🏗️ Czas pogłosu T (T20 z zakresu 5–25 dB, T30 z zakresu 5–35 dB poniżej poziomu początkowego, ekstrapolowany do 60 dB) w pasmach oktawowych albo tercjowych w zwykłych pomieszczeniach — metoda szumu przerywanego albo metoda całkowania odpowiedzi impulsowej, dokładność orientacyjna (2 kombinacje źródło–mikrofon), techniczna (6) albo precyzyjna (12), PN-EN ISO 3382-2

Budownictwo PN-EN ISO 3382-2

Przegląd

CO TA NORMA OPISUJE. Zakres z karty PKN PN-EN ISO 3382-2:2010, w całości: „Wyniki pomiarów wykonanych wg tej części normy mogą być użyte do korekcji wyników innych pomiarów akustycznych, jak np. poziom ciśnienia akustycznego od źródeł dźwięku lub pomiary izolacyjności akustycznej. Wyniki mogą być także użyte do porównania z wymaganiami dla czasu pogłosu w pomieszczeniach. Nie są przeznaczone do stosowania w salach koncertowych i innych wnętrzach o specjalnych wymaganiach”. Tekst normy czytamy we fragmencie próbnym ISO 3382-2:2008 od okładki do punktu 5.2.1 (pobudzanie pomieszczenia w metodzie szumu przerywanego, strona 5); dalszej części punktu 5.2, punktu 5.3 (metoda całkowania odpowiedzi impulsowej), rozdziałów 6–9 (ocena krzywych zaniku, niepewność, uśrednianie przestrzenne, przedstawienie wyników) ani załączników A–C nie mamy.

