🍳 Badanie kuchenek na paliwo stałe — arkusz wyrobowy PN-EN 16510-2-3

Budownictwo PN-EN 16510-2-3

Przegląd

ZAKRES Z KARTY KATALOGOWEJ PKN, PRZYTOCZONY DOSŁOWNIE: „Niniejszy dokument ma zastosowanie do kuchenek domowych opalanych ręcznie, których podstawową funkcją jest gotowanie, a których funkcją drugorzędną jest dostarczanie ciepła do pomieszczenia, w którym są zainstalowane. Dodatkowo, jeśli są wyposażone w kocioł, zapewniają również ciepłą wodę użytkową i/lub centralne ogrzewanie. […] Niniejszy dokument nie dotyczy urządzeń z wentylatorem wspomagania powietrza do lub urządzeń zasilanych mechanicznie. Niniejszy dokument określa procedury oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych (AVCP) charakterystyk kuchenek spalających paliwa stałe."

HIERARCHIA FUNKCJI ROZSTRZYGA O WYBORZE ARKUSZA. To jedyny arkusz serii, w którym ogrzewanie pomieszczenia jest funkcją DRUGORZĘDNĄ. Urządzenie, którego podstawową funkcją jest gotowanie, idzie do arkusza 2-3, nawet jeśli konstrukcyjnie przypomina ogrzewacz pokojowy. Odwrotnie: ogrzewacz z płytą, na której da się coś podgrzać, pozostaje ogrzewaczem i należy do arkusza 2-1. Klasyfikacji dokonuje się według deklarowanego przeznaczenia urządzenia, nie według wyglądu.

SZEŚĆ DOPUSZCZONYCH PALIW — TA SAMA LISTA CO W ARKUSZU 2-1. Karta wylicza: kłody drewna, drewno prasowane niepoddane obróbce, pellet z drewna, brykiety z węgla brunatnego, stałe paliwa mineralne, brykiety z torfu — wszystko zgodnie z instrukcjami producenta urządzenia.

WYŁĄCZENIE IDENTYCZNE JAK W ARKUSZU 2-1. Arkusz nie dotyczy urządzeń z wentylatorem wspomagającym dostarczanie powietrza do spalania ani urządzeń zasilanych mechanicznie. Kuchenka z mechanicznym podawaniem peletu należy więc do arkusza 2-6, który obejmuje ogrzewacze pokojowe, urządzenia zabudowane I KUCHENKI z mechanicznym podawaniem peletu drzewnego.

ZDANIE O AVCP, KTÓREGO NIE MA W POZOSTAŁYCH ZAKRESACH. Zakres arkusza 2-3 wprost mówi, że dokument określa procedury oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych (AVCP — assessment and verification of constancy of performance) charakterystyk kuchenek. To odniesienie do rozporządzenia o wyrobach budowlanych: producent deklaruje właściwości użytkowe, a laboratorium notyfikowane ocenia je jako strona trzecia w systemie 3. Dla laboratorium znaczy to, że arkusz opisuje nie tylko badanie, ale i jego rolę w ocenie zgodności.

DWA KODY ICS — ŚLAD DWÓCH FUNKCJI. Karta podaje ICS 97.040.20 (urządzenia do gotowania) obok 97.100.30 (urządzenia grzewcze na paliwo stałe). Pozostałe arkusze serii mają tylko ten drugi. Klasyfikacja katalogowa odzwierciedla więc tę samą dwoistość, którą opisuje zakres.

ZASTĘPUJE JEDNĄ NORMĘ I PIĘĆ JEJ POPRAWEK. Pole „Zastępuje" wylicza PN-EN 12815:2004 (wersja polska) wraz z A1:2005 (wersja angielska), A1:2006, AC:2007, AC:2014-09 i Ap1:2004 (wersje polskie). Powołanie starej normy z dowolną poprawką jest dziś nieaktualne w całości.

ARKUSZ NIE DZIAŁA SAM. Stosuje się go ZAWSZE razem z częścią ogólną PN-EN 16510-1, która zawiera metody badań wspólne dla całej serii. Powołanie w zakresie akredytacji samego arkusza 2-3 nie wystarcza do opisania badania; powołanie samej części 1 nie wskazuje z kolei rodzaju urządzenia. Laboratorium notyfikowane (Instytut Energetyki — PIB) opisuje swój zakres akredytacji właśnie przez serię PN-EN 16510 z wyszczególnieniem arkuszy dla rodzajów urządzeń, w tym kuchni na paliwa stałe.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu arkusza nie mieliśmy — PKN udostępnia go odpłatnie (43 strony, wersja angielska). NIE PODAJEMY: wartości granicznych emisji i sprawności, warunków badania kuchenki przy gotowaniu, sposobu odnoszenia stężeń do zawartości tlenu w spalinach, sposobu wyznaczania mocy oddawanej do pomieszczenia ani zasad obliczania wyników.

