora akustycznego używanego z miernikiem według wymagań badań okresowych IEC 60942 (rozdz. 9).

W skrócie

  • Norma: PN-EN 61672-3:2014-03 (wersja polska; wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT])
  • Kategoria: Metrologia
  • Kroków procedury: 4
  • STATUS (odczyt 17.11.2026): KPKarta PKN: PN-EN 61672-3:2014-03 — wersja polska (publikacja 21-12-2016), tytuł „Elektroakustyka -- Mierniki poziomu dźwięku -- Część 3: Badania okresowe”, 22 strony, KT 105 Elektroakustyki oraz Rejestracji Dźwięku i Obrazu, wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT], zastępuje PN-EN 61672-3:2007; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61672-3:2013 — opublikowana 30-09-2013, etap PPUB (publikacja wydana); EN 61672-3:2013 zastąpiła EN 61672-3:2006.
  • Zakres (rozdz. 1): mierniki klasy 1 i 2 według IEC 61672-1 (wyd. 2); dla IEC 61672-1:2002 — IEC 61672-3:2006
  • Kryterium zgodności (4.1): odchylenie ≤ granica akceptacji i niepewność ≤ niepewność maksymalna dopuszczalna (95 %)

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Według rozdziału 1 IEC 61672-3:2013 drugie wydanie normy opisuje procedury badań okresowych mierników poziomu dźwięku z korekcją czasową, całkująco-uśredniających i całkujących, zaprojektowanych zgodnie ze specyfikacjami klasy 1 lub klasy 2 drugiego wydania IEC 61672-1; celem jest jednolite wykonywanie badań okresowych przez wszystkie laboratoria. Badania okresowe mają zapewnić użytkownika, że miernik spełnia odpowiednie wymagania IEC 61672-1 dla ograniczonego zestawu kluczowych badań i w warunkach, w których je wykonano; ich zakres celowo ograniczono do minimum. Dotyczą mierników, których producent deklaruje zgodność z drugim wydaniem IEC 61672-1, niezależnie od tego, czy model przeszedł zatwierdzenie typu według IEC 61672-2; gdy dowodu zatwierdzenia typu nie ma publicznie, nie można wyciągać ogólnego wniosku o zgodności z IEC 61672-1, nawet przy wynikach zgodnych ze wszystkimi wymaganiami. Procedury dla mierników według IEC 61672-1:2002 podawało IEC 61672-3:2006.

WEDŁUG TEKSTU IEC 61672-3:2013 (próbka wydawcy w wersji angielskiej: spis treści, przedmowa, rozdziały 1–11 i początek rozdziału 12). Normę przygotował komitet IEC TC 29 (Elektroakustyka); drugie wydanie zastępuje pierwsze z 2006 r. i jest rewizją techniczną — zgodność ze specyfikacją wykazuje się, gdy zmierzone odchylenia od wartości projektowych nie przekraczają granic akceptacji, a niepewność pomiaru nie przekracza niepewności maksymalnej dopuszczalnej, obie dla prawdopodobieństwa rozszerzenia 95 %. Powołania normatywne m.in.: IEC 60942 (kalibratory akustyczne), IEC 61094-5 i 61094-6 (mikrofony pomiarowe, aktuatory elektrostatyczne), IEC 61183, IEC 61672-1 i 61672-2, IEC 62585 (poprawki na odpowiedź w polu swobodnym), ISO/IEC Guide 98-3 (GUM) i ISO/IEC Guide 99 (VIM).

DOPUSZCZENIE DO BADAŃ (rozdz. 3, 5, 6). Bez instrukcji obsługi właściwej dla modelu i wersji miernika (dostarczonej, dostępnej w laboratorium albo na stronie producenta) badań okresowych się nie wykonuje; źródło instrukcji opisuje się w dokumentacji. Z miernikiem dostarcza się wszystkie akcesoria potrzebne do badań, a na żądanie laboratorium — urządzenie do wprowadzania sygnałów elektrycznych równoważnych sygnałom z mikrofonu. Badań nie wykonuje się, gdy oznakowanie miernika nie odpowiada IEC 61672-1 (numer seryjny i oznaczenie modelu muszą być widoczne). Potrzebny jest kalibrator akustyczny — dostarczony przez użytkownika (wtedy laboratorium używa go do ustalenia czułości akustycznej) albo przez laboratorium. Przed pomiarami — oględziny miernika i akcesoriów (zwłaszcza siatki ochronnej i membrany mikrofonu) i sprawdzenie działania elementów sterujących; zasilanie sprawdza się metodą z instrukcji przed i po seriach badań sygnałami akustycznymi i elektrycznymi; nieprawidłowe działanie albo zasilanie poza granicami (z innego powodu niż rozładowane baterie lub zły wybór napięcia sieci) wyklucza badania.

