🍎 Konserwy rybne — trwałość, szczelność, udział warstwy wodnej i ocena organoleptyczna, PN-A-86732
Krótko: o co chodzi
Krajowa norma badania jakości konserw rybnych: wykaz 22 metod, z których 13 opisano szczegółowo, podział na badania pełne, niepełne i specjalne, pobieranie próbek i statystyczna ocena wyników. Badanie wykonuje się według normy PN-A-86732:1992 (wersja polska); Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 23.09.2026): 16 laboratoriów, 27 pozycji (wszystkie zapisy numeru); zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-92/A-86732") — 8 laboratoriów, 15 pozycji. Procedura obejmuje 5 kroków; stosuje się je m.in. do: Trwałość konserw rybnych — próba termostatowa (pkt 2.3.11 w zakresach akredytacji), Szczelność opakowań konserw — metoda próżniowa (pkt 2.3.10), Udział warstwy wodnej — pomiar objętości (pkt 2.3.7).
W skrócie
- Norma: PN-A-86732:1992 (wersja polska)
- Kategoria: Chemia żywności
- Kroków procedury: 5
- STATUS (stan karty na 23.09.2026): wycofana 26-10-2012; karta nie ma pola „Zastąpiona przez"
- Wydanie (z karty PKN): PN-A-86732:1992, wersja polska; publikacja 10-02-1992, 6 stron, KT 37 Ryb i Przetworów Rybnych, ICS 67.120.30; zastępuje PN-A-86732:1983
- Zawartość według karty: wykaz 22 metod, 13 opisanych szczegółowo; badania pełne, niepełne i specjalne; pobieranie próbek; statystyczna ocena wyników
Przegląd
CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty katalogowej PKN, w całości: „Podano wykaz 22 metod badań, które są stosowane przy badaniu jakości i ocenie partii konserw rybnych. Ustalono podział na badania pełne, niepełne i specjalne. Określono sposób pobierania próbek. Szczegółowo opisano 13 metod. Omówiono ocenę wyników badań w której zastosowano metodę statystyczną".
STATUS (stan karty na 23.09.2026). Karta ma nagłówek „Wycofana" i wiersz „Data wycofania: 26-10-2012". Pola „Zastąpiona przez" karta nie ma — katalog nie wskazuje następcy. Publikacja 10-02-1992, 6 stron; norma zastąpiła PN-A-86732:1983. Czy dla poszczególnych badań konserw rybnych stoi dziś w katalogu PKN inny, obowiązujący dokument — NIE USTALILIŚMY.
JEDEN NUMER, CO NAJMNIEJ CZTERY RÓŻNE BADANIA. Karta mówi o 22 metodach; w zakresach akredytacji przy tej normie stoją cztery badania, a 19 z 27 pozycji wskazuje punkt normy (odczyt 23.09.2026; laboratoria / pozycje): • pkt 2.3.11 — trwałość konserw, próba termostatowa („Metoda termostatowa", „Metoda próby termostatowej"): 9 / 10 (AB 1033, AB 1042, AB 1087, AB 1095 — dwie pozycje, AB 1138, AB 370, AB 521, AB 704, AB 705); • pkt 2.3.10 — szczelność opakowania, metoda próżniowa: 7 / 7 (AB 1033, AB 1042, AB 1087, AB 1138, AB 370, AB 521, AB 705); • pkt 2.3.7 — udział warstwy wodnej, pomiar objętości: 2 / 2 (AB 433, AB 592); • bez punktu — 5 laboratoriów / 8 pozycji: trwałość (AB 079, AB 492, AB 532 — ten ostatni „Metoda hodowlana (próba termostatowa)"), szczelność (AB 492, AB 532), udział warstwy wodnej (AB 285), ocena organoleptyczna prostym testem opisowym — wygląd lustra, prawidłowość ułożenia, zapach, barwa, konsystencja, smakowitość, tekstura (AB 1334, AB 532). Warunków próby termostatowej (temperatura, czas) i próby próżniowej NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy. Jedno laboratorium (AB 1042) powołuje punkty 2.3.10 i 2.3.11 „z wyłączeniem pobierania próbek" — karta mówi, że norma określa sposób pobierania próbek.
