🔊 Wyznaczanie poziomów ciśnienia akustycznego emisji maszyn i urządzeń na stanowisku pracy i w innych określonych miejscach in situ, w pomieszczeniu spełniającym określone wymagania — z poprawką na tło K1 i lokalną poprawką środowiskową K3 (z ograniczoną wartością maksymalną) wyznaczaną z równoważnej powierzchni pochłaniania pomieszczenia oraz położenia źródła albo przybliżonego wskaźnika kierunkowości stanowiska; poziom skorygowany A, w razie potrzeby w pasmach i szczytowy C; klasa dokładności 2 (techniczna) albo 3 (orientacyjna), PN-EN ISO 11202

Środowisko PN-EN ISO 11202

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Tekst normy czytamy w dwóch próbkach iTeh: SIST EN ISO 11202:2010 (tekst angielski) — strona tytułowa, przedmowa europejska i załącznik ZA EN ISO 11202:2010 — oraz ISO 11202:2010 (tekst angielski) — od strony tytułowej przez spis treści, przedmowę, wprowadzenie i rozdziały 1–2 do terminu 3.24 (przybliżony pozorny wskaźnik kierunkowości stanowiska) na stronie 8. Poza próbkami zostają aparatura (4), procedury wyznaczania lokalnej poprawki środowiskowej K3A (5), środowisko badania (6), wielkości mierzone i wyznaczane (7, 8), montaż i praca maszyny (9), położenie mikrofonów (10), pomiary (11), niepewność (12), informacje do zapisania (13), sprawozdanie (14) oraz załączniki A (wyznaczanie K3, normatywny), B (kryteria tła w pasmach), C (niepewność), D (zasady metodologii) i E (przykład stołu badawczego). Zmiany A1 (ISO 11202:2010/Amd 1:2020) nie czytaliśmy.

WEDŁUG TEKSTU ISO 11202:2010 I PRZEDMOWY EN ISO 11202:2010. Normę przygotował ISO/TC 43 „Akustyka”, podkomitet SC 1 „Hałas”, we współpracy z CEN/TC 211 „Akustyka” (sekretariat DS); CEN zatwierdził EN ISO 11202:2010 22.04.2010 bez zmian względem ISO; zastąpiła EN ISO 11202:2009; załącznik ZA wiąże ją z wymaganiami zasadniczymi dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Wydanie drugie zastępuje pierwsze (ISO 11202:1995) jako rewizja techniczna. Wprowadzenie: norma należy do serii ISO 11200–11205 (wybór metody wskazuje ISO 11200) i podaje metodę wyznaczania poziomów ciśnienia akustycznego emisji na stanowisku pracy i w innych określonych miejscach in situ; od ISO 11201 różni się wyznaczaniem i stosowaniem lokalnej poprawki środowiskowej, od ISO 11204 — przybliżonym wyznaczaniem kierunkowości promieniowania maszyny przy mniejszej liczbie punktów pomiarowych albo nawet bez dodatkowych pomiarów; właściwości akustyczne pomieszczenia wyznacza się, by zakwalifikować środowisko i wyznaczyć poprawkę; wyniki mają klasę dokładności 2 (techniczną) albo 3 (orientacyjną); norma podaje dwie procedury wyznaczania lokalnej poprawki — pierwsza (A.1) zakłada, że dźwięk na stanowisku pochodzi z dobrze określonej części maszyny widocznej ze stanowiska przy swobodnym rozchodzeniu się dźwięku, i wymaga tylko pomiaru na stanowisku oraz akustycznej kwalifikacji pomieszczenia; druga (A.2) jest ogólnie stosowalna — nie wymaga założeń o kierunkowości ani położeniu źródła, bo kierunkowość wyznacza się metodą przybliżoną z kilkoma dodatkowymi punktami, a przybliżony charakter uwzględnia się przy kwalifikacji klasy dokładności; poziomy emisji są zwykle mniejsze lub równe poziomom przy pracy maszyny w normalnym otoczeniu, a typowe różnice wynoszą 1–5 dB (obliczenie poziomu w pomieszczeniu — ISO/TR 11690-3). Zakres (1): metoda wyznaczania poziomów ciśnienia akustycznego emisji maszyn i urządzeń na stanowisku pracy i w innych określonych miejscach in situ; stanowisko zajmuje operator i może znajdować się w otwartej przestrzeni, w pomieszczeniu z maszyną, w kabinie związanej z maszyną albo w obudowie oddalonej od niej; określone miejsca mogą być w pobliżu stanowiska albo maszyny obsługiwanej lub nieobsługiwanej (miejsca obserwatorów); poziomy skorygowane charakterystyką A, w razie potrzeby w pasmach i szczytowe C; podano metody wyznaczania lokalnej poprawki środowiskowej (z określoną graniczną wartością maksymalną) stosowanej do zmierzonych poziomów, by usunąć wpływ powierzchni odbijających innych niż płaszczyzna, na której stoi maszyna — opartej na równoważnej powierzchni pochłaniania pomieszczenia i charakterystyce promieniowania (położenie źródła albo kierunkowość w stronę stanowiska); klasa dokładności 2 albo 3; poprawki na tło i na środowisko akustyczne; instrukcje montażu i pracy maszyny oraz wyboru położenia mikrofonów; cel — m.in. porównanie egzemplarzy rodziny maszyn; dane mogą służyć do deklarowania i weryfikacji wartości emisji według ISO 4871; wszystkie rodzaje hałasu według ISO 12001 i wszystkie rodzaje i wielkości źródeł; można stosować dowolne pomieszczenie spełniające określone wymagania, mniej surowe niż w ISO 11201, zwłaszcza co do jakości akustycznej środowiska; stanowiska przy maszynie, w kabinie, w obudowie, otoczone przez maszynę, miejsca obserwatorów, inne miejsca i droga operatora. Powołania (2): ISO 3744, ISO 3746, ISO 5725, ISO 12001, IEC 60942:2003, IEC 61260:1995 (z Amd.1:2001), IEC 61672-1:2002, ISO/IEC Guide 98-3:2008. Terminy (3): jak w ISO 11201 (emisja, ciśnienie akustyczne emisji i jego poziom Lp = 10 lg(p²/p0²) dB przy p0 = 20 µPa, uśredniony w czasie Lp,T, szczytowy Lp,peak — zwykle C, poziom pojedynczego zdarzenia LE odniesiony do 1 s, pole swobodne nad płaszczyzną odbijającą, zakres częstotliwości — oktawy 125–8000 Hz lub tercje 100–10 000 Hz, stanowisko, operator, określone miejsce, okres i cykl pracy, przedział czasu pomiaru, przebieg czasowy, tło i poprawka na tło K1, prostopadłościan odniesienia), a ponadto: powierzchnia pomiarowa odniesienia — prostopadłościan otaczający źródło w równej odległości od prostopadłościanu odniesienia, według uwagi najlepiej 1 m (stanowisko nie musi leżeć na tej powierzchni); poprawka środowiskowa K2 — tylko wskaźnik do kwalifikacji środowiska, wyznaczany dla powierzchni pomiarowej odniesienia według ISO 3744 lub ISO 3746; wskaźnik kierunkowości stanowiska DI,op = Lp − L̄p — o ile źródło promieniuje w stronę stanowiska więcej niż średnio na powierzchni pomiarowej odniesienia (poziomy w polu zasadniczo swobodnym, skorygowane na tło i środowisko); pozorny wskaźnik kierunkowości D*I,op = L*p − L̄*p (poziomy skorygowane na tło, ale nie na środowisko) i przybliżony pozorny wskaźnik kierunkowości D*I,op,approx — z poziomu uśrednionego na powierzchni odniesienia mierzonego przy zmniejszonej liczbie mikrofonów.