WEDŁUG TEKSTU ISO 3382-2:2008 (przedmowa, wprowadzenie, rozdziały 1–5.2.1). Normę przygotował ISO/TC 43/SC 2 (akustyka budowlana); części 1, 2 i 3 ISO 3382 zastąpiły razem ISO 3382:1997 (część 1 — sale widowiskowe, część 3 — biura otwarte). Wprowadzenie: trzy poziomy dokładności — orientacyjny, techniczny i precyzyjny — różnią się głównie liczbą punktów pomiarowych; czas pogłosu mierzy się, bo od niego zależą poziom dźwięku od źródeł hałasu, zrozumiałość mowy i poufność rozmów, oraz po to, by wyznaczyć poprawkę na chłonność pomieszczenia w innych pomiarach (izolacyjność według ISO 140, moc akustyczna według ISO 3740); określono dwa zakresy oceny, 20 dB i 30 dB, z pierwszeństwem dla 20 dB — subiektywna ocena pogłosu wiąże się z początkiem zaniku, a w pomiarach terenowych często trudno uzyskać więcej niż 20 dB (wymaga to stosunku sygnału do szumu co najmniej 35 dB); załącznik B wprowadza miary nieliniowości i krzywizny krzywej zaniku jako ostrzeżenie przed krzywymi nieprawidłowymi; mikrofon obrotowy dopuszczono tylko w metodzie szumu przerywanego i tylko wtedy, gdy wynik służy jako poprawka; sale widowiskowe obejmuje ISO 3382-1, komory pogłosowe — ISO 354. Zakres (rozdział 1): metody pomiaru czasu pogłosu w zwykłych pomieszczeniach — procedura, aparatura, wymagana liczba punktów pomiarowych, ocena danych i sprawozdanie. Powołania: ISO 3382-1, ISO 18233 (nowe metody pomiarowe), IEC 61260 (filtry oktawowe i tercjowe). Definicje (rozdział 3): krzywa zaniku; metoda szumu przerywanego — bezpośredni zapis zaniku poziomu po pobudzeniu szumem; metoda całkowania odpowiedzi impulsowej — całkowanie wstecz w czasie kwadratu odpowiedzi impulsowej; odpowiedź impulsową można uzyskać m.in. z sygnału MLS albo przemiatanego sinusa; czas pogłosu T — czas spadku uśrednionej przestrzennie gęstości energii o 60 dB, w sekundach; T20 wyznacza się z odcinka 5–25 dB poniżej poziomu początkowego, T30 — z odcinka 5–35 dB; duże pomieszczenie — powyżej 300 m³. Warunki (4.1): pomiar w pomieszczeniu bez ludzi, do dwóch osób może reprezentować stan nieużytkowany; w pomiarach precyzyjnych mierzy się temperaturę i wilgotność powietrza; pochłanianie przez powietrze można pominąć, jeżeli czas pogłosu jest krótszy niż 1,5 s przy 2 kHz i 0,8 s przy 4 kHz. Aparatura (4.2): źródło możliwie wszechkierunkowe (w pomiarach precyzyjnych — według ISO 3382-1, A.3.1); mikrofony wszechkierunkowe, najlepiej o średnicy membrany do 14 mm, dopuszczalne do 27 mm (ciśnieniowe albo polowe z korektorem pola rozproszonego); filtry według IEC 61260; czas uśredniania wykładniczego mniejszy niż T/30, ale jak najbliższy tej wartości, uśredniania liniowego — mniejszy niż T/12; odstęp punktów zapisu mniejszy niż 1,5 czasu uśredniania; bez przesterowania na żadnym stopniu toru (przy źródłach impulsowych — wskaźnik wartości szczytowej). Punkty pomiarowe (4.3, tablica 1): kombinacje źródło–mikrofon — 2 / 6 / 12, pozycje źródła — ≥ 1 / ≥ 2 / ≥ 2, pozycje mikrofonu — ≥ 2 / ≥ 2 / ≥ 3, liczba zaników w każdej pozycji (szum przerywany) — 1 / 2 / 3 (odpowiednio orientacyjna, techniczna, precyzyjna); gdy wynik służy jako poprawka do innych pomiarów technicznych — wystarczy jedna pozycja źródła i trzy mikrofonu; w małych pomieszczeniach jedno źródło w narożniku; mikrofony co najmniej ok. 2 m od siebie i ok. 1 m od powierzchni odbijających, bez pozycji symetrycznych; mikrofon ruchomy — promień ≥ 0,7 m, płaszczyzna ruchu nie bliżej niż 10° od płaszczyzn pomieszczenia, okres ≥ 15 s; najmniejsza odległość mikrofonu od źródła — wzór (1): d_min = 2·√(V/(c·T̂)), gdzie V — objętość, c — prędkość dźwięku, T̂ — szacowany czas pogłosu. Metoda orientacyjna (4.3.2): ocena chłonności dla celów ochrony przed hałasem i orientacyjne pomiary izolacyjności (ISO 10052), tylko pasma oktawowe, dokładność nominalna lepsza niż 10 %. Metoda techniczna (4.3.3): sprawdzenie budynku na zgodność z wymaganiami dla czasu pogłosu lub chłonności, pomiary według ISO 140; lepsza niż 5 % w oktawach i 10 % w tercjach. Metoda precyzyjna (4.3.4): lepsza niż 2,5 % w oktawach i 5 % w tercjach. Zakres częstotliwości (5.1): obie metody mają tę samą wartość oczekiwaną; bez szczególnych wymagań — co najmniej 250–2000 Hz w metodzie orientacyjnej, 125–4000 Hz w oktawach albo 100–5000 Hz w tercjach w technicznej i precyzyjnej. Pobudzenie (5.2.1): głośnik zasilany szumem szerokopasmowym losowym albo pseudolosowym (zatrzymywanym losowo); poziom co najmniej 35 dB ponad tłem w danym paśmie, a dla T30 — co najmniej 45 dB — tu kończy się przeczytany fragment.