CO POKAZUJE ZAKŁADKA „LABORATORIA". Wszystkie zapisy numeru 86732 w polu dokumentu odniesienia (bez cyfry przed i po numerze): 27 pozycji u 16 laboratoriów. Zakładka szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-92/A-86732" i pokazuje 8 laboratoriów w 15 pozycjach (AB 1087, AB 285, AB 370, AB 492, AB 521, AB 532, AB 592, AB 705). Połowy nie pokaże, bo zapisuje oznaczenie inaczej: w nowszym schemacie „PN-A-86732:1992" — AB 079, AB 1033, AB 1095, AB 1138, AB 1334, AB 433; ze spacjami wokół myślnika „PN – 92/A-86732" — AB 1042; ze spacją po łączniku „PN-A- 86732:1992" — AB 704. Klucz w nowszym schemacie („PN-A-86732") pokazałby 6 laboratoriów zamiast 8, więc zostaje schemat liczniejszy, a pozostałych wymieniamy tutaj.
PRZEDMIOT BADAŃ W ZAKRESACH. Konserwy rybne (także „hermetycznie zamknięte" i „w opakowaniach metalowych albo blaszanych"), ryby i przetwory rybne, przetwory rybne; u AB 592 — „Ryby i inne zwierzęta wodne oraz ich przetwory".
CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — PKN udostępnia ją odpłatnie (6 stron). Nie podajemy wykazu 22 metod, warunków żadnej próby, podziału na badania pełne, niepełne i specjalne, sposobu pobierania próbek ani metody statystycznej oceny wyników.
Zasada metody
Według karty normy: jakość konserw rybnych bada się zestawem metod — norma wymienia ich 22 i szczegółowo opisuje 13 — w podziale na badania pełne, niepełne i specjalne, na próbkach pobranych w sposób określony w normie, a wyniki ocenia metodą statystyczną w odniesieniu do partii. W zakresach akredytacji przy tej normie stoją: próba termostatowa trwałości konserw, próżniowa próba szczelności opakowania, pomiar objętości warstwy wodnej i opisowa ocena organoleptyczna. Warunków tych prób NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
Zastosowania
- Trwałość konserw rybnych — próba termostatowa (pkt 2.3.11 w zakresach akredytacji)
- Szczelność opakowań konserw — metoda próżniowa (pkt 2.3.10)
- Udział warstwy wodnej — pomiar objętości (pkt 2.3.7)
- Ocena organoleptyczna konserw rybnych — prosty test opisowy
- Ocena partii konserw rybnych na podstawie wyników badań — według karty normy
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| STATUS (stan karty na 23.09.2026) | wycofana 26-10-2012; karta nie ma pola „Zastąpiona przez" |
| Wydanie (z karty PKN) | PN-A-86732:1992, wersja polska; publikacja 10-02-1992, 6 stron, KT 37 Ryb i Przetworów Rybnych, ICS 67.120.30; zastępuje PN-A-86732:1983 |
| Zawartość według karty | wykaz 22 metod, 13 opisanych szczegółowo; badania pełne, niepełne i specjalne; pobieranie próbek; statystyczna ocena wyników |
| Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 23.09.2026) | 16 laboratoriów, 27 pozycji (wszystkie zapisy numeru); zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-92/A-86732") — 8 laboratoriów, 15 pozycji |
| Punkty normy w zakresach (laboratoria / pozycje) | 2.3.11 — trwałość 9/10; 2.3.10 — szczelność 7/7; 2.3.7 — udział warstwy wodnej 2/2; bez punktu 5/8 (trwałość, szczelność, warstwa wodna, ocena organoleptyczna) |
| Udział warstwy wodnej — zakresy deklarowane w zakresach akredytacji | (1,0–20,0) % AB 285, (5–30) % AB 433, (1–50) % (m/m) AB 592 |
| Czego nie podajemy | wykazu 22 metod, warunków prób, sposobu pobierania próbek i metody statystycznej — tekstu normy nie mieliśmy |
Norma
- Numer normy
- PN-A-86732:1992 (wersja polska)
- Tytuł (PL)
- Konserwy rybne — Badanie jakości
- Title (EN)
- Canned fish — Quality testing
Procedura krok po kroku
-
Status dokumentu
Karta PKN: norma wycofana 26-10-2012, bez pola „Zastąpiona przez" (stan karty na 23.09.2026).