STATUS (stan na 03.10.2026). W wyszukiwarce PKN (hasło „PN-EN ISO 11202”, 03.10.2026) są PN-EN ISO 11202:2012 (wersja polska, „Wprowadza: EN ISO 11202:2010 [IDT], ISO 11202:2010 [IDT]”) i zmiana PN-EN ISO 11202:2012/A1:2021-10 w wersji polskiej i angielskiej („Wprowadza: EN ISO 11202:2010/A1:2021 [IDT], ISO 11202:2010/Amd 1:2020 [IDT]”), bez adnotacji o wycofaniu, oraz wycofane wcześniejsze wydania: dwie pozycje PN-EN ISO 11202:2010 w wersji angielskiej, PN-EN ISO 11202:1999 (wersja polska) i PN-B-11202:1996. W katalogu iTeh (odczyt 03.10.2026) ISO 11202:2010 ma status „Published”, etap 90.93 (norma potwierdzona) od 08.07.2026.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 03.10.2026). Numer 11202 stoi w 6 rekordach u 5 laboratoriów: AB 082, AB 665, AB 838, AB 861, AB 1340. W aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026, wydania od 02.09.2025 do 04.08.2026) numer stoi w 5 pozycjach — po jednej u każdego laboratorium (7 wierszy tekstu, bo u AB 838 i AB 861 pozycja wymienia normę i zmianę A1:2021-10 w osobnych wierszach); w każdym z pięciu dokumentów liczba znaczników stron równa się liczbie stron PDF, bez powtórzeń; przeszukanie wszystkich 1291 dokumentów PCA pobranych z BIP 03.10.2026 nie dało laboratoriów spoza kopii bazy (17 laboratoriów z wykazu nie ma na BIP odnośnika do dokumentu zakresu). Postacie: „PN-EN ISO 11202:2012” (AB 082), „PN-EN ISO 11202:2012” z „PN-EN ISO 11202:2012/A1:2021-10” (AB 861, a u AB 838 dodatkowo „z wyłączeniem punktu 12”, czyli bez rozdziału o niepewności), „PN-EN ISO 11202:2012+A1:2021-10” (AB 1340) oraz „PN-EN ISO 11202” bez roku (AB 665). Żadna z tych pozycji nie jest zawieszona (w dokumencie AB 1340 słowo „zawieszenia” dotyczy elementów urządzeń, nie zawieszenia akredytacji). Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-EN ISO 11202”) pokazuje wszystkie 5 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 03.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Przedmiot: maszyny i urządzenia — hałas (AB 838, AB 861, AB 1340; u AB 665 w elastycznym zakresie akredytacji), maszyny i urządzenia, maszyny i środki transportu — hałas (AB 082). Cechy: poziom skorygowany A, poziom pojedynczego zdarzenia, poziomy w pasmach (AB 082), właściwości akustyczne — pomiary bezpośrednie (AB 665), równoważny i maksymalny poziom A, poziom emisji pojedynczego zdarzenia (24–137) dB, szczytowy poziom C (AB 838), poziom ciśnienia akustycznego — równoważny poziom A (20–136) dB, szczytowy C (69–139) dB, metoda bezpośrednia (AB 861), równoważny poziom A (23–137) dB, szczytowy C (30–140) dB, poziom emisji z obliczeń (AB 1340).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy wyborze normy: ISO 11202 służy do pomiarów in situ z poprawką środowiskową, ISO 11201 — do pola swobodnego bez poprawek, ISO 11204 — z wyznaczaniem kierunkowości bez tego przybliżenia (wprowadzenie). Przy klasie dokładności: ta metoda daje klasę 2 albo 3, nie 1 (1.1). Przy poprawce K3: ma ograniczoną wartość maksymalną i zależy od pochłaniania pomieszczenia i kierunkowości źródła — procedura A.1 wymaga spełnienia założenia o widocznej części maszyny promieniującej w stronę stanowiska (wprowadzenie, 1.1). Przy kierunkowości: przybliżony charakter jej wyznaczania (mniej punktów pomiarowych) uwzględnia się przy kwalifikacji klasy dokładności wyniku (wprowadzenie, 3.24). Przy interpretacji: poziom emisji zwykle jest niższy od poziomu w rzeczywistym pomieszczeniu o 1–5 dB (wprowadzenie).

