🦠 Candida albicans w kosmetykach — wykrywanie po namnażaniu w bulionie Eugon LT 100 i izolacji na agarze Sabourauda z chloramfenikolem
Krótko: o co chodzi
Próbkę kosmetyku (≥ 1 g lub 1 ml) namnaża się w nieselektywnym bulionie Eugon LT 100, izoluje drożdżaki na agarze Sabourauda z dekstrozą i chloramfenikolem (pH 5,6 ± 0,2) i identyfikuje Candida albicans, m. Badanie wykonuje się według normy PN-EN ISO 18416:2016-01 + A1:2023-03 (ISO 18416:2015 + Amd 1:2022); Próbka: co najmniej 1 g lub 1 ml produktu. Procedura obejmuje 6 kroków; stosuje się je m.in. do: Kontrola czystości mikrobiologicznej kosmetyków — wykrywanie C. albicans jako mikroorganizmu specyfikowanego, Produkty na bazie wody o wysokim ryzyku mikrobiologicznym (kremy, balsamy, żele) — zwalnianie serii, Badania surowców i produktów w trakcie prac nad zakonserwowaniem.
W skrócie
- Norma: PN-EN ISO 18416:2016-01 + A1:2023-03 (ISO 18416:2015 + Amd 1:2022)
- Kategoria: Mikrobiologia
- Kroków procedury: 6
- Próbka: co najmniej 1 g lub 1 ml produktu
- Etapy: namnażanie nieselektywne → izolacja selektywna → identyfikacja
- Bulion namnażający: Eugon LT 100 (lub inny wg normy)
Przegląd
ISO 18416:2015 podaje ogólne wytyczne wykrywania i identyfikacji Candida albicans — mikroorganizmu „specyfikowanego” w produktach kosmetycznych; lista mikroorganizmów specyfikowanych może się różnić między krajami. Metoda opiera się na wykrywaniu C. albicans w nieselektywnym podłożu płynnym (bulionie namnażającym), a następnie izolacji na selektywnym podłożu agarowym; zależnie od wymaganego poziomu wykrywania właściwe mogą być inne metody (np. przesiewy na podłoża nieselektywne i identyfikacja zestawami). Dla produktów niemieszających się z wodą właściwa może być ISO 18415; metody alternatywne (np. automatyczne) dopuszcza się po wykazaniu równoważności. Norma zaleca analizę ryzyka mikrobiologicznego; produkty niskiego ryzyka (ISO 29621) to m.in. te o niskiej aktywności wodnej, hydroalkoholowe i o skrajnym pH.
W Polsce obowiązuje jako PN-EN ISO 18416:2016-01 ze zmianą A1:2023-03 (zastąpiła PN-EN ISO 18416:2009). Należy do zestawu norm PN-EN ISO stosowanych w laboratoriach do badań czystości mikrobiologicznej kosmetyków (obok 21149, 16212, 21150, 22717, 22718); szczep Candida albicans ATCC 10231 jest też jednym z organizmów testowych w badaniu skuteczności zakonserwowania.
Zasada metody
Pierwszy etap to namnażanie w nieselektywnym bulionie, które zwiększa liczbę mikroorganizmów bez ryzyka zahamowania przez składniki selektywne podłoży selektywno-różnicujących; drugi etap (izolacja) prowadzi się na podłożu selektywnym, po czym wykonuje się testy identyfikacyjne. Ewentualne hamowanie wzrostu drobnoustrojów przez próbkę musi zostać zneutralizowane, a neutralizacja właściwości przeciwdrobnoustrojowych produktu — sprawdzona i wykazana (rozdz. 11 normy). Próbka to co najmniej 1 g lub 1 ml produktu do zawiesiny wyjściowej. Podłoża wg normy: roztwór tryptonu z chlorkiem sodu jako rozcieńczalnik zawiesiny drożdży, agar Sabourauda z dekstrozą (SDA) do testu przydatności (dopuszczalne inne agary), bulion Eugon LT 100 do namnażania (dopuszczalne inne buliony), agar Sabourauda z dekstrozą i chloramfenikolem do izolacji C. albicans (po sterylizacji w 121 °C przez 15 min pH 5,6 ± 0,2; dopuszczalne inne agary selektywne) oraz agar kukurydziany z 1 % polisorbatu 80 do identyfikacji.
Zastosowania
- Kontrola czystości mikrobiologicznej kosmetyków — wykrywanie C. albicans jako mikroorganizmu specyfikowanego
- Produkty na bazie wody o wysokim ryzyku mikrobiologicznym (kremy, balsamy, żele) — zwalnianie serii
- Badania surowców i produktów w trakcie prac nad zakonserwowaniem
- Laboratoria kontraktowe i zakładowe branży kosmetycznej (zestaw PN-EN ISO 21149/16212/21150/22717/22718/18416)
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Próbka | co najmniej 1 g lub 1 ml produktu |
| Etapy | namnażanie nieselektywne → izolacja selektywna → identyfikacja |
| Bulion namnażający | Eugon LT 100 (lub inny wg normy) |
| Agar izolacyjny | Sabouraud z dekstrozą i chloramfenikolem, pH 5,6 ± 0,2 po sterylizacji |
| Identyfikacja | agar kukurydziany z 1 % polisorbatu 80; testy identyfikacyjne |
| Warunek ważności | wykazana neutralizacja właściwości przeciwdrobnoustrojowych (rozdz. 11) |
Norma
- Numer normy
- PN-EN ISO 18416:2016-01 + A1:2023-03 (ISO 18416:2015 + Amd 1:2022)
- Tytuł (PL)
- Kosmetyki — Mikrobiologia — Wykrywanie obecności Candida albicans
- Title (EN)
- Cosmetics — Microbiology — Detection of Candida albicans
Procedura krok po kroku
-
Analiza ryzyka i próbka
Ustal, czy produkt podlega badaniu (ISO 29621). Pobierz co najmniej 1 g lub 1 ml produktu i sporządź zawiesinę wyjściową w bulionie namnażającym.
