🦠 Drożdże i pleśnie w żywności, paszach i wymazach — metoda płytkowa w 25 °C: płytki z określoną pożywką selektywną z posiewem próbki i jej dziesięciokrotnych rozcieńczeń, inkubacja tlenowa 3, 4 lub 5 dni, liczba drożdży i pleśni w gramie lub mililitrze; PN-ISO 7954:1999 (norma wycofana)

Mikrobiologia PN-ISO 7954

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Pole „Zakres” karty PKN, w całości: „Opisano metodę polegającą na przygotowaniu płytek z określoną pożywką selektywną i posiewie odpowiedniej ilości badanej próbki oraz przygotowaniu następnych płytek z posiewami dziesięciokrotnych rozcieńczeń próbki. Następnie płytki poddaje się inkubacji w warunkach tlenowych w temperaturze 25 stopni C przez 3, 4 lub 5 dni oraz oblicza liczbę drożdży i pleśni w gramie lub mililitrze próbki na podstawie liczby kolonii na wybranych płytkach z posiewu rozcieńczeń dających odpowiednie wyniki” (na karcie bez kropki na końcu). Opis ISO 7954:1987 w katalogu Standard Norge mówi o płytkach zalewanych podłożem („poured plates”). Karta nie podaje nazwy pożywki ani sposobu odróżniania kolonii; tekstu normy (7 stron) nie mieliśmy.

STATUS (stan kart na 13.10.2026). Karta PN-ISO 7954:1999 (wersja polska) ma nagłówek „Wycofana i zastąpiona przez PN-ISO 21527-1:2009 - wersja polska”: publikacja 02-09-1999, „Data wycofania: 08-06-2009”, 7 stron, grupa cenowa D, Sektor Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, KT 3 Mikrobiologii Łańcucha Żywnościowego, „Wprowadza: ISO 7954:1987 [IDT]”, ICS 07.100.30. Następczyni, PN-ISO 21527-1:2009 „Mikrobiologia żywności i pasz — Horyzontalna metoda oznaczania liczby drożdży i pleśni — Część 1: Metoda liczenia kolonii w produktach o aktywności wody wyższej niż 0,95” (publikacja 08-06-2009, 13 stron, wprowadza ISO 21527-1:2008 [IDT], „Zastępuje: PN-ISO 7954:1999”), ma nagłówek „Wycofana” i „Data wycofania: 25-09-2020”, bez pola „Zastąpiona przez”. Druga część, PN-ISO 21527-2:2009 (produkty o aktywności wody niższej lub równej 0,95; „Zastępuje: PN-ISO 7698:2004”), też jest wycofana 25-09-2020. Wyszukiwarka PKN pod hasłem „21527” (13.10.2026) zwraca tylko te dwie wycofane części — aktualnej polskiej normy w tym łańcuchu nie ma. U wydawcy: według katalogu Standard Norge (13.10.2026) ISO 7954:1987 (wydanie 1 z 15 października 1987 r., ISO/TC 34/SC 9) ma status „Withdrawn” z datą 1 lipca 2008 r. i adnotacje „Revised by: ISO 21527-1:2008” oraz „Revised by: ISO 21527-2:2008”; ISO 21527-1:2008 ma tam status „Published”.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji z serwera produkcyjnego, odświeżona 12.10.2026). Numer 7954 stoi w 16 rekordach u 10 laboratoriów, zawsze w postaci „PN-ISO 7954:1999” (u AB 819 w dwóch rekordach z dopiskiem „+ I 15/PN-ISO 7954:1999 edycja 2 z dnia 01.09.2016”). W aktualnych dokumentach PCA (odczyt 12–13.10.2026; wydania od 30.10.2025 — AB 452 — do 01.10.2026 — AB 438) numer stoi w 13 wierszach u tych samych 10 laboratoriów; przeszukanie wszystkich pobranych dokumentów PCA nie dało laboratoriów spoza kopii bazy, w żadnym dokumencie nie powtarzają się strony. Żaden wiersz z numerem nie jest złożony pogrubioną kursywą; w dokumencie AB 438 (wydanie z 01.10.2026) zawieszenie na wniosek obejmuje inne pozycje. Zakładka „Laboratoria” (hasło „PN-ISO 7954”) pokazuje wszystkie 10 laboratoriów — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 13.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (kopia bazy i dokumenty PCA). Przedmiot: żywność z długimi listami grup (mięso i produkty mięsne, mleko i produkty mleczne, ryby, owoce i warzywa i ich przetwory, słodycze i wyroby cukiernicze, zboża, przyprawy, oleje i tłuszcze, koncentraty, napoje, żywność mrożona, wyroby garmażeryjne) — AB 079, AB 313, AB 438, AB 452, AB 462, AB 510, AB 819, AB 1164; pasze — AB 079 („pasze i karmy dla zwierząt”), AB 313 i AB 462; dodatki do żywności — AB 313 (osobna pozycja), AB 462, AB 510; „Produkty o aktywności wody aw ≤ 0,6, mleko, przyprawy, zioła, dodatki, mąka, produkty suche i liofilizowane” — AB 483; wymazy z powierzchni — AB 462 (próbki środowiskowe z obszaru produkcji i obrotu żywnością, w tej samej pozycji co żywność), AB 492 (próbki środowiskowe z powierzchni technicznych: wymaz z powierzchni ograniczonej i nieograniczonej szablonem) i AB 819 (próbki środowiskowe z obszarów produkcji żywności i obrotu żywnością, osobna pozycja). Cecha: liczba drożdży i pleśni (u AB 079 „w 25°C”), u AB 510 także osobno liczba drożdży i liczba pleśni, u AB 819 tylko osobno. Technika: metoda płytkowa (posiew wgłębny) — 14 rekordów; metoda płytkowa (posiew powierzchniowy spiralny) — 2 rekordy AB 819 (żywność, z instrukcją I 15).

