🏗️ Drzwi rozwierane i obrotowe — odporność na skręcanie statyczne: skrzydło otwarte pod kątem (90 ± 5)° z zamocowanym górnym narożem od strony zamka, obciążenie wstępne (200 ± 4) N w dolnym narożu, potem siła F przez (300 ± 5) s, pomiar odkształcenia pod obciążeniem i odkształcenia trwałego po (180 ± 5) s czujnikiem 0,01 mm, wynik do 0,1 mm; PN-EN 948

Budownictwo PN-EN 948

Krótko: o co chodzi

Oznaczanie trwałego odkształcenia skrzydła drzwi rozwieranych lub obrotowych pod statycznym obciążeniem skręcającym. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 948:2000 (wersja polska; wprowadza EN 948:1999 [IDT]); Zasięg w zakresach akredytacji (baza, odczyt 11.11.2026): 5 polskich laboratoriów, 13 rekordów; 7 czeskich laboratoriów. Procedura obejmuje 5 kroków; stosuje się je m.in. do: Wszystkie drzwi zawieszone pionowo — rozwierane i obrotowe; skrzydło we własnej ościeżnicy jako część zestawu drzwiowego (EN 948:1999, rozdz. 1), Zastąpiła w PN normę PN-EN 129:1998 (karta PKN); EN 948 zastąpiła EN 129:1984 (przedmowa), Skrzydła sprzedawane bez ościeżnicy — badanie w typowej ościeżnicy wskazanej przez producenta (rozdz. 1, wprowadzenie).

W skrócie

  • Norma: PN-EN 948:2000 (wersja polska; wprowadza EN 948:1999 [IDT])
  • Kategoria: Budownictwo
  • Kroków procedury: 5
  • STATUS (stan karty PKN na 11.11.2026): PN-EN 948:2000 aktualna (wersja polska); wprowadza EN 948:1999; zastąpiła PN-EN 129:1998
  • Ustawienie skrzydła — warunek (rozdz. 4): kąt (90 ± 5)° do płaszczyzny ościeżnicy, bez pionowego unieruchomienia; górne naroże od strony zamka zamocowane (50 ± 5) mm od krawędzi
  • Obciążenie wstępne — warunek (rozdz. 4): (200 ± 4) N w dolnym narożu od strony zamka, (50 ± 5) mm od krawędzi, przez (60 ± 5) s; pomiar po (60 ± 5) s od zdjęcia

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Według rozdziału 1 EN 948:1999 norma dotyczy wszystkich drzwi zawieszonych pionowo — rozwieranych i obrotowych — i określa metodę wyznaczania trwałego odkształcenia powstającego, gdy na otwarte skrzydło osadzone we własnej ościeżnicy jako część zestawu drzwiowego działa statyczne naprężenie skręcające. Uwaga do rozdziału 1: naprężenia skręcające, których można się rozsądnie spodziewać, np. przy próbie uwolnienia zaklinowanych drzwi, nie powinny ani uszkodzić drzwi, ani pogorszyć ich działania. Metodę można też stosować do skrzydła dostarczonego do badania w ościeżnicy, którą producent uznaje za odpowiednią i typową dla przeznaczenia. Wprowadzenie: producenci skrzydeł sprzedawanych bez ościeżnicy mogą wykazać zgodność badaniem skrzydła w typowej ościeżnicy, ale nie musi to oznaczać, że zestaw z takim skrzydłem spełni wymagania.

