⛽ Estry metylowe kwasów tłuszczowych (FAME) — jako paliwo i jako komponent, PN-EN 14214

Petrochemia PN-EN 14214

Przegląd

ZAKRES Z KARTY KATALOGOWEJ PKN, PRZYTOCZONY DOSŁOWNIE: „W niniejszej Normie Europejskiej podano wymagania i metody badań estrów metylowych kwasów tłuszczowych (zwane dalej FAME) będących przedmiotem obrotu, przeznaczonych do stosowania zarówno jako paliwo w silnikach samochodowych o zapłonie samoczynnym (Diesla) i do zastosowań grzewczych 100 % FAME, albo jako komponent paliw destylatowych do silników samochodowych o zapłonie samoczynnym (Diesla) spełniających wymagania EN 590 oraz oleju opałowego. Użycie 100 % FAME jako paliwa jest właściwe w silnikach samochodowych o zapłonie samoczynnym (Diesla) oraz do zastosowań grzewczych zaprojektowanych lub odpowiednio przystosowanych do zasilania 100 % FAME."

DWA SPOSOBY UŻYCIA W JEDNYM DOKUMENCIE — TO JEST SEDNO TEJ NORMY. Zakres rozróżnia FAME używany jako PALIWO w postaci czystej (100 % FAME) oraz FAME używany jako KOMPONENT — domieszka do paliw destylatowych spełniających EN 590 i do oleju opałowego. Rozróżnienie ma skutek praktyczny: ta sama partia estrów podlega tym samym wymaganiom niezależnie od przeznaczenia, ale konsekwencje wyniku są różne. Przy użyciu jako komponent wynik wchodzi jeszcze do oceny paliwa gotowego wg PN-EN 590, opisanej w tej partii; przy użyciu jako paliwo 100 % ocena kończy się na tej normie.

WARUNEK PO STRONIE SILNIKA I INSTALACJI. Zakres zastrzega, że użycie 100 % FAME jest właściwe w silnikach i instalacjach grzewczych „zaprojektowanych lub odpowiednio przystosowanych" do takiego zasilania. Zgodność paliwa z normą nie czyni więc go odpowiednim dla dowolnego silnika — jest to ta sama konstrukcja co przy PN-EN 590, gdzie granicę 7,0 % (V/V) FAME opisano po stronie pojazdu, a nie próbki.

DWA ZASTOSOWANIA: SILNIKOWE I GRZEWCZE. Tytuł oraz zakres wymieniają obok silników o zapłonie samoczynnym także ZASTOSOWANIA GRZEWCZE. Nie jest to więc norma wyłącznie transportowa; powołanie jej w dokumentacji instalacji grzewczej nie jest błędem, choć bywa za taki brane.

CZŁON „+A2" JEST CZĘŚCIĄ OZNACZENIA. Obowiązuje PN-EN 14214+A2:2019-05, wprowadzająca EN 14214:2012+A2:2019 — dokument europejski z 2012 roku ze zmianą A2 z roku 2019, włączoną do tekstu. Powołanie „PN-EN 14214:2012" bez członu +A2 wskazuje inny dokument. Norma jest dostępna W OBU WERSJACH JĘZYKOWYCH: karta polska ma datę publikacji 01-06-2020 i 28 stron, karta angielska istnieje równolegle. Odróżnia to tę pozycję od PN-EN 590 i PN-EN 228 z tego samego komitetu technicznego, dostępnych wyłącznie po angielsku — dostępność tłumaczenia rozstrzyga się osobno dla każdej normy i nie da się jej przenieść z jednej pozycji na drugą.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mamy — PKN udostępnia ją odpłatnie (KT 222/PK 1, Paliw Płynnych). Dlatego NIE PODAJEMY żadnej wartości granicznej: ani zawartości estrów, ani stabilności oksydacyjnej, ani zawartości wody, glicerolu czy metanolu.

Zasada metody

Zgodność FAME ocenia się przez zestawienie wyników badań z tabelą wymagań normy, dla każdego parametru wskazaną w niej metodą. Ten sam zestaw wymagań obowiązuje niezależnie od tego, czy estry będą użyte jako paliwo 100 % FAME, czy jako komponent paliw destylatowych — różny jest natomiast dalszy ciąg oceny: komponent wchodzi jeszcze do badania paliwa gotowego.

Zastosowania

• Ocena zgodności FAME przeznaczonego do stosowania jako paliwo 100 % w silnikach i instalacjach przystosowanych
• Ocena FAME przeznaczonego jako komponent paliw destylatowych spełniających EN 590 oraz oleju opałowego
• Kontrola jakości u producentów biopaliw
• Dokument odniesienia dla czterech wpisów metodycznych tej bazy z dziedziny paliw

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 14214+A2:2019-05 (dostępna w wersji POLSKIEJ i angielskiej; wprowadza EN 14214:2012+A2:2019 [IDT]; zastępuje PN-EN 14214+A1:2014-04)

Tytuł (PL)

Ciekłe przetwory naftowe -- Estry metylowe kwasów tłuszczowych (FAME) do użytku w silnikach samochodowych o zapłonie samoczynnym (Diesla) i zastosowań grzewczych -- Wymagania i metody badań

Title (EN)

Liquid petroleum products — Fatty acid methyl esters (FAME) for use in diesel engines and heating applications — Requirements and test methods

Procedura krok po kroku

1. Ustalenie przeznaczenia partii

   Paliwo 100 % FAME czy komponent do paliw destylatowych i oleju opałowego. Wymagania są te same, ale dalszy ciąg oceny różny.

2. Sprawdzenie warunku po stronie urządzenia

   Przy 100 % FAME zakres wymaga silnika lub instalacji zaprojektowanych albo przystosowanych do takiego zasilania.

3. Odczytanie programu badań

   Z tabeli wymagań, razem ze wskazanymi metodami.

4. Wykonanie oznaczeń

   Wskazanymi metodami; pomiar inną metodą nie wykazuje zgodności.

5. Zapis w sprawozdaniu

   Podaj PEŁNE oznaczenie z członem zmiany: PN-EN 14214+A2:2019-05, oraz przeznaczenie partii.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• FAME jest cieczą palną; w kontakcie ze skórą działa odtłuszczająco i drażniąco
• Materiały nasączone FAME (szmaty, sorbenty) mogą ulegać samozapłonowi wskutek utleniania — przechowywanie w zamkniętych pojemnikach metalowych
• UWAGA MERYTORYCZNA: zgodność FAME z tą normą nie przesądza o zgodności paliwa, do którego zostanie dodany — to dwie różne oceny

Najczęstsze pytania