🏗️ Oznaczanie konsystencji mieszanki betonowej przez pomiar rozpływu na płaskiej płycie poddanej wstrząsom — stolik rozpływowy z ruchomym blatem (700 ± 2) × (700 ± 2) mm o masie (16 ± 0,5) kg opadającym z wysokości (40 ± 1) mm, stożek ścięty o średnicach 200 i 130 mm i wysokości 200 mm, ubijak 40 × 40 mm; metoda czuła w zakresie rozpływu 340–620 mm, nie dla betonu samozagęszczalnego, komórkowego, jamistego ani z Dmax powyżej 63 mm, PN-EN 12350-5

Budownictwo PN-EN 12350-5

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN 12350-5:2019-08 (wersja polska), w całości: „W niniejszym dokumencie określono metodę oznaczania rozpływu mieszanki betonowej. Metody tej nie stosuje się do betonów samozagęszczalnych, komórkowych, jamistych ani mieszanek betonowych z kruszywem o deklarowanym maksymalnym wymiarze ziarn (Dmax) przekraczającym 63 mm. Metoda badania rozpływu jest czuła na zmiany konsystencji mieszanki betonowej, które odpowiadają wartościom rozpływu w granicach od 340 mm do 620 mm. Poza tym przedziałem badanie metodą stolika rozpływowego może okazać się niemiarodajne i wówczas zaleca się wzięcie pod uwagę innych metod oznaczania konsystencji.” Tekst normy czytamy w próbce SIST EN 12350-5:2019 (tekst EN 12350-5:2019) od okładki do punktu 5.1.7 (strona 7); dalszej aparatury, przebiegu badania, obliczenia rozpływu i sprawozdania nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU EN 12350-5:2019 (przedmowa, rozdziały 1–5.1.7). Normę przygotował CEN/TC 104 „Beton i wyroby pokrewne” (sekretariat SN); CEN zatwierdził ją 29 kwietnia 2019 r.; zastępuje EN 12350-5:2009. Seria EN 12350 ma 12 części: pobieranie próbek i aparatura wspólna, opad stożka, metoda Vebe, stopień zagęszczalności, stolik rozpływowy, gęstość, zawartość powietrza, a dla betonu samozagęszczalnego — rozpływ stożka, lejek V, skrzynka L, segregacja na sicie i pierścień J. Zmiany wobec 2009: a) redakcyjne; b) powołanie wspólnej aparatury i jej specyfikacji z EN 12350-1; c) powołanie badania utrzymania rozpływu w czasie; d) możliwość podania w sprawozdaniu wymaganej klasy rozpływu albo wartości docelowej. Zakres (rozdział 1): metoda oznaczania rozpływu mieszanki betonowej; nie dotyczy betonu samozagęszczalnego, piankowego, jamistego ani betonu z deklarowanym D najgrubszej frakcji kruszywa (Dmax) większym niż 63 mm; badanie jest czułe na zmiany konsystencji odpowiadające rozpływom od 340 mm do 620 mm; poza tymi granicami może być nieodpowiednie i należy rozważyć inne metody. Powołanie: EN 12350-1. Rozdział 3: brak terminów. Zasada (rozdział 4): konsystencję świeżej mieszanki określa się, mierząc rozpływ betonu na płaskiej płycie poddanej wstrząsom (opadaniu). Aparatura (5.1): według specyfikacji EN 12350-1 i poniżej. Stolik rozpływowy (5.1.1, rysunek 1): ruchomy blat z płaskiej płyty o powierzchni (700 ± 2) mm × (700 ± 2) mm połączony zawiasem ze sztywną podstawą, na którą opada z ustalonej wysokości; płaska metalowa powierzchnia grubości co najmniej 2 mm, nieatakowana przez zaczyn cementowy i nierdzewiejąca; masa blatu (16 ± 0,5) kg (blat może być zdejmowany na sworzniu do ważenia); konstrukcja zapobiega odkształceniu górnej powierzchni; zawias tak, by kruszywo nie mogło się zakleszczyć między powierzchniami; na środku blatu krzyż równoległy do krawędzi i koło o średnicy (210 ± 1) mm; pod przednimi narożnikami dwa twarde, sztywne, nienasiąkliwe i nieodkształcające się po zamoczeniu klocki przenoszące obciążenie blatu na podstawę bez jego odkształcenia, a rama podstawy przenosi je bezpośrednio na podłoże — zmniejsza to odbijanie blatu przy swobodnym opadaniu; podnóżki stabilizujące stolik; wysokość opadania mierzona na osi przedniej krawędzi ograniczona ogranicznikami do (40 ± 1) mm; uchwyt albo mechanizm podnoszenia zapewnia podnoszenie bez szarpnięć i swobodne opadanie na całej wysokości. Stożek (5.1.2, rysunek 2): jak stożek z EN 12350-1, ale o wymiarach wewnętrznych: średnica podstawy (200 ± 2) mm, średnica górna (130 ± 2) mm, wysokość (200 ± 2) mm; uwaga: do ustawienia stożka można użyć magnesów. Ubijak (5.1.3, rysunek 3): z twardego materiału, przekrój kwadratowy o boku (40 ± 1) mm, długość ok. 200 mm, dodatkowo 120–150 mm może być toczone na przekrój kołowy jako rękojeść. Dalej: taśma miernicza, pojemnik lub taca do ponownego wymieszania, łopatka, wilgotna szmatka; tu kończy się przeczytany fragment.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN 12350-5:2019-08 (wersja polska, publikacja 25-08-2022, 14 stron, grupa cenowa G) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 274 Betonu, ICS 91.100.30, „Wprowadza: EN 12350-5:2019 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 12350-5:2011 – wersja polska”. PN-EN 12350-5:2011 (wersja polska, publikacja 14-09-2011, 12 stron; wprowadzała EN 12350-5:2009) — „Data wycofania: 02-08-2019”, zastąpiona przez PN-EN 12350-5:2019-08 w wersjach angielskiej i polskiej; jej zakres podawał czułość metody dla rozpływów od 340 mm do 600 mm (wydanie 2019 — do 620 mm). Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-EN 12350-5” (02.10.2026) pokazuje też PN-EN 12350-5:2001 (polska), 2009 (angielska) i 2019-08 (angielska).

