⚡ Badanie emisji harmonicznych prądu urządzeń elektrycznych i elektronicznych o znamionowym prądzie wejściowym powyżej 16 A do 75 A na fazę, przyłączanych do publicznej sieci niskiego napięcia (granice tego wydania dla 230/400 V, 50 Hz) — prąd odniesienia Iref (średni prąd skuteczny, wartość producenta w ±10 %), pomiar każdej harmonicznej w oknach DFT z wygładzeniem 1,5 s według IEC 61000-4-7 i średnia z okresu obserwacji, każda wartość wygładzona do 150 % granicy, THC i PWHC z pominięciem harmonicznych poniżej 1 % Iref, granice zależne od współczynnika zwarcia Rsce; badanie typu albo zwalidowana symulacja, PN-EN 61000-3-12

Elektronika i EMC PN-EN 61000-3-12

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Karta PKN PN-EN 61000-3-12:2012 (wersja angielska) nie ma pola z zakresem po polsku — podaje tytuł, wprowadzenie EN 61000-3-12:2011 i IEC 61000-3-12:2011 [IDT], dyrektywę 2014/30/EU i element dodatkowy PN-EN 61000-3-12:2012/A1:2024-11. Tekst normy czytamy w dwóch próbkach: IEC 61000-3-12:2011 (wydanie 2.0) od okładki do początku punktu 4.3 (urządzenia złożone z kilku samodzielnych części) oraz IEC 61000-3-12 wydanie 2.1 (2021-06, wydanie skonsolidowane: wydanie 2.0, arkusz interpretacyjny 1 z 2012 i zmiana 1 z 2021) — wersja redline, od okładki do końca definicji 3.14. Rozdziałów 4.3–7 (wymagania i granice z tablicami 2–5, dokumentacja wyrobu, warunki badań i symulacji) oraz załączników A (normatywnego — warunki badań typu), B i C nie mamy — znamy tylko ich tytuły ze spisu treści. Treść rozdziału 4 znamy z wydania 2.0; czy zmiana 1 zmieniła ten rozdział, nie wiemy, bo próbka wydania 2.1 kończy się na rozdziale 3.