NIEPEWNOŚĆ (rozdz. 4). Niepewności wyznacza się według ISO/IEC Guide 98-3 dla prawdopodobieństwa rozszerzenia 95 %, uwzględniając co najmniej wzorcowanie przyrządów (w tym kalibratora i stanowiska pola swobodnego), wpływ warunków środowiskowych, błędy sygnałów, powtarzalność (przy pojedynczym pomiarze — oszacowaną z wcześniejszych wyników dla podobnego miernika), rozdzielczość wskaźnika (dla wskazań co 0,1 dB — rozkład prostokątny o półszerokości 0,05 dB), mocowanie miernika i odstępstwa pola od pola swobodnego oraz każdą poprawkę. Wynik, którego niepewność przekracza niepewność maksymalną dopuszczalną, nie służy do oceny zgodności; jeśli przekroczenie wynika tylko z niepewności danych producenta o poprawkach na pole swobodne lub rozproszone, badania można kontynuować z wyjaśnieniem w dokumentacji.

WARUNKI I PRZEBIEG (rozdz. 7–12). Warunki środowiskowe: ciśnienie statyczne od 80 kPa do 105 kPa, temperatura od 20 °C do 26 °C, wilgotność względna od 25 % do 70 %, mierzone co najmniej na początku i końcu badań; przy badaniach charakterystyk częstotliwościowych poniżej 97 kPa, bez danych o wpływie warunków, przyjmuje się niepewność standardową 0,09 dB do 3 kHz i 0,14 dB powyżej 3 kHz. Bada się wszystkie funkcje wymagane przez IEC 61672-1, w konfiguracji wskazanej przez użytkownika; częstotliwość sygnału elektrycznego nie może odbiegać od określonej o więcej niż ±0,25 %, a przyrządy laboratorium mają być wzorcowane ze spójnością z wzorcami państwowymi. Kalibrator akustyczny (rozdz. 9) — najlepiej model z instrukcji miernika, musi spełniać wymagania badań okresowych IEC 60942 dla swojej klasy (poziom, częstotliwość, zniekształcenia) i być wzorcowany z mikrofonem tego modelu co w mierniku (albo równoważnym, z poprawkami). Wskazanie przy częstotliwości sprawdzania (rozdz. 10) sprawdza się kalibratorem, w razie potrzeby reguluje i zapisuje przed i po regulacji, z poprawką kalibratora na warunki otoczenia. Szum własny (rozdz. 11) z mikrofonem — na najczulszym zakresie z charakterystyką A, najlepiej jako poziom uśredniony w czasie co najmniej 30 s (albo średnia z dziesięciu odczytów w ciągu 60 s, ze stałą czasową S, jeśli jest) — oraz z urządzeniem wejścia elektrycznego dla wszystkich charakterystyk częstotliwościowych; poziom szumu podaje się informacyjnie, bez niepewności. Charakterystykę częstotliwościową C (albo A) bada się wielotonowym kalibratorem klasy 1 według IEC 60942, sprzęgaczem porównawczym z mikrofonem według IEC 61094-4, aktuatorem elektrostatycznym (IEC 61094-6) albo w polu swobodnym, z poprawkami według IEC 62585 lub IEC 61183 z instrukcji miernika. Dalsze rozdziały według spisu treści: badania sygnałami elektrycznymi, ważenie częstotliwościowe i czasowe przy 1 kHz, stabilność długookresowa, liniowość, odpowiedź na paczki tonów, szczytowy poziom C, wskazanie przeciążenia i stabilność przy wysokim poziomie (rozdz. 13–21) — próbka nie zawiera ich treści.

