🧵 Wyznaczanie liczby nitek osnowy i wątku na centymetr w tkaninach trzema metodami — A: rozpruwanie wycinka o wymiarze odcinka pomiarowego i liczenie wyjętych nitek (dla wszystkich tkanin, rozstrzygająca w sporze), B: liczenie nitek w okienku lupy (tkaniny powyżej 50 nitek/cm), C: przesuwny licznik nitek (wszystkie tkaniny) — minimalne odcinki pomiarowe według gęstości (tablica 1), co najmniej pięć miejsc liczenia, kondycjonowanie według ISO 139, PN-EN ISO 7211-2

Materiały i NDT PN-EN ISO 7211-2

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Tekst normy czytamy w dwóch próbkach iTeh: SIST EN ISO 7211-2:2024 (tekst angielski) — strona tytułowa, spis treści i przedmowa europejska — oraz ISO 7211-2:2024 (tekst angielski) — od strony tytułowej przez spis treści, przedmowę i rozdziały 1–7 do punktu 8.1 (aparatura metody A) na stronie 2 włącznie. Poza próbkami zostają procedura metody A (8.2), metody B i C z aparaturą i procedurami (rozdziały 9 i 10), obliczenia i wyrażanie wyników (11) oraz sprawozdanie z badań (12).

WEDŁUG TEKSTU ISO 7211-2:2024 (przedmowy, rozdziały 1–8.1). Normę przygotował ISO/TC 38/SC 24 we współpracy z CEN/TC 248 „Tekstylia i wyroby włókiennicze” (sekretariat BSI) według porozumienia wiedeńskiego; CEN zatwierdził EN ISO 7211-2 03.09.2024 bez zmian względem ISO; EN ISO 7211-2:2024 zastąpiła EN 1049-2:1993, a drugie wydanie ISO (2024-08) — ISO 7211-2:1984; główne zmiany: w rozdziale 5 usunięto dwie kolumny dawnej tablicy, w rozdziale 12 dodano obowiązkowe elementy sprawozdania, usunięto załącznik. Zakres (1): trzy metody wyznaczania liczby nitek na centymetr w tkaninach; każdą można stosować, wybór zależy od charakteru tkaniny, ale w razie sporu pierwszeństwo ma metoda A. Metoda A — rozpruwanie tkaniny, odpowiednia dla wszystkich tkanin, najbardziej pracochłonna, ale z najmniejszymi ograniczeniami, jedyna naprawdę odpowiednia dla niektórych struktur fałdowanych i innych złożonych splotów; metoda B — lupa do liczenia nitek, dla tkanin o więcej niż 50 nitkach na centymetr; metoda C — przesuwny licznik nitek, dla wszystkich tkanin. Przy małej liczbie nitek na centymetr wynik można wyrażać na decymetr. Powołanie normatywne (2): ISO 139 (atmosfery normalne do kondycjonowania i badań). Terminów norma nie definiuje (3). Zasada (4): w metodzie A rozpruwa się wycinek o wymiarach według rozdziału 5 i liczy nitki; liczone nitki powinny być krótkie, odpowiednie są 10 mm lub 20 mm; w metodzie B liczy się nitki widoczne w okienku lupy; w metodzie C — liczbę nitek na centymetr wyznacza się przesuwnym licznikiem. Minimalny odcinek pomiarowy (5, tablica 1): poniżej 10 nitek/cm — 10 cm, 10–25 nitek/cm — 5 cm, 25–40 — 3 cm, powyżej 40 — 2 cm; w metodzie A próbki zawierają co najmniej 100 nitek; w taśmach o szerokości do 10 cm liczy się wszystkie nitki osnowy łącznie z brzegowymi i podaje wynik na całą szerokość; w tkaninach wzorzystych o obszarach bardzo różnej gęstości próbka obejmuje co najmniej jeden raport splotu. Kondycjonowanie (6): atmosfera według ISO 139. Próbki (7): nie z pasa 150 mm od brzegu próbki laboratoryjnej; poza metodą A nie przygotowuje się specjalnych próbek; nitki liczy się w co najmniej pięciu różnych miejscach, tak by nie obejmowały tych samych nitek osnowy i wątku i jak najpełniej reprezentowały tkaninę; liczy się nitki rzeczywiście obecne; tkaninę lub próbki kondycjonuje się w atmosferze normalnej co najmniej 16 h przed badaniem, bez naprężenia. Aparatura metody A (8.1): zacisk z dwiema krótkimi szpilkami równoległymi, których ostrza są w odległości odcinka pomiarowego z dokładnością ±0,2 mm, albo — bez zacisku — dwie igły preparacyjne, ciężka stalowa linijka z podziałką 0,5 mm i pinceta z ostrymi końcami.