WEDŁUG TEKSTU IEC 61000-3-12 (wydanie 2.0: przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–4.2.7; wydanie 2.1: przedmowa, arkusz interpretacyjny, rozdziały 1–3, spis treści). Normę przygotował podkomitet SC 77A komitetu IEC TC 77; to norma grupy wyrobów. Wydanie 2.0 jest rewizją techniczną: prąd podstawowy I1 zastąpiono prądem odniesienia Iref przy obliczaniu granic, dodano tablicę 5 granic, dodano załącznik A z warunkami badań niektórych urządzeń, usunięto dawne załączniki B (przybliżone wzory interpolacyjne) i D (współczynnik PWHD). Arkusz interpretacyjny 1 (wrzesień 2012): gdy urządzenie o prądzie znamionowym powyżej 16 A pobiera w warunkach badania prąd odniesienia mniejszy niż 16 A, producent może 1) spełnić obliczone granice proporcjonalne z wybranym Rsce, 2) spełnić granice bezwzględne IEC 61000-3-2:2011 (tablica 1) przy procedurze pomiaru z 4.2.2 — wtedy w instrukcji pisze „Equipment complying with IEC 61000-3-12” bez deklarowania minimalnej mocy zwarciowej Ssc — albo 3) zmienić warunki badania na reprezentatywny okres 2,5 min jak dla urządzeń o długim cyklu i spełnić granice proporcjonalne; producentowi zdecydowanie zaleca się podać w sprawozdaniu, którą drogę wybrano. Zakres (1): ograniczenie harmonicznych prądu wprowadzanych do sieci publicznej; urządzenia o znamionowym prądzie wejściowym powyżej 16 A do 75 A włącznie na fazę, do publicznych sieci niskiego napięcia: do 240 V jednofazowych dwu- lub trójprzewodowych, do 690 V trójfazowych trój- lub czteroprzewodowych, 50 lub 60 Hz; inne sieci wyłączone; granice tego wydania dotyczą sieci 230/400 V, 50 Hz (uwaga 1: dla innych sieci w przyszłym wydaniu); urządzenia powyżej 75 A — wymagania dla instalacji (IEC/TR 61000-3-6, przyszły IEC/TR 61000-3-14); nie dotyczy urządzeń przyłączanych wyłącznie do prywatnych sieci niskiego napięcia zasilanych z sieci publicznej na średnim lub wysokim napięciu (producent ma to wyraźnie napisać w dokumentacji); urządzenia profesjonalne do 16 A niespełniające IEC 61000-3-2 — jak w załączniku C; nie dotyczy samodzielnych filtrów harmonicznych; norma określa wymagania i granice emisji oraz metody badań typu i symulacji — zgodność można wykazać także zwalidowaną symulacją. Powołania (2): IEC 60038, IEC 60050(161), IEC 61000-2-2, IEC 61000-2-4, IEC 61000-3-2 (w wydaniu 2.1 — 2018 ze zmianą 1:2020), IEC 61000-4-7. Terminy (3): THC — pierwiastek z sumy kwadratów harmonicznych rzędu 2–40; PWHC — pierwiastek z sumy h·Ih² dla rzędów 14–40 (zmniejsza wpływ wyższych harmonicznych bez osobnych granic); punkt wspólnego przyłączenia PCC; urządzenia jednofazowe, międzyfazowe, trójfazowe, trójfazowe symetryczne i niesymetryczne, hybrydowe; moc zwarciowa Ssc = U²nominal / Z (Z — impedancja sieci w PCC przy częstotliwości sieci); moc znamionowa pozorna Sequ: Up·Iequ (jednofazowe), Ui·Iequ (międzyfazowe), √3·Ui·Iequ (trójfazowe symetryczne), √3·Ui·Iequ max (niesymetryczne); prąd odniesienia Iref (według 4.1, do ustalania granic); prąd znamionowy Iequ (z tabliczki lub dokumentacji); współczynnik zwarcia Rsce: Ssc/(3·Sequ) dla jednofazowych, Ssc/(2·Sequ) dla międzyfazowych, Ssc/Sequ dla trójfazowych (Rsce to nie Rsc z IEC 61000-2-6); w wydaniu 2.0 także tryb czuwania, kąt fazowy 5. harmonicznej względem napięcia podstawowego faza–N (rysunki 1 i 2) i urządzenie profesjonalne (określa producent). Warunki pomiaru (4, wydanie 2.0): prąd odniesienia — średni prąd skuteczny mierzony metodą uśredniania z 4.2.2, w warunkach z 7.4 (ściemniacze przy maksymalnym kącie przewodzenia); producent może przyjąć do pierwotnej oceny zgodności dowolną wartość w granicach ±10 % zmierzonej i obie podaje w sprawozdaniu; przy innych badaniach, gdy zmierzony prąd mieści się w 90–110 % wartości producenta, Iref równa się wartości producenta, a poza tym przedziałem — nowej wartości zmierzonej (4.1); granice dotyczą prądów przewodowych dla wszystkich rodzajów przyłączenia i obciążenia (4.2.1); dla każdego rzędu mierzy się wartość skuteczną wygładzoną 1,5 s w każdym oknie DFT według IEC 61000-4-7 i oblicza średnią arytmetyczną z całego okresu obserwacji (4.2.2); powtarzalność średniej lepsza niż ±5 % granicy przy tym samym egzemplarzu, warunkach, systemie i klimacie — to wymaganie służy ustaleniu okresu obserwacji, a nie ocenie zgodności (4.2.3); przy załączaniu i wyłączaniu pomija się pierwsze 10 s albo czas do pełnego załączenia lub wyłączenia (dłuższy z nich), a w trybie czuwania urządzenie może być najwyżej przez 10 % okresu obserwacji (4.2.4); średnia każdej harmonicznej nie może przekroczyć granicy z tablic 2–5, każda wartość wygładzona 1,5 s — 150 % granicy, a do THC i PWHC pomija się harmoniczne mniejsze niż 1 % Iref (4.2.5); sprawozdanie podaje prąd zmierzony i wartość producenta, Rsce użyty do obliczeń lub badania, wymagany minimalny Rsce i zastosowaną tablicę (4.2.6); okres obserwacji (tablica 1): quasi-stacjonarne i losowe — do spełnienia powtarzalności, krótki cykl (do 2,5 min) — co najmniej 10 cykli (metoda odniesienia) lub czas albo synchronizacja zapewniające powtarzalność, długi cykl (ponad 2,5 min) — pełny cykl programu (metoda odniesienia) albo reprezentatywne 2,5 min z największym THC (4.2.7).