-
Test przydatności
Wykaż neutralizację właściwości przeciwdrobnoustrojowych produktu (rozdz. 11) z użyciem zawiesiny szczepu odniesienia w roztworze tryptonu z NaCl i agaru SDA.
-
Namnażanie
Inkubuj zawiesinę wyjściową w nieselektywnym bulionie Eugon LT 100 w warunkach podanych w normie.
-
Izolacja
Posiej z hodowli agar Sabourauda z dekstrozą i chloramfenikolem i inkubuj; oceń wzrost kolonii drożdżopodobnych.
-
Identyfikacja
Kolonie podejrzane zidentyfikuj testami identyfikacyjnymi, m.in. posiewem na agar kukurydziany z 1 % polisorbatu 80 i oceną mikroskopową.
-
Wynik
Podaj obecność lub brak C. albicans w badanej próbce produktu (1 g lub 1 ml), z informacją o wykazanej neutralizacji.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Autoklaw 121 °C | sterylizacja podłoży 15 min | — |
| Cieplarka do inkubacji hodowli | warunki wg rozdziałów procedury normy | — |
| Płytki Petriego, probówki, pipety jałowe, eza | posiewy izolacyjne i identyfikacyjne | — |
| Mikroskop | ocena morfologii drożdżaków na agarze kukurydzianym | — |
| Zestawy identyfikacyjne | identyfikacja izolatów (wg normy) | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Roztwór tryptonu z chlorkiem sodu | — | |
| Agar Sabourauda z dekstrozą (SDA) | — | |
| Bulion Eugon LT 100 | — | |
| Agar Sabourauda z dekstrozą i chloramfenikolem | — | |
| Agar kukurydziany z 1 % polisorbatu 80 | — |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Candida albicans jest patogenem oportunistycznym — praca w warunkach laboratorium mikrobiologicznego, autoklawowanie hodowli
- Chloramfenikol w podłożu — unikać wdychania proszku i kontaktu ze skórą przy ważeniu
- Gorące podłoża po autoklawowaniu — ryzyko poparzenia
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-EN ISO 18416:2016-01 + A1:2023-03 (ISO 18416:2015 + Amd 1:2022) — „Kosmetyki — Mikrobiologia — Wykrywanie obecności Candida albicans”. Tytuł angielski: „Cosmetics — Microbiology — Detection of Candida albicans”.
Na czym polega ta metoda?
Pierwszy etap to namnażanie w nieselektywnym bulionie, które zwiększa liczbę mikroorganizmów bez ryzyka zahamowania przez składniki selektywne podłoży selektywno-różnicujących; drugi etap (izolacja) prowadzi się na podłożu selektywnym, po czym wykonuje się testy identyfikacyjne. Ewentualne hamowanie wzrostu drobnoustrojów przez próbkę musi zostać zneutralizowane, a neutralizacja właściwości przeciwdrobnoustrojowych produktu — sprawdzona i wykazana (rozdz.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
Próbka: co najmniej 1 g lub 1 ml produktu; Etapy: namnażanie nieselektywne → izolacja selektywna → identyfikacja; Bulion namnażający: Eugon LT 100 (lub inny wg normy); Agar izolacyjny: Sabouraud z dekstrozą i chloramfenikolem, pH 5,6 ± 0,2 po sterylizacji.
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 6 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Autoklaw 121 °C, Cieplarka do inkubacji hodowli, Płytki Petriego, probówki, pipety jałowe, eza, Mikroskop, Zestawy identyfikacyjne.
Gdzie stosuje się to badanie?
Kontrola czystości mikrobiologicznej kosmetyków — wykrywanie C. albicans jako mikroorganizmu specyfikowanego; Produkty na bazie wody o wysokim ryzyku mikrobiologicznym (kremy, balsamy, żele) — zwalnianie serii; Badania surowców i produktów w trakcie prac nad zakonserwowaniem; Laboratoria kontraktowe i zakładowe branży kosmetycznej (zestaw PN-EN ISO 21149/16212/21150/22717/22718/18416).
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Candida albicans jest patogenem oportunistycznym — praca w warunkach laboratorium mikrobiologicznego, autoklawowanie hodowli; Chloramfenikol w podłożu — unikać wdychania proszku i kontaktu ze skórą przy ważeniu; Gorące podłoża po autoklawowaniu — ryzyko poparzenia.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN ISO 18416.