OBOK TEJ NORMY. W kopii bazy drożdże i pleśnie oznacza 58 laboratoriów (pozycje z „drożdży” lub „pleśni” w opisie badania lub parametrach, bez kosmetyków, wyrobów farmaceutycznych i medycznych, powietrza, ścieków oraz wody do spożycia i basenowej); PN-ISO 21527-1 powołuje 37 z nich, PN-ISO 21527-2 — 35, tę normę — 10. Osiem z dziesięciu laboratoriów z tą normą ma w innych pozycjach także PN-ISO 21527-1 lub PN-ISO 21527-2 (AB 079, AB 313, AB 452, AB 462, AB 483, AB 492, AB 510, AB 819); AB 438 i AB 1164 oznaczają drożdże i pleśnie tylko według tej normy. U AB 079 wiersz z tą normą stoi tuż pod wierszem „Liczba drożdży i pleśni w produktach o aktywności wody niższej lub równej 0,95 — PN-ISO 21527-2:2009”. Obie części PN-ISO 21527 opisują osobne wpisy Bazy Wiedzy.

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Pierwsze — status: norma jest wycofana od 2009 r., a wskazana na jej karcie następczyni — od 2020 r.; aktualnej Polskiej Normy w tym łańcuchu nie ma, a ISO zastąpiła ISO 7954 dwiema częściami ISO 21527. Drugie — aktywność wody: następczynie dzielą produkty na dwie grupy (aktywność wody wyższa niż 0,95 — część 1; niższa lub równa 0,95, m.in. suszone owoce, zboża, mąki, orzechy, przyprawy, dodatki — część 2), a karta tej normy takiego podziału nie zawiera; AB 483 stosuje ją właśnie do produktów o aktywności wody ≤ 0,6, produktów suchych i mąki. Trzecie — sposób posiewu: opis ISO mówi o płytkach zalewanych podłożem, a AB 819 dla żywności posiewa powierzchniowo spiralnie według własnej instrukcji I 15 — to odstępstwo od opisu w normie. Czwarte — wynik: karta mówi o liczbie drożdży i pleśni w gramie lub mililitrze próbki; jak wyrażać wynik dla wymazu z powierzchni (AB 462, AB 492, AB 819) i jak podawać osobno drożdże i pleśnie (AB 510, AB 819), z karty nie wynika.

CZEGO NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie mieliśmy — nie podajemy nazwy i składu pożywki selektywnej, rozcieńczalnika, objętości posiewu, sposobu odróżniania kolonii drożdży i pleśni, kryteriów wyboru płytek do liczenia, wzoru obliczenia ani precyzji.

Zasada metody

Odpowiednią ilość próbki i jej dziesięciokrotne rozcieńczenia posiewa się na płytki z określoną pożywką selektywną (według opisu ISO — płytki zalewane podłożem), inkubuje w warunkach tlenowych w 25 °C przez 3, 4 lub 5 dni, a liczbę drożdży i pleśni w gramie lub mililitrze próbki oblicza się z liczby kolonii na płytkach z rozcieńczeń dających odpowiednie wyniki (karta PKN). Pożywki i szczegółów NIE PODAJEMY — tekstu normy nie mieliśmy.

Zastosowania

• Żywność — liczba drożdży i pleśni (wycofana norma w aktualnych zakresach akredytacji 10 laboratoriów)
• Pasze i dodatki do żywności — pozycje u AB 079, AB 313, AB 462, AB 483 i AB 510
• Wymazy z powierzchni technicznych i z obszarów produkcji żywności — pozycje u AB 462, AB 492 i AB 819

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-ISO 7954:1999

Tytuł (PL)

Mikrobiologia — Ogólne zasady oznaczania drożdży i pleśni — Metoda płytkowa w 25 stopniach C

Title (EN)

Microbiology — General guidance for enumeration of yeasts and moulds — Colony count technique at 25 degrees C

Procedura krok po kroku

1. Rozcieńczenia

   Posiew odpowiedniej ilości próbki i jej dziesięciokrotnych rozcieńczeń (karta PKN). PN-ISO 7954:1999 wycofana 08-06-2009 (stan karty na 13.10.2026).

2. Posiew

   Płytki z określoną pożywką selektywną; według opisu ISO — płytki zalewane podłożem (Standard Norge).

3. Inkubacja

   Warunki tlenowe, 25 °C, 3, 4 lub 5 dni (karta PKN).

4. Liczenie i wynik

   Liczba drożdży i pleśni w gramie lub mililitrze próbki z płytek z rozcieńczeń dających odpowiednie wyniki (karta PKN); kryteriów i wzoru NIE PODAJEMY.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Praca z hodowlami grzybów — zasady pracy w laboratorium mikrobiologicznym
• UWAGA MERYTORYCZNA: norma i wskazana na jej karcie następczyni PN-ISO 21527-1:2009 są wycofane; ISO zastąpiła ISO 7954 dwiema częściami ISO 21527

Najczęstsze pytania