Zasada metody

Kuchenkę zabudowuje się na stanowisku badawczym i opala ręcznie paliwem z listy dopuszczonej w arkuszu, mierząc wielkości cieplne i skład spalin według części ogólnej serii. Arkusz 2-3 wnosi do tego wymagania związane z podstawową funkcją urządzenia — gotowaniem — oraz z funkcją drugorzędną, czyli ogrzewaniem pomieszczenia, a dla urządzeń z kotłem także z przygotowaniem ciepłej wody użytkowej i zasilaniem centralnego ogrzewania. Osobną częścią arkusza są procedury oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych.

Zastosowania

• Wstępne badanie typu (ITT) kuchenek domowych opalanych paliwem stałym
• Badania kuchenek wyposażonych w kocioł, zasilających instalację ciepłej wody użytkowej lub centralnego ogrzewania
• Ocena i weryfikacja stałości właściwości użytkowych (AVCP) w systemie 3
• Badania do deklaracji właściwości użytkowych wyrobu budowlanego
• Aktualizacja powołań w zakresie akredytacji po wycofaniu PN-EN 12815:2004 z poprawkami

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 16510-2-3:2023-06 (wersja angielska; wprowadza EN 16510-2-3:2022 [IDT])

Tytuł (PL)

Mieszkaniowe urządzenia spalające paliwo stałe — Część 2-3: Kuchenki

Title (EN)

Residential solid fuel burning appliances — Part 2-3: Cookers

Procedura krok po kroku

1. Ustalenie hierarchii funkcji urządzenia

   Sprawdzić deklarowane przeznaczenie: jeżeli podstawową funkcją jest gotowanie, a ogrzewanie pomieszczenia jest funkcją drugorzędną — urządzenie należy do arkusza 2-3. Jeżeli odwrotnie — do arkusza 2-1 albo 2-2.

2. Sprawdzenie sposobu podawania paliwa i powietrza

   Opalanie musi być ręczne. Urządzenie z wentylatorem wspomagającym powietrze do spalania albo zasilane mechanicznie jest wyłączone — kuchenka z mechanicznym podawaniem peletu idzie do arkusza 2-6.

3. Sprawdzenie paliwa

   Paliwo musi należeć do sześciu wymienionych w zakresie i być zgodne z instrukcjami producenta urządzenia.

4. Zabudowa kuchenki na stanowisku

   Zabudowa zgodnie z instrukcją producenta i wymaganiami części ogólnej serii. SZCZEGÓŁÓW ZABUDOWY I CIĄGU NIE PODAJEMY — są w tekście normy.

5. Badanie w warunkach nominalnych

   Opalanie ręczne z jednoczesnym pomiarem wielkości cieplnych i składu spalin; przy urządzeniach z kotłem także pomiar mocy przekazywanej do wody. WARUNKÓW I CZASÓW TRWANIA NIE PODAJEMY.

6. Pomiar emisji

   CO, NOx, OGC i pył; wyniki odnosi się do przyjętej w normie zawartości tlenu w spalinach. Sposób odniesienia podaje norma.

7. Zestawienie wyników i część AVCP

   W sprawozdaniu powołać arkusz PN-EN 16510-2-3 RAZEM z częścią ogólną PN-EN 16510-1 oraz wskazać, czy badanie prowadzono w ramach oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych. Jeżeli dokumentacja powołuje PN-EN 12815:2004 z dowolną poprawką, powołanie jest nieaktualne w całości.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Płyta kuchenna i drzwiczki piekarnika osiągają wysokie temperatury — odzież i rękawice ochronne
• Tlenek węgla jest bezwonny i śmiertelnie toksyczny — wymagany wykrywacz CO i sprawna wentylacja pomieszczenia badań
• Spaliny z paliw stałych zawierają wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne — pobór przez układ zamknięty
• Przy urządzeniach z kotłem — gorąca woda pod ciśnieniem; przed badaniem sprawdzić szczelność i zawory bezpieczeństwa stanowiska
• Popiół i niedopalone paliwo usuwa się po wystygnięciu, do naczyń niepalnych

Najczęstsze pytania