WEDŁUG TEKSTU EN 948:1999 — APARATURA, PRÓBKI, PRZEBIEG, WYNIKI, SPRAWOZDANIE (przedmowa, wprowadzenie, rozdz. 1–6, rysunek 1). Normę przygotował komitet CEN/TC 33 „Drzwi, okna, żaluzje i okucia budowlane” (sekretariat AFNOR); zastępuje EN 129:1984; wprowadzenie do norm krajowych najpóźniej w lutym 2000 r.; przy jej opracowaniu uwzględniono ISO 9381 i EN 129. Aparatura (rozdz. 2): rama badawcza dostatecznie sztywna, by pod obciążeniem nie ugięła się w stopniu wpływającym na wynik; urządzenie obciążające — obciążniki albo sterowany i wzorcowany siłownik, dokładność 2 %; czujnik zegarowy albo cyfrowy o dokładności 0,01 mm. Próbki (rozdz. 3): przechowywanie i badanie w środowisku nieniszczącym, w temperaturze 15–30 °C i wilgotności względnej 25–75 %; drzwi przeznaczone do przeszklenia dostarcza się do badania z pełnym przeszkleniem wg specyfikacji producenta. Przebieg (rozdz. 4): bez pionowego unieruchomienia skrzydło ustawia się pod kątem (90 ± 5)° do płaszczyzny ościeżnicy i unieruchamia górne naroże od strony zamka w punkcie (50 ± 5) mm od każdej krawędzi skrzydła; dla skasowania luzów w zawiasach w dolnym narożu od strony zamka, w punkcie (50 ± 5) mm od każdej krawędzi, przykłada się ostrożnie obciążenie wstępne (200 ± 4) N poziomo i prostopadle do płaszczyzny skrzydła, utrzymuje (60 ± 5) s, zdejmuje i po (60 ± 5) s mierzy z dokładnością do 0,1 mm położenie dolnego naroża w miejscu obciążenia (rysunek 1); w tym samym punkcie przykłada się siłę statyczną F i utrzymuje (300 ± 5) s; mierzy się największe odkształcenie pod obciążeniem z dokładnością do 0,1 mm; po zdjęciu obciążenia i (180 ± 5) s powtarza się pomiar w dolnym narożu. Wszystkie obciążenia przykłada się i zdejmuje ostrożnie, przyrostami najwyżej 100 N z dokładnością 2 % i co najmniej 1 s na przyrost, albo równoważną prędkością przy obciążaniu ciągłym — dla uniknięcia efektów dynamicznych. Wynik (rozdz. 5): odkształcenie pod obciążeniem F i odkształcenie trwałe skrzydła — różnica pomiarów w dolnym narożu przed przyłożeniem siły F i (180 ± 5) s po jej zdjęciu. Sprawozdanie (rozdz. 6): odniesienie do normy; identyfikacja zestawu lub skrzydła; rodzaj, wymiary, materiały, forma i konstrukcja, w tym położenie okuć; pełne dane ościeżnicy i okuć, gdy badany wyrób nie jest zestawem drzwiowym; warunki przechowywania i badania; siła F w niutonach; wyniki wg rozdz. 5; uszkodzenia powstałe w czasie badania; nazwa laboratorium; data badania.

STATUS (stan karty PKN na 11.11.2026). Karta PN-EN 948:2000 (wersja polska) bez etykiety wycofania: publikacja 07-12-2000, 6 stron, KT 169 Okien, Drzwi, Żaluzji i Okuć, „Wprowadza: EN 948:1999 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN 129:1998 - wersja polska”, ICS 91.060.50; pole „Zakres”: „Normą objęto wszystkie rodzaje skrzydeł drzwiowych zawieszonych pionowo na zawiasach lub osi obrotowej. Podano metodę stosowaną do oznaczania odkształceń trwałych, spowodowanych naprężeniami statycznymi przy skręcaniu, przyłożonymi do otwartego skrzydła drzwiowego, zamocowanego w jego własnej ościeżnicy, która jest częścią zespołu drzwiowego”. W wyszukiwarce PKN (hasło „PN-EN 948”, 11.11.2026) jest jedna karta tej normy (pozostałe trafienia to inne numery). Katalog iTeh (odczyt 11.11.2026): SIST EN 948:2000 — status „Published”.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (baza zakresów akredytacji serwisu, odczyt 11.11.2026). Zapis EN 948 stoi w 13 rekordach u 5 polskich laboratoriów: AB 023 (5), AB 1054 (4), AB 014 (2), AB 661 (1 — „PN-EN 948:2000 „N””) i AB 1596 (1 — obok PN-EN 1192:2001 z gwiazdką). W 6 rekordach (AB 014, AB 023, AB 1054) badaną cechą jest „nośność urządzeń zabezpieczających” z zapisem „PN-EN 948 „N”” obok PN-EN 14351-1. Poza polskimi — 7 rekordów u 7 czeskich laboratoriów (1007.1, 1018.3, 1026, 1030.1, 1031, 1095, 1234: „ČSN EN 948”, w części obok ČSN EN 947, ČSN EN 14608 i ČSN EN 14609); trzy inne czeskie trafienia numeru 948 dotyczą innych dokumentów (AOAC 948.26, SOP 948.01, ČSN EN ISO 948) i nie liczymy ich. W aktualnym zakresie PCA AB 1596 (wyd. 20 z 02.09.2026, pobrany 11.11.2026) „N” oznacza metodę stosowaną w działaniach właściwych dla notyfikacji wg rozporządzenia (UE) nr 305/2011, „*” — badania, na podstawie wyników których laboratorium formułuje opinie i interpretacje, „+” — badania w siedzibie i poza nią; pozycji z EN 948 dokument nie oznacza jako zawieszonej. Dokumentów zakresu PCA pozostałych laboratoriów nie porównywaliśmy z bazą.