STATUS (stan kart na 02.10.2026). Karta PN-EN ISO 3382-2:2010 w wersji polskiej (publikacja 14-05-2010, 22 strony, grupa cenowa L) nie ma nagłówka „Wycofana”: Sektor Budownictwa i Konstrukcji Budowlanych, KT 253 Akustyki Architektonicznej, ICS 91.120.20, „Wprowadza: EN ISO 3382-2:2008 [IDT], EN ISO 3382-2:2008/AC:2009 [IDT], ISO 3382-2:2008/Cor 1:2009 [IDT], ISO 3382-2:2008 [IDT]”, „Zastępuje: PN-EN ISO 3382-2:2008 – wersja angielska”. PN-EN ISO 3382-2:2008 (wersja angielska, publikacja 11-07-2008, zastąpiła PN-EN ISO 3382:2001) — wycofana 14-05-2010.

ILE LABORATORIÓW I W JAKIEJ POSTACI (kopia bazy zakresów akredytacji, wsad do 17.09.2026, odczyt 02.10.2026). Numer 3382-2 stoi w 8 rekordach u 8 laboratoriów: AB 796, AB 818, AB 838, AB 863, AB 1115, AB 1162, AB 1621, AB 1924. W aktualnych zakresach na stronach PCA (odczyt 02.10.2026, wydania od 07.02.2025 do 21.07.2026) wszystkie 8 podaje „PN-EN ISO 3382-2:2010”; AB 818 — „z wyłączeniem punktu 5.3”, czyli bez metody całkowania odpowiedzi impulsowej. Żaden wiersz nie jest złożony pogrubioną kursywą. Zakładka „Laboratoria” szuka zapisów ZACZYNAJĄCYCH SIĘ od „PN-EN ISO 3382-2” i pokazuje wszystkie 8 laboratoriów i 8 pozycji — sprawdzone zapytaniem zakładki na serwerze produkcyjnym labcoda.pl 02.10.2026.

CO BADAJĄ LABORATORIA (pozycje w PCA). Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej — „czas pogłosu w pasmach oktawowych i 1/3-oktawowych, metoda techniczna” (AB 838, AB 863, AB 1115, AB 1924); „czas pogłosu T20 w pasmach 1/1 lub 1/3-oktawowych”, 50–10 000 Hz, metoda szumu przerywanego (AB 796); „czas pogłosu T20 oraz T30”, 50–10 000 Hz, metoda szumu przerywanego (AB 1621); „czas pogłosu T10, T20, T30, wczesny czas zaniku EDT”, 50–10 000 Hz, metoda całkowania odpowiedzi impulsowej oraz metoda szumu przerywanego (AB 1162); „czas pogłosu”, 100–5000 Hz (z możliwością 50, 63 i 80 Hz), pomieszczenia z wyjątkiem sal koncertowych i pomieszczeń z systemem nagłośnienia (AB 818). Obok izolacyjności akustycznej i hałasu w budynkach, u AB 796 także wskaźnika transmisji mowy (PN-EN 60268-16).

GDZIE ŁATWO O WYNIK POZORNIE POPRAWNY. Przy liczbie punktów: „metoda techniczna” wymaga co najmniej 2 pozycji źródła i 6 niezależnych kombinacji źródło–mikrofon; mikrofony ustawione za blisko siebie nie są niezależne, a za blisko źródła (poniżej d_min) mierzą dźwięk bezpośredni. Przy dynamice: T20 wymaga zaniku co najmniej 35 dB ponad tłem, T30 — 45 dB; zbyt mały odstęp od tła skraca albo wydłuża wynik. Przy aparaturze: czas uśredniania dłuższy niż T/30 (wykładniczy) albo T/12 (liniowy) zawyża czas pogłosu w pasmach o krótkim pogłosie; przesterowanie przy źródłach impulsowych psuje krzywą. Przy pomieszczeniu: ludzie w pomieszczeniu (więcej niż dwie osoby) skracają pogłos; przy poprawce do izolacyjności liczba osób ma być ta sama co w pomiarze poziomu. Przy krzywej: zanik nieliniowy (np. w pomieszczeniach sprzężonych) daje różne T20 i T30 — wynik powinien być oznaczony jako mniej pewny (załącznik B). Przy oznaczeniu: wynik trzeba podpisać T20 albo T30 i podać poziom dokładności.