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 12350-5 stoi w 8 rekordach u 7 laboratoriów: AB 023, AB 054, AB 535, AB 1354, AB 1414, AB 1641, AB 1689. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 16.07.2025 do 18.08.2026) numer stoi u wszystkich 7: „PN-EN 12350-5:2019-08” u AB 1354, AB 1414 (razem z DIN EN 12350-5:2019-09), AB 1641 i AB 1689; AB 535 wymienia wycofane „2011” obok „2019-08”; bez roku AB 023 (cztery miejsca zakresu, domieszki do betonu z oznaczeniem „E”) i AB 054. Zadeklarowane zakresy rozpływu: 340–620 mm (AB 023), 340–630 mm (AB 1689), 200–700 mm (AB 054), 20–70 cm (AB 535). Żaden wiersz z tym numerem nie jest złożony pogrubioną kursywą (u AB 054 zawieszenie na wniosek od 25.06.2026 dotyczy innej części zakresu). Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN 12350-5” i pokazuje wszystkie 7 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Mieszanka betonowa — „konsystencja, metoda stolika rozpływowego” (AB 535, AB 1354, AB 1414, AB 1641, AB 1689, AB 054 — „stolik rozpływu”); domieszki do betonu, zaprawy i zaczynu — „konsystencja mieszanki betonowej kontrolnej i z domieszką” oraz „zmniejszenie ilości wody zarobowej, metoda stolika rozpływowego” (AB 023); zawsze obok opadu stożka (PN-EN 12350-2), zwykle też zawartości powietrza (PN-EN 12350-7) i pobierania próbek (PN-EN 12350-1).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy zakresie: metoda jest czuła tylko dla rozpływów 340–620 mm — wyniki poza tym przedziałem mogą być niemiarodajne (zakresy zadeklarowane przez AB 054 i AB 535 sięgają 200 mm i 700 mm, a AB 1689 — 630 mm). Przy rodzaju betonu: betonu samozagęszczalnego nie bada się na stoliku (to EN 12350-8, rozpływ stożka), podobnie piankowego, jamistego i z kruszywem Dmax powyżej 63 mm. Przy stoliku: masa blatu (16 ± 0,5) kg i wysokość opadania (40 ± 1) mm są tolerowane wąsko, a klocki pod przednimi narożnikami i rama mają ograniczać odbijanie blatu — stolik niespełniający tych wymagań nie daje wstrząsu według normy. Przy stożku: stożek do stolika ma własne wymiary wewnętrzne (200/130/200 mm), inne niż stożek z EN 12350-1. Przy podnoszeniu: blat podnosi się bez szarpnięć i puszcza swobodnie na całą wysokość. Przy wydaniu: zakres czułości w wydaniu 2011 kończył się na 600 mm, w 2019 — na 620 mm; wydanie 2019 dodało powołanie badania utrzymania rozpływu i możliwość podania klasy rozpływu w sprawozdaniu.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy dalszej części aparatury, przebiegu badania (napełnianie stożka, liczba warstw i uderzeń ubijakiem, liczba opadnięć blatu, czas), sposobu pomiaru i obliczenia rozpływu ani sprawozdania — nie podajemy więc liczby wstrząsów ani sposobu liczenia wyniku.