-
Pobranie próbek
Karta: norma określa sposób pobierania próbek. Jaki — NIE PODAJEMY. W zakresach jedno laboratorium powołuje normę „z wyłączeniem pobierania próbek".
-
Wybór badania i punktu normy
W zakresach akredytacji 19 z 27 pozycji wskazuje punkt: 2.3.11 (trwałość), 2.3.10 (szczelność), 2.3.7 (udział warstwy wodnej).
-
Wykonanie prób
Warunków próby termostatowej, próby próżniowej i pomiaru objętości NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.
-
Ocena partii
Karta: norma omawia ocenę wyników badań z zastosowaniem metody statystycznej. Jej zasad NIE PODAJEMY.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Wyposażenie do próby termostatowej | W zakresach: „Metoda termostatowa" / „Metoda próby termostatowej" przy trwałości konserw (pkt 2.3.11). Temperatury, czasu i wymagań wobec aparatury NIE USTALONO — tekstu normy nie mieliśmy | — |
| Wyposażenie do próby próżniowej | W zakresach: „Metoda próżniowa" przy szczelności opakowań (pkt 2.3.10). Wymagań wobec aparatury NIE USTALONO | — |
| Wyposażenie do pomiaru objętości | W zakresach: „Metoda (bezpośredniego) pomiaru objętości" przy udziale warstwy wodnej (pkt 2.3.7). Wymagań NIE USTALONO | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Nie ustalono | — | Karta odczynników nie wymienia, a tekstu normy nie mieliśmy |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Zagrożeń związanych z wykonywaniem prób nie opisujemy — ich warunków nie znamy, bo tekstu normy nie mieliśmy
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-A-86732:1992 (wersja polska) — „Konserwy rybne — Badanie jakości”. Tytuł angielski: „Canned fish — Quality testing”.
Na czym polega ta metoda?
Według karty normy: jakość konserw rybnych bada się zestawem metod — norma wymienia ich 22 i szczegółowo opisuje 13 — w podziale na badania pełne, niepełne i specjalne, na próbkach pobranych w sposób określony w normie, a wyniki ocenia metodą statystyczną w odniesieniu do partii. W zakresach akredytacji przy tej normie stoją: próba termostatowa trwałości konserw, próżniowa próba szczelności opakowania, pomiar objętości warstwy wodnej i opisowa ocena organoleptyczna.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
STATUS (stan karty na 23.09.2026): wycofana 26-10-2012; karta nie ma pola „Zastąpiona przez"; Wydanie (z karty PKN): PN-A-86732:1992, wersja polska; publikacja 10-02-1992, 6 stron, KT 37 Ryb i Przetworów Rybnych, ICS 67.120.30; zastępuje PN-A-86732:1983; Zawartość według karty: wykaz 22 metod, 13 opisanych szczegółowo; badania pełne, niepełne i specjalne; pobieranie próbek; statystyczna ocena wyników; Zasięg w zakresach akredytacji (odczyt 23.09.2026): 16 laboratoriów, 27 pozycji (wszystkie zapisy numeru); zakładka „Laboratoria" (początek zapisu „PN-92/A-86732") — 8 laboratoriów, 15 pozycji.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 5 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Wyposażenie do próby termostatowej, Wyposażenie do próby próżniowej, Wyposażenie do pomiaru objętości.
Gdzie stosuje się to badanie?
Trwałość konserw rybnych — próba termostatowa (pkt 2.3.11 w zakresach akredytacji); Szczelność opakowań konserw — metoda próżniowa (pkt 2.3.10); Udział warstwy wodnej — pomiar objętości (pkt 2.3.7); Ocena organoleptyczna konserw rybnych — prosty test opisowy; Ocena partii konserw rybnych na podstawie wyników badań — według karty normy.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Zagrożeń związanych z wykonywaniem prób nie opisujemy — ich warunków nie znamy, bo tekstu normy nie mieliśmy.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-92/A-86732.