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN 61000-3-12:2012 (wersja angielska, publikacja 31-01-2012, 29 stron, grupa cenowa N) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Technik Informacyjnych i Komunikacji, KT 104 Kompatybilności Elektromagnetycznej, ICS 33.100.10, dyrektywa 2014/30/EU, „Zastępuje: PN-EN 61000-3-12:2007 – wersja polska”, element dodatkowy PN-EN 61000-3-12:2012/A1:2024-11. Karta zmiany PN-EN 61000-3-12:2012/A1:2024-11 (wersja angielska, publikacja 14-11-2024, 16 stron): „Wprowadza: EN 61000-3-12:2011/A1:2024 [IDT], IEC 61000-3-12:2011/AMD1:2021 [IDT]”. Karta PN-EN 61000-3-12:2007 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana”: data wycofania 31-01-2012, zastąpiona przez wydanie 2012; karta PN-EN 61000-3-12:2005 (wersja angielska) — wycofana 16-07-2007, zastąpiona przez wydanie 2007; oba wydania wprowadzały EN 61000-3-12:2005 i IEC 61000-3-12:2004.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 61000-3-12 stoi w 14 rekordach u 7 laboratoriów: AB 082 (7), AB 261 (2), AB 167, AB 171, AB 666, AB 1132, AB 1925 (po 1). W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 10.07.2025 do 04.08.2026) wydanie 2012 ze zmianą A1:2024-11 podają AB 167, AB 171, AB 666 i AB 1132 (ten w zapisie „PN-EN IEC 61000-3-12:2012”), samo wydanie 2012 — AB 261 i AB 1925; AB 082 przy pozycjach pojazdowych (Regulamin ONZ nr 10) podaje wycofane wydanie 2005, a w jednej pozycji — wydanie 2012. W zakresie AB 171 (wydanie nr 21 z 13.05.2026) zawieszono na wniosek podmiotu część zakresu oznaczoną pogrubioną kursywą — wiersze z PN-EN 61000-3-12 nie są tak oznaczone. Zakładka „Laboratoria” („PN-EN 61000-3-12”) pokazuje 5 laboratoriów (AB 082, AB 171, AB 261, AB 666, AB 1925); AB 167 i AB 1132 mają zapisy zaczynające się od numeru PN-EN 61000-3-2 albo PN-EN IEC 61000-3-2, więc tej zakładce nie wychodzą — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Harmoniczne prądu urządzeń elektrycznych i elektronicznych z prądem fazowym zasilającym do 75 A (AB 167), „harmoniczne i interharmoniczne prądu” (AB 261), „poziomy dopuszczalne emisji harmonicznych prądu” wyrobów elektrycznych i telekomunikacyjnych (AB 1132), harmoniczne prądu urządzeń przemysłowych, naukowych i medycznych (AB 1925), emisja harmonicznych urządzeń jednofazowych i trójfazowych gospodarstwa domowego i przemysłowych (AB 666), emisja harmonicznych w szerokiej pozycji emisji zaburzeń (AB 171); pojazdy kategorii M, N, O, L, T, ich podzespoły oraz urządzenia i pojazdy z przewodami prądu przemiennego — emisja harmonicznych według Regulaminu ONZ nr 10 (AB 082).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy prądzie odniesienia: granice liczy się od Iref, a nie od prądu znamionowego z tabliczki; przy kolejnych badaniach wartość producenta obowiązuje tylko wtedy, gdy zmierzony prąd mieści się w 90–110 % (4.1). Przy prądzie poniżej 16 A w warunkach badania: arkusz interpretacyjny daje trzy drogi i zaleca zapisać w sprawozdaniu, którą wybrano. Przy ocenie: oprócz średniej z okresu obserwacji żadna wartość wygładzona 1,5 s nie może przekroczyć 150 % granicy; do THC i PWHC nie wlicza się harmonicznych poniżej 1 % Iref (4.2.5). Przy okresie obserwacji: dla urządzeń o długim cyklu metodą odniesienia jest pełny cykl programu, a reprezentatywne 2,5 min z największym THC to dopuszczona alternatywa wskazywana przez producenta (tablica 1). Przy rozruchu: pierwszych 10 s po przełączeniu nie uwzględnia się, a czuwanie nie może trwać dłużej niż 10 % okresu obserwacji (4.2.4). Przy wydaniu: AB 082 przy pozycjach pojazdowych powołuje wycofane wydanie 2005, a zapis „PN-EN IEC 61000-3-12:2012” (AB 1132) nie odpowiada oznaczeniu na karcie PKN (bez „IEC”).