STATUS (odczyt 17.11.2026). Karta PKN: PN-EN 61672-3:2014-03 — wersja polska (publikacja 21-12-2016), tytuł „Elektroakustyka -- Mierniki poziomu dźwięku -- Część 3: Badania okresowe”, 22 strony, KT 105 Elektroakustyki oraz Rejestracji Dźwięku i Obrazu, wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT], zastępuje PN-EN 61672-3:2007; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61672-3:2013 — opublikowana 30-09-2013, etap PPUB (publikacja wydana); EN 61672-3:2013 zastąpiła EN 61672-3:2006.

Zasada metody

Badania okresowe sprawdzają ograniczony zestaw kluczowych właściwości miernika poziomu dźwięku (wskazanie z kalibratorem, szum własny, charakterystyki częstotliwościowe i dalsze badania sygnałami elektrycznymi) w warunkach laboratorium. Wynik jest zgodny, gdy zmierzone odchylenie mieści się w granicy akceptacji z IEC 61672-1, a niepewność pomiaru laboratorium (95 %) nie przekracza niepewności maksymalnej dopuszczalnej.

Zastosowania

Kluczowe parametry

ParametrWartość
STATUS (odczyt 17.11.2026)KPKarta PKN: PN-EN 61672-3:2014-03 — wersja polska (publikacja 21-12-2016), tytuł „Elektroakustyka -- Mierniki poziomu dźwięku -- Część 3: Badania okresowe”, 22 strony, KT 105 Elektroakustyki oraz Rejestracji Dźwięku i Obrazu, wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT], zastępuje PN-EN 61672-3:2007; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61672-3:2013 — opublikowana 30-09-2013, etap PPUB (publikacja wydana); EN 61672-3:2013 zastąpiła EN 61672-3:2006.
Zakres (rozdz. 1)mierniki klasy 1 i 2 według IEC 61672-1 (wyd. 2); dla IEC 61672-1:2002 — IEC 61672-3:2006
Kryterium zgodności (4.1)odchylenie ≤ granica akceptacji i niepewność ≤ niepewność maksymalna dopuszczalna (95 %)
Warunki środowiskowe (7.1)80–105 kPa; 20–26 °C; 25–70 % wilgotności względnej
Niepewność poniżej 97 kPa (7.3)0,09 dB (≤ 3 kHz) i 0,14 dB (> 3 kHz) — gdy brak danych o wpływie warunków
Rozdzielczość wskaźnika (4.2)0,1 dB → rozkład prostokątny, półszerokość 0,05 dB
Częstotliwość sygnału elektrycznego (8.3)odchylenie ≤ ±0,25 % częstotliwości określonej
Szum własny (11.1.2)najczulszy zakres, charakterystyka A; uśrednianie ≥ 30 s albo 10 odczytów w 60 s (stała S, jeśli jest)
Kalibrator (9.3)zgodny z wymaganiami badań okresowych IEC 60942 dla swojej klasy (poziom, częstotliwość, zniekształcenia)

Norma

Numer normy
PN-EN 61672-3:2014-03 (wersja polska; wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT])
Tytuł (PL)
Elektroakustyka — Mierniki poziomu dźwięku — Część 3: Badania okresowe
Title (EN)
Electroacoustics — Sound level meters — Part 3: Periodic tests

Procedura krok po kroku

  1. Dopuszczenie do badań

    Instrukcja obsługi dla modelu i wersji, akcesoria, oznakowanie zgodne z IEC 61672-1, kalibrator akustyczny; oględziny, działanie elementów sterujących i stan zasilania (rozdz. 3, 5, 6).

  2. Warunki i przyrządy

    Sprawdzenie warunków środowiskowych (80–105 kPa, 20–26 °C, 25–70 %) i zapis na początku i końcu; przyrządy wzorcowane ze spójnością pomiarową; kalibrator zgodny z IEC 60942 (rozdz. 7–9).

  3. Wskazanie i szum własny

    Sprawdzenie i ewentualna regulacja wskazania kalibratorem przy częstotliwości sprawdzania (zapis przed i po); pomiar szumu własnego z mikrofonem i z urządzeniem wejścia elektrycznego (rozdz. 10–11).

  4. Badania charakterystyk i ocena

    Badanie charakterystyki częstotliwościowej sygnałem akustycznym z poprawkami na pole swobodne lub rozproszone, dalej badania sygnałami elektrycznymi (rozdz. 12–21); ocena zgodności według 4.1 z niepewnością laboratorium dla 95 %.