CO BADAJĄ LABORATORIA (baza zakresów, całe pozycje — 13 polskich). Drzwi, zestawy drzwiowe, skrzydła, ościeżnice (AB 014, AB 023 — w tym wewnętrzne i zewnętrzne, rozwierane, przesuwne, harmonijkowe, wahadłowe), drzwi zewnętrzne (AB 1054), drzwi rozwierane (AB 661), drzwi (AB 1596) — wytrzymałość (odporność) na skręcanie statyczne; AB 014, AB 023 i AB 1054 także nośność urządzeń zabezpieczających. Tekst EN 948 dotyczy drzwi rozwieranych i obrotowych — przesuwnych i harmonijkowych nie wymienia.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Ustawienie: skrzydło unieruchomione także pionowo albo kąt otwarcia poza (90 ± 5)°; punkt zamocowania i punkt obciążenia dalej niż (50 ± 5) mm od krawędzi; rama badawcza uginająca się pod obciążeniem. Obciążenie: pominięte obciążenie wstępne (200 ± 4) N — luzy w zawiasach wchodzą do wyniku; przykładanie siły skokami większymi niż 100 N albo szybciej niż 1 s na przyrost — efekty dynamiczne; czasy (60 ± 5) s, (300 ± 5) s i (180 ± 5) s. Wynik: odkształcenie trwałe to różnica względem pomiaru po obciążeniu wstępnym, nie względem położenia sprzed niego; w sprawozdaniu musi stać siła F. Próbka: drzwi przeszklone badane bez przeszklenia; temperatura i wilgotność poza 15–30 °C i 25–75 %. Wartości siły F norma nie podaje.

CZEGO NIE PODAJEMY. Przeczytane fragmenty: próbka iTeh SIST EN 948:2000 (EN 948:1999 w wersji angielskiej: przedmowa, wprowadzenie, rozdz. 1–6 i rysunek 1 — skan odczytany z obrazów stron). Wartości siły F ani klas odporności nie podajemy — EN 948 ich nie zawiera; EN 1192 (klasyfikacja wytrzymałości drzwi), PN-EN 14351-1 ani ISO 9381 nie czytaliśmy.

Zasada metody

Skrzydło drzwi rozwieranych lub obrotowych, osadzone we własnej ościeżnicy, ustawia się bez pionowego unieruchomienia pod kątem (90 ± 5)° i mocuje górne naroże od strony zamka (50 ± 5 mm od krawędzi); w dolnym narożu od strony zamka przykłada się poziomo i prostopadle do skrzydła obciążenie wstępne (200 ± 4) N na (60 ± 5) s, a potem siłę F na (300 ± 5) s, przyrostami najwyżej 100 N. Czujnikiem 0,01 mm mierzy się do 0,1 mm położenie naroża po obciążeniu wstępnym, największe odkształcenie pod F i położenie po (180 ± 5) s od zdjęcia F; wynikiem jest odkształcenie pod obciążeniem i odkształcenie trwałe (EN 948:1999, rozdz. 2–5).