Zasada metody

Mieszankę betonową formuje się w stożku ściętym na blacie stolika rozpływowego, a blat poddaje się wstrząsom przez swobodne opadanie z wysokości 40 mm; rozpływ betonu na płycie, mierzony taśmą, jest miarą konsystencji, miarodajną dla wartości 340–620 mm.

Zastosowania

• Mieszanki betonowe — oznaczanie konsystencji, z możliwością podania klasy rozpływu w sprawozdaniu — 7 laboratoriów w zakresach PCA
• Badania domieszek do betonu: konsystencja mieszanki kontrolnej i z domieszką, zmniejszenie ilości wody zarobowej (AB 023)
• Mieszanki o rozpływie w zakresie czułości metody (340–620 mm)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 12350-5:2019-08 (wersje polska i angielska; EN 12350-5:2019 IDT)

Tytuł (PL)

Badania mieszanki betonowej — Część 5: Badanie konsystencji metodą stolika rozpływowego

Title (EN)

Testing fresh concrete — Part 5: Flow table test

Procedura krok po kroku

1. Próbka

   Mieszanka pobrana według EN 12350-1, ponownie wymieszana na tacy; sprawdzić, czy beton nie jest samozagęszczalny i Dmax ≤ 63 mm. PN-EN 12350-5:2019-08 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Stolik

   Stolik poziomo, stabilnie (podnóżki); blat i stożek zwilżone; wysokość opadania (40 ± 1) mm.

3. Formowanie

   Stożek na środku blatu (koło 210 mm), napełnienie mieszanką i zagęszczenie ubijakiem 40 × 40 mm według normy.

4. Wstrząsanie

   Po zdjęciu stożka blat podnosi się bez szarpnięć i puszcza swobodnie z wysokości 40 mm według przebiegu z normy.

5. Pomiar

   Rozpływ placka mierzony taśmą; wynik miarodajny dla 340–620 mm; ewentualnie klasa rozpływu lub wartość docelowa w sprawozdaniu.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Przeczytany fragment normy nie zawiera ostrzeżeń bhp; świeża mieszanka betonowa jest zasadowa i drażniąca dla skóry i oczu — rękawice, okulary; opadający blat 16 kg — uwaga na palce przy zawiasie
• UWAGA MERYTORYCZNA: metoda jest czuła tylko dla rozpływów 340–620 mm i nie dotyczy betonu samozagęszczalnego (EN 12350-8)

Najczęstsze pytania