CZEGO NIE PODAJEMY. Procedur wyznaczania K3 i wartości granicznych poprawki, wymagań dla pomieszczenia i tła, aparatury, położenia mikrofonów, przebiegu pomiarów, niepewności ani sprawozdania nie czytaliśmy (rozdziały 4–14, załączniki A–E), podobnie jak zmiany A1:2020. Poziomów dopuszczalnych hałasu maszyn nie podajemy.

Zasada metody

Maszynę uruchamia się w określonych warunkach in situ, w pomieszczeniu spełniającym wymagania normy, i mierzy poziom ciśnienia akustycznego na stanowisku pracy i w innych określonych miejscach. Wynik koryguje się na tło (K1) i lokalną poprawką środowiskową K3 — wyznaczoną z równoważnej powierzchni pochłaniania pomieszczenia oraz położenia źródła (A.1) albo przybliżonego wskaźnika kierunkowości stanowiska (A.2) — i podaje jako poziom ciśnienia akustycznego emisji skorygowany A (opcjonalnie w pasmach i szczytowy C) w klasie dokładności 2 lub 3.

Zastosowania

• Maszyny i urządzenia badane in situ, w pomieszczeniu — stanowiska operatora, kabiny, obudowy, miejsca obserwatorów (1)
• Porównanie egzemplarzy rodziny maszyn; deklarowanie i weryfikacja wartości emisji według ISO 4871 (1.1); wymagania zasadnicze dyrektywy 2006/42/WE (załącznik ZA)
• Maszyny i urządzenia, środki transportu — pozycje w zakresach akredytacji 5 laboratoriów w PCA

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 11202:2012 (+A1:2021-10)

Tytuł (PL)

Akustyka — Hałas emitowany przez maszyny i urządzenia — Wyznaczanie poziomów ciśnienia akustycznego emisji na stanowisku pracy i w innych określonych miejscach z zastosowaniem przybliżonych poprawek środowiskowych

Title (EN)

Acoustics — Noise emitted by machinery and equipment — Determination of emission sound pressure levels at a work station and at other specified positions applying approximate environmental corrections

Procedura krok po kroku

1. Wybór normy i klasy

   In situ z poprawką środowiskową; klasa 2 lub 3 (1.1, 1.3). PN-EN ISO 11202:2012 i A1:2021-10 bez adnotacji o wycofaniu (03.10.2026).

2. Kwalifikacja pomieszczenia

   Właściwości akustyczne pomieszczenia, K2 jako wskaźnik; wymagania w rozdziale 6 (nieczytany).

3. Pomiar na stanowisku

   Montaż i praca maszyny, mikrofony na stanowisku i w miejscach określonych; według rozdziałów 9–11 (nieczytane).

4. Poprawki i wynik

   K1 i K3 (procedura A.1 lub A.2, załącznik A — nieczytany); LpA w klasie 2 lub 3.

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca w pobliżu pracującej maszyny — osłony, ochrona słuchu przy wysokich poziomach

Najczęstsze pytania