CZEGO NIE PODAJEMY. Nie mamy dalszej części punktu 5.2 (zapis i uśrednianie zaników), punktu 5.3 (metoda całkowania odpowiedzi impulsowej), rozdziału 6 (ocena krzywych zaniku), rozdziału 7 (niepewność), rozdziału 8 (uśrednianie przestrzenne), rozdziału 9 (tablice, wykresy, sprawozdanie) ani załączników A–C — nie podajemy więc sposobu dopasowania prostej, wzorów niepewności ani formy sprawozdania.

Zasada metody

Pomieszczenie pobudza się szumem z głośnika i nagle go wyłącza (metoda szumu przerywanego) albo rejestruje odpowiedź impulsową i całkuje jej kwadrat wstecz w czasie; z nachylenia krzywej zaniku na odcinku 5–25 dB (T20) albo 5–35 dB (T30) poniżej poziomu początkowego wyznacza się czas spadku o 60 dB w pasmach oktawowych lub tercjowych, uśredniając wyniki z ustalonej liczby kombinacji źródło–mikrofon.

Zastosowania

• Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej — porównanie z wymaganiami dla czasu pogłosu, 8 laboratoriów
• Poprawka na chłonność pomieszczenia w pomiarach izolacyjności akustycznej i mocy akustycznej
• Klasy, biura, restauracje, hale sportowe, dworce — ocena akustyki wnętrz (bez sal koncertowych)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 3382-2:2010 (wersja polska; EN ISO 3382-2:2008 IDT z AC:2009, ISO 3382-2:2008 IDT z Cor 1:2009)

Tytuł (PL)

Akustyka — Pomiar parametrów akustycznych pomieszczeń — Część 2: Czas pogłosu w zwyczajnych pomieszczeniach

Title (EN)

Acoustics — Measurement of room acoustic parameters — Part 2: Reverberation time in ordinary rooms

Procedura krok po kroku

1. Wybór poziomu dokładności

   Orientacyjny, techniczny albo precyzyjny według celu pomiaru; zakres częstotliwości i liczba kombinacji źródło–mikrofon według tablicy 1 i 5.1. PN-EN ISO 3382-2:2010 aktualna (stan kart na 02.10.2026).

2. Przygotowanie pomieszczenia

   Pomieszczenie bez ludzi (dopuszczalnie do dwóch osób); w pomiarach precyzyjnych pomiar temperatury i wilgotności.

3. Rozmieszczenie źródeł i mikrofonów

   Pozycje źródła zgodne z użytkowaniem (w małych pomieszczeniach jedna w narożniku); mikrofony ok. 2 m od siebie i ok. 1 m od powierzchni, bez symetrii, nie bliżej źródła niż d_min = 2·√(V/(c·T̂)).

4. Pobudzenie i zapis zaniku

   Szum szerokopasmowy co najmniej 35 dB ponad tłem (dla T30 — 45 dB), wyłączenie i zapis zaniku w pasmach (1, 2 albo 3 zaniki w pozycji) — albo pomiar odpowiedzi impulsowej (5.3, NIE PODAJEMY szczegółów).

5. Wynik

   T20 albo T30 w pasmach, uśrednione z kombinacji źródło–mikrofon; ocena krzywych, niepewność i sprawozdanie — rozdziały 6–9 (NIE PODAJEMY).

Wymagany sprzęt i aparatura

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Wysoki poziom szumu (pobudzenie co najmniej 35–45 dB ponad tłem) — ochronniki słuchu dla obsługi, pomieszczenie bez osób postronnych; przeczytany fragment normy nie zawiera ostrzeżeń bhp
• UWAGA MERYTORYCZNA: T20 i T30 to różne wielkości przy zaniku nieliniowym — wynik musi mieć oznaczenie zakresu oceny i poziomu dokładności; norma nie dotyczy sal koncertowych (ISO 3382-1)

Najczęstsze pytania