STATUS (stan na 03.10.2026). W wyszukiwarce PKN (hasło „PN-EN ISO 7211-2”, 03.10.2026) jest jedna pozycja: PN-EN ISO 7211-2:2025-03 (wersja angielska, „Wprowadza: EN ISO 7211-2:2024 [IDT], ISO 7211-2:2024 [IDT]”) bez adnotacji o wycofaniu. Hasło „PN-EN 1049-2” daje PN-EN 1049-2:2000 (wersja polska, „Wprowadza: EN 1049-2:1993 [IDT], ISO 7211-2:1984 [MOD]”) z adnotacją „Wycofana i zastąpiona przez PN-EN ISO 7211-2:2025-03”. W katalogu iTeh (odczyt 03.10.2026) EN ISO 7211-2:2024 i ISO 7211-2:2024 mają status „Published” (etap 60.60, odpowiednio 04.09.2024 i 22.08.2024).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 03.10.2026). Numer 7211-2 stoi w 6 rekordach u 5 laboratoriów: AB 154, AB 164 (2), AB 198, AB 1417, AB 1421. W aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026, wydania od 29.12.2025 do 08.07.2026) numer stoi w 6 wierszach tych samych laboratoriów (AB 164 — 2, w dwóch lokalizacjach, pozostałe po 1); w żadnym z pięciu dokumentów numery stron się nie powtarzają. Wszędzie postać „PN-EN ISO 7211-2:2025-03”, u AB 1421 z dopiskiem „p.8” (metoda A); u AB 154, AB 164 i AB 1417 w tym samym wierszu stoi też wycofana PN-EN 1049-2:2000 (u AB 1417 „p. 7”). Żadna z tych pozycji nie jest zawieszona. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-EN ISO 7211-2”) pokazuje 4 laboratoria: AB 154, AB 164, AB 198 i AB 1421; AB 1417 jest pod „PN-EN 1049-2”, bo to oznaczenie stoi u niego pierwsze — sprawdzone zapytaniami zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 03.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Tkaniny (AB 164, AB 198), tekstylia, tkaniny, odzież (AB 1417), płaskie wyroby włókiennicze (AB 154; u AB 1421 tkaniny i dzianiny). Cechy: liczba nitek osnowy i wątku na jednostkę długości (AB 154, AB 198, AB 1417), liczność osnowy i wątku na 1 cm (AB 164, AB 1421), liczba nitek na cm² „z obliczeń” (AB 164, AB 1417, AB 1421). Metoda A wpisana u AB 198, AB 1417 („wyciągania nitek z wyrobu”) i AB 1421; u AB 154 i AB 164 bez wskazania metody. Liczby nitek na cm² norma w czytanym fragmencie nie definiuje — to wielkość wyliczana przez laboratoria.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy wyborze metody: B tylko dla tkanin powyżej 50 nitek/cm; w sporze rozstrzyga A; dla złożonych splotów tylko A jest naprawdę odpowiednia (1). Przy odcinku: za krótki odcinek przy rzadkiej tkaninie — od 10 cm poniżej 10 nitek/cm do 2 cm powyżej 40 (5, tablica 1); w metodzie A co najmniej 100 nitek. Przy pobraniu: nie bliżej niż 150 mm od brzegu, co najmniej pięć miejsc bez wspólnych nitek (7). Przy tkaninach wzorzystych: próbka obejmuje co najmniej jeden raport splotu (5). Przy taśmach do 10 cm: wszystkie nitki osnowy z brzegowymi, wynik na pełną szerokość (5). Przy kondycjonowaniu: co najmniej 16 h w atmosferze ISO 139, bez naprężenia (6, 7). Przy powołaniu: PN-EN 1049-2:2000 jest wycofana, a wiele zakresów podaje ją obok następczyni.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przebiegu rozpruwania w metodzie A, budowy lupy i licznika przesuwnego, procedur metod B i C, sposobu obliczania i zaokrąglania wyniku ani elementów sprawozdania nie czytaliśmy (8.2, rozdziały 9–12).

Zasada metody

Liczbę nitek osnowy i wątku na centymetr wyznacza się na odcinku pomiarowym, którego minimalna długość zależy od gęstości tkaniny (od 10 cm do 2 cm). W metodzie A wycinek o tym wymiarze rozpruwa się i liczy wyjęte nitki, w metodzie B liczy się nitki widoczne w okienku lupy, w metodzie C — przesuwnym licznikiem. Liczy się w co najmniej pięciu miejscach kondycjonowanej tkaniny, z dala od brzegów, a w sporze rozstrzyga metoda A.

Zastosowania

• Tkaniny wszystkich rodzajów — metody A i C; tkaniny powyżej 50 nitek/cm — metoda B (1)
• Złożone sploty i struktury fałdowane — metoda A (1)
• Tkaniny, tekstylia, odzież, płaskie wyroby włókiennicze — liczność osnowy i wątku w zakresach akredytacji 5 laboratoriów w PCA

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 7211-2:2025-03

Tytuł (PL)

Tekstylia — Metody analizy struktury wyrobów tkanych — Część 2: Wyznaczanie liczby nitek na jednostkę długości

Title (EN)

Textiles — Methods for analysis of woven fabrics construction — Part 2: Determination of number of threads per unit length

Procedura krok po kroku

1. Kondycjonowanie

   Tkanina lub próbki co najmniej 16 h w atmosferze według ISO 139, bez naprężenia (6, 7). PN-EN ISO 7211-2:2025-03 bez adnotacji o wycofaniu (03.10.2026).

2. Wybór metody i odcinka

   Metoda według charakteru tkaniny (A, B, C); minimalny odcinek według tablicy 1 (1, 5).

3. Miejsca liczenia

   Co najmniej pięć miejsc, nie bliżej niż 150 mm od brzegu, bez wspólnych nitek; w tkaninach wzorzystych co najmniej raport splotu (5, 7).

4. Liczenie

   Metoda A — rozpruwanie wycinka i liczenie wyjętych nitek (co najmniej 100); B — w okienku lupy; C — licznikiem przesuwnym (4).

5. Wynik

   Nitki osnowy i wątku na centymetr, przy małej gęstości na decymetr; obliczenia według rozdziału 11 (nieczytany).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Igły preparacyjne i pinceta z ostrymi końcami — ryzyko ukłucia

Najczęstsze pytania