Wymagany sprzęt i aparatura

SprzętPrzykładOrientacyjna cena
Kalibrator akustyczny (rozdz. 9)Model z instrukcji miernika albo o tym samym poziomie i częstotliwości nominalnej; zgodny z IEC 60942, wzorcowany z mikrofonem modelu z miernika—
Wielotonowy kalibrator, sprzęgacz porównawczy albo aktuator elektrostatyczny (12.1)Do badania charakterystyki częstotliwościowej: kalibrator klasy 1 według IEC 60942, mikrofon wzorcowy roboczy według IEC 61094-4, aktuator według IEC 61094-6—
Urządzenie wejścia elektrycznego (3.3, 11.2)Wprowadza sygnały równoważne sygnałom z mikrofonu — do badań sygnałami elektrycznymi i pomiaru szumu własnego—
Przyrządy do pomiaru warunków (7.2)Ciśnienie statyczne, temperatura i wilgotność względna — zapis na początku i końcu badań—

Najczęstsze pytania

Jaka norma opisuje to badanie?

Badanie wykonuje się według normy PN-EN 61672-3:2014-03 (wersja polska; wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT]) — „Elektroakustyka — Mierniki poziomu dźwięku — Część 3: Badania okresowe”. Tytuł angielski: „Electroacoustics — Sound level meters — Part 3: Periodic tests”.

Na czym polega ta metoda?

Badania okresowe sprawdzają ograniczony zestaw kluczowych właściwości miernika poziomu dźwięku (wskazanie z kalibratorem, szum własny, charakterystyki częstotliwościowe i dalsze badania sygnałami elektrycznymi) w warunkach laboratorium. Wynik jest zgodny, gdy zmierzone odchylenie mieści się w granicy akceptacji z IEC 61672-1, a niepewność pomiaru laboratorium (95 %) nie przekracza niepewności maksymalnej dopuszczalnej.

Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?

STATUS (odczyt 17.11.2026): KPKarta PKN: PN-EN 61672-3:2014-03 — wersja polska (publikacja 21-12-2016), tytuł „Elektroakustyka -- Mierniki poziomu dźwięku -- Część 3: Badania okresowe”, 22 strony, KT 105 Elektroakustyki oraz Rejestracji Dźwięku i Obrazu, wprowadza EN 61672-3:2013 i IEC 61672-3:2013 [IDT], zastępuje PN-EN 61672-3:2007; karta nie podaje daty wycofania. Katalog iTeh: IEC 61672-3:2013 — opublikowana 30-09-2013, etap PPUB (publikacja wydana); EN 61672-3:2013 zastąpiła EN 61672-3:2006.; Zakres (rozdz. 1): mierniki klasy 1 i 2 według IEC 61672-1 (wyd. 2); dla IEC 61672-1:2002 — IEC 61672-3:2006; Kryterium zgodności (4.1): odchylenie ≤ granica akceptacji i niepewność ≤ niepewność maksymalna dopuszczalna (95 %); Warunki środowiskowe (7.1): 80–105 kPa; 20–26 °C; 25–70 % wilgotności względnej.

Ile trwa wykonanie badania?

Procedura obejmuje 4 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.

Jaki sprzęt jest potrzebny?

Kalibrator akustyczny (rozdz. 9), Wielotonowy kalibrator, sprzęgacz porównawczy albo aktuator elektrostatyczny (12.1), Urządzenie wejścia elektrycznego (3.3, 11.2), Przyrządy do pomiaru warunków (7.2).

Gdzie stosuje się to badanie?

Badania okresowe mierników poziomu dźwięku klasy 1 i 2 według drugiego wydania IEC 61672-1 — z korekcją czasową, całkująco-uśredniających i całkujących (IEC 61672-3:2013, rozdz. 1); Wzorcowanie mierników poziomu dźwięku w laboratorium akustycznym z budżetem niepewności według GUM (rozdz. 4); Sprawdzanie kalibratora akustycznego używanego z miernikiem według wymagań badań okresowych IEC 60942 (rozdz. 9); Mierniki wielokanałowe — sprawdzenie wskazania dla każdego badanego kanału (10.1).

Które laboratorium wykona to badanie?

Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 61672-3.

🔍 Znajdź laboratorium wykonujące to badanie