Zastosowania

Kluczowe parametry

ParametrWartość
STATUS (stan karty PKN na 11.11.2026)PN-EN 948:2000 aktualna (wersja polska); wprowadza EN 948:1999; zastąpiła PN-EN 129:1998
Ustawienie skrzydła — warunek (rozdz. 4)kąt (90 ± 5)° do płaszczyzny ościeżnicy, bez pionowego unieruchomienia; górne naroże od strony zamka zamocowane (50 ± 5) mm od krawędzi
Obciążenie wstępne — warunek (rozdz. 4)(200 ± 4) N w dolnym narożu od strony zamka, (50 ± 5) mm od krawędzi, przez (60 ± 5) s; pomiar po (60 ± 5) s od zdjęcia
Siła F — warunek (rozdz. 4)w tym samym punkcie, przez (300 ± 5) s; wartość F podaje specyfikacja — EN 948 jej nie podaje
Przykładanie obciążeń — warunek (rozdz. 4)przyrosty najwyżej 100 N z dokładnością 2 %, co najmniej 1 s na przyrost, albo równoważna prędkość ciągła
Pomiar — warunek (2.3, rozdz. 4)czujnik zegarowy lub cyfrowy 0,01 mm; odczyt do 0,1 mm; po zdjęciu F pomiar po (180 ± 5) s
Próbki — warunek (rozdz. 3)15–30 °C, wilgotność względna 25–75 %; drzwi do przeszklenia — z przeszkleniem wg producenta
Wynik (rozdz. 5)odkształcenie pod obciążeniem F i odkształcenie trwałe (różnica w dolnym narożu przed F i (180 ± 5) s po zdjęciu F)
Zasięg w zakresach akredytacji (baza, odczyt 11.11.2026)5 polskich laboratoriów, 13 rekordów; 7 czeskich laboratoriów

Norma

Numer normy
PN-EN 948:2000 (wersja polska; wprowadza EN 948:1999 [IDT])
Tytuł (PL)
Drzwi rozwierane — Oznaczanie wytrzymałości na skręcanie statyczne
Title (EN)
Hinged or pivoted doors — Determination of the resistance to static torsion

Procedura krok po kroku

  1. Próbka i warunki

    Zestaw drzwiowy albo skrzydło w typowej ościeżnicy; przechowywanie i badanie w 15–30 °C i 25–75 % wilgotności względnej; drzwi do przeszklenia z przeszkleniem (rozdz. 3).

    🌡 Temperatura: 15–30 °C

  2. Ustawienie

    Skrzydło bez pionowego unieruchomienia pod kątem (90 ± 5)° do ościeżnicy; górne naroże od strony zamka zamocowane w punkcie (50 ± 5) mm od każdej krawędzi (rozdz. 4).

  3. Obciążenie wstępne

    (200 ± 4) N poziomo i prostopadle do skrzydła w dolnym narożu od strony zamka, (50 ± 5) mm od krawędzi, przez (60 ± 5) s; po zdjęciu i (60 ± 5) s pomiar położenia naroża do 0,1 mm (rozdz. 4, rysunek 1).

    ⏱ Czas: (60 ± 5) s + (60 ± 5) s

  4. Siła F

    W tym samym punkcie siła statyczna F przez (300 ± 5) s, przyrosty ≤ 100 N, ≥ 1 s na przyrost; największe odkształcenie pod obciążeniem do 0,1 mm; po zdjęciu i (180 ± 5) s ponowny pomiar (rozdz. 4).

    ⏱ Czas: (300 ± 5) s + (180 ± 5) s

  5. Wynik i sprawozdanie

    Odkształcenie pod F i odkształcenie trwałe (rozdz. 5); w sprawozdaniu m.in. siła F w niutonach, uszkodzenia, warunki przechowywania i badania (rozdz. 6). PN-EN 948:2000 — aktualna (stan karty PKN na 11.11.2026).