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy rozdziałów 4.3–7 ani załączników: wartości granic z tablic 2–5, sposobu ich odczytu w zależności od Rsce, procedury dla prądu odniesienia poniżej 16 A z punktu 5.3, wymagań dokumentacji wyrobu, warunków badań i symulacji (rozdział 7, załącznik A) — nie podajemy więc żadnej granicy ani wartości Rsce; nie wiemy też, co zmiana 1 z 2021 zmieniła poza rozdziałami 1–3.

Zasada metody

Wyznacza się prąd odniesienia Iref (średni prąd skuteczny, wartość producenta w granicach ±10 %), mierzy każdą harmoniczną prądu jako wartość skuteczną wygładzoną 1,5 s w oknach DFT według IEC 61000-4-7, uśrednia ją przez okres obserwacji dobrany do zachowania urządzenia i porównuje z granicami zależnymi od współczynnika zwarcia Rsce; dodatkowo żadna wartość wygładzona nie może przekroczyć 150 % granicy, a THC i PWHC liczy się bez harmonicznych poniżej 1 % Iref.

Zastosowania

• Urządzenia elektryczne i elektroniczne o prądzie wejściowym powyżej 16 A do 75 A na fazę — 7 laboratoriów w zakresach PCA
• Pojazdy i ich podzespoły z przewodami prądu przemiennego — emisja harmonicznych według Regulaminu ONZ nr 10
• Badania typu i ocena zgodności z wymaganiami EMC (dyrektywa 2014/30/UE na karcie PKN)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 61000-3-12:2012 (wersja angielska; EN 61000-3-12:2011 IDT, IEC 61000-3-12:2011 IDT) ze zmianą PN-EN 61000-3-12:2012/A1:2024-11 (EN 61000-3-12:2011/A1:2024 IDT, IEC 61000-3-12:2011/AMD1:2021 IDT)

Tytuł (PL)

Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) — Część 3-12: Poziomy dopuszczalne — Poziomy dopuszczalne emisji harmonicznych prądu dla odbiorników o znamionowym prądzie fazowym > 16 A i < lub = 75 A przyłączonych do publicznej sieci zasilającej niskiego napięcia

Title (EN)

Electromagnetic compatibility (EMC) — Part 3-12: Limits — Limits for harmonic currents produced by equipment connected to public low-voltage systems with input current >16 A and ≤75 A per phase

Procedura krok po kroku

1. Kwalifikacja urządzenia

   Prąd wejściowy powyżej 16 A do 75 A na fazę, sieć publiczna niskiego napięcia; rodzaj urządzenia (jednofazowe, międzyfazowe, trójfazowe symetryczne lub niesymetryczne, hybrydowe) decyduje o tablicy granic. Obowiązuje PN-EN 61000-3-12:2012 ze zmianą A1:2024-11 (stan kart na 02.10.2026).

2. Prąd odniesienia

   Średni prąd skuteczny metodą z 4.2.2 w warunkach z 7.4; wartość producenta w ±10 %, obie w sprawozdaniu.

3. Okres obserwacji

   Według tablicy 1: quasi-stacjonarne i losowe — do spełnienia powtarzalności ±5 % granicy; krótki cykl — co najmniej 10 cykli; długi cykl — pełny program albo 2,5 min z największym THC; bez pierwszych 10 s po przełączeniu, czuwanie najwyżej 10 % okresu.

4. Pomiar harmonicznych

   Dla każdego rzędu wartość skuteczna wygładzona 1,5 s w każdym oknie DFT (IEC 61000-4-7), średnia arytmetyczna z całego okresu obserwacji.

5. Ocena i sprawozdanie

   Średnie ≤ granice z tablic 2–5 dla przyjętego Rsce, każda wartość wygładzona ≤ 150 % granicy, THC i PWHC bez harmonicznych < 1 % Iref; w sprawozdaniu Iref zmierzony i podany, Rsce, wymagany minimalny Rsce i zastosowana tablica.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma w czytanym fragmencie nie zawiera ostrzeżeń bhp; badanie odbywa się przy napięciu sieciowym i dużych prądach — zasady bezpieczeństwa elektrycznego ustala laboratorium
• UWAGA MERYTORYCZNA: powtarzalność ±5 % służy do ustalenia okresu obserwacji, a nie jest kryterium zgodności (4.2.3)

Najczęstsze pytania