🌿 Glutaraldehyd w powietrzu na stanowiskach pracy — filtr z włókna szklanego pokryty 2,4-dinitrofenylohydrazyną (DNPH), ekstrakcja hydrazonu acetonitrylem, wysokosprawna chromatografia cieczowa; najmniejsze oznaczalne stężenie według normy 0,04 mg/m³, NDS 0,4 mg/m³, NDSCh 0,6 mg/m³; PN-Z-04290:2002

Środowisko PN-Z-04290

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN, w całości: „Podano metodę polegającą na przepuszczeniu badanego powietrza przez filtr z włókna szklanego pokryty 2,4-dinitrofenylohydrazyną, ekstrakcji powstałego dinitrofenylohydrazonu glutaraldehydu acetonitrylem i analizie otrzymanego ekstraktu wysokosprawną chromatografią cieczową. Najmniejsze stężenie glutaraldehydu, jakie można oznaczyć tą metodą, wynosi 0,04 mg/m3” (na karcie bez kropki na końcu). Karta nie podaje detektora ani objętości powietrza. Tekstu normy (7 stron) nie mieliśmy; indeks metod CIOP z lat 2000–2017 nie notuje artykułu o glutaraldehydzie (przeszukanie 04.10.2026).

WARTOŚCI NDS (wykaz w załączniku do rozporządzenia z 26 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 447). Poz. 279: „Glutaraldehyd [111-30-8]” — NDS 0,4 mg/m³, NDSCh 0,6 mg/m³, bez notacji „skóra”. Najmniejsze oznaczalne stężenie według karty, 0,04 mg/m³, to 10 % wartości NDS.

STATUS (stan karty na 04.10.2026). Karta PN-Z-04290:2002 (wersja polska) nie ma nagłówka „Wycofana” ani wiersza „Data wycofania”: publikacja 16-12-2002, 7 stron, grupa cenowa D, Sektor Zdrowia, Środowiska i Medycyny, KT 159 Zagrożeń Chemicznych i Pyłowych w Środowisku Pracy, ICS 13.040.30; karta nie ma pola „Zastępuje”. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „PN-Z-04290” (04.10.2026) zwraca tylko tę normę.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 04.10.2026). Numer 04290 stoi w 3 rekordach u 3 laboratoriów; w aktualnych dokumentach PCA (odczyt 03.10.2026; wydania od 26.01.2026 do 11.06.2026) — w 3 wierszach u tych samych laboratoriów; przeszukanie wszystkich dokumentów PCA pobranych z BIP nie dało laboratoriów spoza kopii bazy; żadna pozycja nie jest zawieszona, a w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Postać „PN-Z-04290:2002” — AB 719 i AB 849; AB 1207 — obok procedury PB-10A wydanie 4 z 20.01.2025 r. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-Z-04290”) pokazuje wszystkie 3 laboratoria — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 04.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Przedmiot: środowisko pracy — powietrze. AB 1207 — próbki pobrane na filtry impregnowane DNPH, glutaraldehyd pod nagłówkiem pozycji „aldehydów:” jako jedyny związek tej pozycji, 0,005–20 mg/m³ (0,0005–0,30 mg w próbce), HPLC z detekcją spektrofotometryczną (HPLC-UV); AB 849 — próbki pobrane na rurki z sorbentem, 0,04–6,000 mg/m³ (0,42–60,00 µg w próbce), HPLC-UV/Vis; AB 719 — próbki pobrane na filtry, filtry preparowane, rurki sorpcyjne preparowane z żelem krzemionkowym lub do płuczek z roztworem pochłaniającym, 0,00040–0,060 mg w próbce, HPLC z detekcją matrycą diodową (HPLC-DAD).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — próbnik: karta mówi o filtrze z włókna szklanego pokrytym DNPH; AB 1207 podaje filtry impregnowane DNPH, a AB 849 — rurki z sorbentem, AB 719 — kilka rodzajów próbników; czy rurka odpowiada warunkom normy, z karty nie wynika — sprawozdanie powinno nazwać próbnik. Drugie — granica oznaczalności: według karty 0,04 mg/m³; AB 849 podaje tę granicę, AB 1207 — 0,005 mg/m³, co wymaga warunków innych niż w normie. Trzecie — inne aldehydy: u AB 1207 pozycja z PN-Z-04290 obejmuje tylko glutaraldehyd (pod nagłówkiem „aldehydów:”); inne aldehydy laboratorium oznacza w osobnej pozycji według ASTM D5197-21 i tej samej procedury PB-10A, na rurkach z sorbentem (żel krzemionkowy+DNPH) — wynik dla innego aldehydu nie pochodzi z tej normy. Czwarte — NDSCh 0,6 mg/m³ jest tylko o połowę wyższy od NDS; pomiar krótkotrwały wymaga warunków, których NIE PODAJEMY.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy ilości DNPH na filtrze, objętości ani strumienia pobierania powietrza, objętości acetonitrylu, kolumny, fazy ruchomej, detektora wymaganego przez normę, długości fali ani obliczeń.

Zasada metody

Powietrze ze stanowiska pracy przepuszcza się przez filtr z włókna szklanego pokryty 2,4-dinitrofenylohydrazyną; powstały dinitrofenylohydrazon glutaraldehydu ekstrahuje się acetonitrylem i analizuje wysokosprawną chromatografią cieczową (karta PKN). Wynik w mg/m³ porównuje się z NDS 0,4 mg/m³ i NDSCh 0,6 mg/m³. Najmniejsze oznaczalne stężenie według karty — 0,04 mg/m³. Szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Powietrze na stanowiskach pracy — glutaraldehyd — w aktualnych zakresach 3 laboratoriów
• Ocena narażenia zawodowego wobec NDS 0,4 mg/m³ i NDSCh 0,6 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447, poz. 279 wykazu)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-Z-04290:2002

Tytuł (PL)

Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie glutaraldehydu na stanowiskach pracy metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Title (EN)

Air purity protection — Determination of glutaraldehyde at workplaces by high-performance liquid chromatography

Procedura krok po kroku

1. Pobieranie

   Powietrze przez filtr z włókna szklanego pokryty DNPH (karta PKN); objętości NIE PODAJEMY.

2. Ekstrakcja

   Dinitrofenylohydrazon glutaraldehydu ekstrahuje się acetonitrylem (karta PKN).

3. Analiza

   Wysokosprawna chromatografia cieczowa ekstraktu (karta PKN); warunków NIE PODAJEMY.

4. Wynik i ocena

   Stężenie w mg/m³; porównanie z NDS 0,4 mg/m³ i NDSCh 0,6 mg/m³ (Dz.U. 2026 poz. 447); najmniejsze oznaczalne stężenie 0,04 mg/m³.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Glutaraldehyd, DNPH i acetonitryl — zasady bezpieczeństwa laboratorium chemicznego
• UWAGA MERYTORYCZNA: laboratoria stosują różne próbniki (filtr DNPH, rurki, płuczki) i detektory; dolna granica poniżej 0,04 mg/m³ wymaga warunków innych niż w normie

Najczęstsze pytania