Wymagany sprzęt i aparatura

SprzętPrzykładOrientacyjna cena
Rama badawcza (2.1)Dostatecznie sztywna, by nie ugięła się pod obciążeniem w stopniu wpływającym na wynik—
Urządzenie obciążające (2.2)Obciążniki albo sterowany i wzorcowany siłownik, dokładność 2 %—
Czujnik przemieszczenia (2.3)Zegarowy albo cyfrowy, dokładność 0,01 mm—

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

Najczęstsze pytania

Jaka norma opisuje to badanie?

Badanie wykonuje się według normy PN-EN 948:2000 (wersja polska; wprowadza EN 948:1999 [IDT]) — „Drzwi rozwierane — Oznaczanie wytrzymałości na skręcanie statyczne”. Tytuł angielski: „Hinged or pivoted doors — Determination of the resistance to static torsion”.

Na czym polega ta metoda?

Skrzydło drzwi rozwieranych lub obrotowych, osadzone we własnej ościeżnicy, ustawia się bez pionowego unieruchomienia pod kątem (90 ± 5)° i mocuje górne naroże od strony zamka (50 ± 5 mm od krawędzi); w dolnym narożu od strony zamka przykłada się poziomo i prostopadle do skrzydła obciążenie wstępne (200 ± 4) N na (60 ± 5) s, a potem siłę F na (300 ± 5) s, przyrostami najwyżej 100 N. Czujnikiem 0,01 mm mierzy się do 0,1 mm położenie naroża po obciążeniu wstępnym, największe odkształcenie pod F i położenie po (180 ± 5) s od zdjęcia F; wynikiem jest odkształcenie pod obciążeniem i odkształcenie trwałe (EN 948:1999, rozdz.

Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?

STATUS (stan karty PKN na 11.11.2026): PN-EN 948:2000 aktualna (wersja polska); wprowadza EN 948:1999; zastąpiła PN-EN 129:1998; Ustawienie skrzydła — warunek (rozdz. 4): kąt (90 ± 5)° do płaszczyzny ościeżnicy, bez pionowego unieruchomienia; górne naroże od strony zamka zamocowane (50 ± 5) mm od krawędzi; Obciążenie wstępne — warunek (rozdz. 4): (200 ± 4) N w dolnym narożu od strony zamka, (50 ± 5) mm od krawędzi, przez (60 ± 5) s; pomiar po (60 ± 5) s od zdjęcia; Siła F — warunek (rozdz. 4): w tym samym punkcie, przez (300 ± 5) s; wartość F podaje specyfikacja — EN 948 jej nie podaje.

Ile trwa wykonanie badania?

Procedura obejmuje 5 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.

Jaki sprzęt jest potrzebny?

Rama badawcza (2.1), Urządzenie obciążające (2.2), Czujnik przemieszczenia (2.3).

Gdzie stosuje się to badanie?

Wszystkie drzwi zawieszone pionowo — rozwierane i obrotowe; skrzydło we własnej ościeżnicy jako część zestawu drzwiowego (EN 948:1999, rozdz. 1); Zastąpiła w PN normę PN-EN 129:1998 (karta PKN); EN 948 zastąpiła EN 129:1984 (przedmowa); Skrzydła sprzedawane bez ościeżnicy — badanie w typowej ościeżnicy wskazanej przez producenta (rozdz. 1, wprowadzenie); Sytuacje typu próba uwolnienia zaklinowanych drzwi — skręcanie nie powinno uszkodzić drzwi ani pogorszyć ich działania (uwaga do rozdz. 1); W zakresach akredytacji: 5 polskich laboratoriów — drzwi, zestawy drzwiowe, skrzydła i ościeżnice; także nośność urządzeń zabezpieczających.

Jakie środki ostrożności obowiązują?

Obciążanie skrzydła drzwiowego obciążnikami albo siłownikiem — zabezpieczenie przed spadnięciem obciążników i nagłym zwolnieniem skrzydła; Norma nie podaje zagrożeń badania — NIE PODAJEMY; UWAGA MERYTORYCZNA: wartość siły F i wymagania podaje specyfikacja wyrobu albo klasyfikacja — nie EN 948.

Które laboratorium wykona to badanie?

Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 948.

🔍 Znajdź laboratorium wykonujące to badanie